Anh nông dân Gia Lai nuôi loài chim quý được tặng Huân chương Lao động nói gì về các quy định?

Thành công mô hình sản xuất của nông dân này là nuôi được nhiều loại chim quý như công xanh, công má vàng, trĩ 7 màu, gà lôi…

Nuôi chim quý, giúp dân thoát nghèo, được tặng huân chương

Ngày 14-8, ông Nguyễn Hoài Nguyên, chủ tịch UBND xã Vạn Đức (Gia Lai), xác nhận thông tin một nông dân trên địa bàn tỉnh được Chủ tịch nước tặng thưởng Huân chương Lao động hạng ba lan truyền trên mạng những ngày qua là có thật.

Cụ thể những ngày qua, mạng xã hội ồ ạt chia sẻ thông tin một nông dân tại tỉnh Bình Định (cũ), nay là tỉnh Gia Lai, được tặng Huân chương Lao động hạng ba vì là điển hình nông dân sản xuất giỏi, nhân nuôi thành công nhiều loài chim quý như trĩ 7 màu, chim công…

Từ đó cộng đồng mạng liên hệ với vụ việc truy tố, xét xử anh Thái Khắc Thành, trú tỉnh Nghệ An, 6 năm tù vì nhân giống và bán 10 con gà lôi trắng.

Trao đổi với Tuổi Trẻ Online, anh Tô Vũ Thành Tín - trú xã Vạn Đức, tỉnh Gia Lai (xã Ân Tín, huyện Hoài Ân, tỉnh Bình Định cũ), người nhận Huân chương Lao động hạng ba - đã chia sẻ về câu chuyện của mình.

Anh Tín cho biết trước đây theo học chuyên ngành xây dựng, sau thời gian làm việc tại phía Nam, năm 2014 anh trở về quê mở trang trại nuôi chim vì muốn ở gần gia đình, chăm sóc cha mẹ già.

Loài chim đầu tiên anh chọn nuôi thương phẩm là chim trĩ đỏ, loại này tương đối dễ nuôi. Sau khi thành công ban đầu, anh tiến tới nuôi chim trĩ 7 màu, đây là loài chim quý có nguồn gốc nhập ngoại, có bộ lông rất sặc sỡ, được dân chơi kiểng ưa thích. Đến nay, đàn chim trĩ của trang trại anh dao động khoảng 1.000 con.

Không dừng lại ở đó, anh tiếp tục tìm hiểu và nhập giống chim công xanh Ấn Độ và chim công má vàng Việt Nam về nuôi gây giống. Trong đó chim công má vàng là loài đặc hữu quý hiếm, nằm trong danh mục IB, được bảo vệ nghiêm ngặt.

Còn chim công xanh Ấn Độ dù sách đỏ Việt Nam không quy định nhưng cũng là loài quý hiếm, có tên trong phụ lục Công ước buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp (CITES). Đàn chim công của anh tới nay đã có tới vài chục con và đang phát triển tốt. Với chim công, anh chỉ bán cho người nuôi kiểng, không sử dụng làm thực phẩm vì pháp luật nghiêm cấm việc này.

Ngoài ra, anh còn gây nuôi một số loại chim kiểng quý hiếm thuộc bộ gà với bộ lông rất độc đáo như gà đại cát. Đến nay trang trại mang về cho anh thu nhập khoảng 1 tỉ đồng/năm, ngoài ra anh còn giới thiệu mô hình, tạo sinh kế cho nhiều hộ gia đình khó khăn.

Người nuôi phải đăng ký với cơ quan chức năng và được cấp phép

Tô Vũ Thành Tín cho hay pháp luật không hoàn toàn cấm người dân nhân nuôi các loài động vật hoang dã, quý hiếm. Nhưng để đáp ứng điều kiện được nhân nuôi, người nuôi bắt buộc phải đăng ký với cơ quan chức năng và được cấp phép. Ngoài ra, phải chứng minh được nguồn gốc giống hợp pháp, có xuất xứ rõ ràng.

Vừa qua anh mới nhập một số đôi gà lôi trắng từ một cơ sở giống để nuôi thử nghiệm. Trước đây giống gà lôi trắng thuộc nhóm IB, cơ quan chức năng hướng dẫn nộp hồ sơ ra Trung ương. Nhưng nay anh cho biết do gà lôi trắng đã xếp vào nhóm IIB nên đang làm hồ sơ để gửi Chi cục Kiểm lâm tỉnh đăng ký.

Trước vụ việc người nhân nuôi và buôn bán 10 con gà lôi trắng bị bắt và truy tố, xét xử, anh Tín cho rằng nên khuyến khích người dân nhân nuôi các loài động vật hoang dã quý hiếm để chung tay cùng Nhà nước bảo tồn, nhân rộng quần thể các loài này.

Trên thực tế, nhiều loài động vật quý đang rất khó khăn khi tồn tại trong môi trường tự nhiên do môi trường sống thu hẹp, bị tập trung săn bắt… nguy cơ tuyệt chủng rất cao.

Nhưng nếu khuyến khích người dân nuôi, bà con sẽ coi đó là tài sản của mình và tự nhiên có ý thức bảo vệ, gìn giữ, nhân rộng quần thể bởi họ được hưởng lợi từ việc tham gia bảo tồn.

Muốn nuôi động vật hoang dã phải đăng ký, xin phép

Ông Nguyễn Văn Thắng, giám đốc Vườn quốc gia Kon Ka Kinh (Gia Lai), nhìn nhận ở góc độ bảo tồn, nếu người dân có khả năng nhân nuôi các loài động vật quý hiếm cần khuyến khích vì việc này cũng góp phần vào bảo tồn loài.

Nhưng việc nuôi động vật hoang dã, quý hiếm phải đăng ký và được cơ quan chức năng cấp phép, theo dõi. Khi nuôi động vật hoang dã phải đăng ký nguồn gốc xuất xứ, đăng ký theo dõi biến động quần thể.

Trên thực tế hiện nay nhiều loài động vật quý hiếm vẫn được nuôi trong các vườn thú, phục vụ mục đích tham quan, phổ biến kiến thức đa dạng sinh học… vì đã đăng ký, được cấp phép.

Ông Thắng khuyến cáo người dân khi xác định nuôi loài có nguồn gốc hoang phải đăng ký để cơ quan chức năng theo dõi, quản lý. Kể cả những loài vật nuôi đang phổ biến hiện nay như gà rừng, heo rừng, nhím, chồn.

Đối với các loài trong nhóm IB, quy định về bảo tồn, thương mại khắt khe hơn so với nhóm IIB, việc nhân nuôi, vận chuyển phải có giấy phép đặc biệt. Hiện tại Vườn quốc gia Kon Ka Kinh ghi nhận có một số loài gà lôi quý như gà lôi lam mào tím, gà lôi lam mào đỏ…