Bắc Ninh di dời hai ngôi đình cổ để làm đường nối Hà Nội với sân bay Gia Bình

Quyết định lịch sử phục vụ công trình trọng điểm Quốc gia

Sáng 24/8, Quốc hội đã chính thức thông qua nghị quyết cho phép di chuyển đình Đông Côi (phường Thuận Thành) và đình Tam Sơn (xã Lương Tài) để phục vụ mặt bằng thi công tuyến đường nối sân bay Gia Bình về Hà Nội. Nghị quyết này sẽ bắt đầu có hiệu lực thi hành từ ngày 20/9.

Theo UBND tỉnh Bắc Ninh, dự án sân bay Gia Bình, tuyến đường kết nối cùng công trình doanh trại Trung đoàn Không quân Công an nhân dân là những hạng mục công trình quan trọng nhằm phục vụ cho Hội nghị Cấp cao APEC 2027. Trong quá trình khảo sát và tính toán hướng tuyến, các cơ quan chức năng đã cân nhắc nhiều phương án khác nhau nhưng không thể tìm ra giải pháp khả thi để giữ nguyên trạng hai ngôi đình.

Việc di dời được yêu cầu phải bảo tồn ở mức tối đa các yếu tố cấu thành di tích, giữ gìn trọn vẹn giá trị lịch sử, văn hóa, kiến trúc và tâm linh. Quá trình thực hiện phải có sự tham vấn chặt chẽ từ cộng đồng, tuân thủ nghiêm ngặt nguyên tắc "dân ở đâu, di tích ở đó" để không gian thờ tự mới tiếp tục gắn kết bền chặt với đời sống văn hóa của người dân sau khi hoàn thành.

Ký ức văn hóa và bề dày lịch sử của hai ngôi đình cổ

Đình Đông Côi nằm trong vùng văn hóa Kinh Bắc lâu đời, tọa lạc gần khu vực Dâu và thành cổ Luy Lâu. Nơi đây thờ ba vị Thành hoàng họ Nguyễn — những vị anh hùng có công giúp Triệu Quang Phục đánh giặc Lương vào thế kỷ VI, từng được nhiều triều đại ban tặng sắc phong và mỹ tự.

Về kiến trúc, đình từng có quy mô hoành tráng với Phương đình hai tầng tám mái chồng diêm, Đại đình năm gian hai chái và Hậu cung ba gian, sở hữu nhiều cấu kiện gỗ chạm khắc tinh xảo cùng hàng loạt hiện vật, đồ thờ tự giá trị. Ngoài ra, ngôi đình còn ghi dấu nhiều sự kiện lịch sử như nơi tổ chức triển lãm "Chiến tranh và hòa bình", trở thành trường học đầu tiên của xã vào năm 1958 và là nơi sơ tán, đào tạo cán bộ của Trường Hành chính Trung ương giai đoạn 1965–1969.

Trong khi đó, đình Tam Sơn là nơi phụng thờ ba vị đại vương Sùng Công, Hồng Công và Thiệu Công — những công thần kiệt xuất dưới thời nhà Lý. Hiện nay, nhân dân địa phương vẫn giữ gìn cẩn trọng các đạo sắc phong, ngọc phả và thần tích liên quan đến các vị Thành hoàng.

Giữ gìn "hồn làng" tại không gian mới

UBND tỉnh Bắc Ninh cho biết vị trí mới của hai di tích đã hoàn thành việc tham vấn ý kiến cộng đồng. Không gian tái dựng sẽ được quy hoạch rộng rãi hơn, duy trì mối liên kết với cộng đồng dân cư cũ để bảo đảm tối đa các hoạt động sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng. Riêng đối với đình Đông Côi, công trình sẽ được đầu tư xây dựng lại bằng kết cấu gỗ truyền thống đi kèm việc nâng cấp hạ tầng phụ trợ.