Bắc Ninh "kêu cứu" vì sông Cầu không cạn vẫn bị nạo vét cát

Ngày 17/3, sau khi lãnh đạo Bắc Ninh có văn bản "kêu cứu" Thủ tướng liên quan đến dự án nạo vét, khơi thông luồng đường thủy nội địa, kết hợp tận thu cát trên sông Cầu (dự án), tình trạng tàu thuyền hút cát ở đoạn sông này đã tạm lắng.

Lý giải vì sao Bắc Ninh nhiều lần đề nghị các bộ ngành cho tạm dừng dự án, dẫn đến việc Chủ tịch tỉnh bị nhắn tin đe doạ, ông Trịnh Hữu Hùng (Chánh văn phòng UBND tỉnh) cho hay do quá trình triển khai dự án đã diễn ra tình trạng khai thác cát khiến đê hữu Cầu, bờ, bãi sông bị sạt lở với chiều dài khoảng 50 m, ăn sâu vào bãi 5 đến 10 m.

“Bắc Ninh phải chi ngân sách 30 tỉ đồng làm kè gia cố 3 điểm bị sạt lở thuộc địa bàn huyện Quế Võ", ông Hùng nói.

Khu vực dự án nằm giáp ranh hai tỉnh Bắc Giang và Bắc Ninh, tỉnh Bắc Giang đã đồng ý cho Cục đường thuỷ nội địa triển khai dự án đến hết năm 2017. Về phía Bắc Ninh khẳng định từ năm 2015 đến nay không cấp phép cho bất cứ đơn vị nào thực hiện dự án, đồng thời nhiều lần kiến nghị Bộ Giao thông tạm dừng nạo vét sông Cầu để đánh giá lại sự cần thiết của việc khơi thông luồng lạch. 

Cục nói "cạn", tỉnh bảo "không"

Trong khi Bắc Ninh đang đề nghị tạm dừng dự án, Cục đường thuỷ nội địa đã đo xác xuất 4/11 vị trí đoan cạn thuộc dự án trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh, sau đó báo cáo có 3/4 vị trí được kiểm tra chưa đạt chuẩn tắc theo thiết kế.

Từ kết quả đo xác xuất này, Bộ Giao thông có văn bản ngày 22/2 đề nghị Bắc Giang và Bắc Ninh để nhà thầu tiếp tục thi công nạo vét tại những vị trí chưa đảm bảo chuẩn tắc luồng. 

Tuy nhiên, UBND tỉnh Bắc Ninh lại khẳng định trên toàn tuyến sông Cầu không có đoạn cạn theo quy định. "Nếu có phương tiện đúng trọng tải và đi đúng luồng mà mắc cạn, tỉnh Bắc Ninh cam kết lấy tiền ngân sách ra để kéo tàu khỏi mắc cạn", văn bản của UBND tỉnh Bắc Ninh nêu.

Trước việc Bộ Giao thông và Cục đường thuỷ nội địa có các văn bản về việc tiếp tục thi công nạo vét như nêu trên, ngày 9/3, Phó chủ tịch tỉnh Bắc Ninh Nguyễn Hữu Thành đã ký văn bản gửi Thủ tướng, đề nghị không cho tiếp tục triển khai dự án. 

Lãnh đạo tỉnh Bắc Ninh cũng đề nghị Thủ tướng chỉ đạo Bộ Công an vào cuộc làm rõ nguyên nhân, điều tra các cá nhân từ trung ương đến địa phương đứng sau bảo kê, đe doạ cán bộ chuyên môn, lãnh đạo sở, ngành và Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh làm sự việc ngày càng trở nên nghiêm trọng.

Các dự án khai thác cát trên sông Cầu qua huyện Quế Võ  - Bắc Ninh đã tạm dừng, các tàu cát tập kết, án binh bất động ở địa phận tỉnh Bắc Giang. Ảnh: Bá Đô

Dự án nạo vét sông Cầu có bị lợi dụng để tận thu cát?

Theo báo cáo của huyện Quế Võ gửi UBND tỉnh Bắc Ninh ngày 15/3, qua giám sát từ ngày 26/2 đến ngày 12/3 cho thấy khu vực dự án đã diễn ra hoạt động nạo vét, hút cát cả ngày lẫn đêm trên địa phận tỉnh Bắc Giang giáp ranh giữa 3 xã của huyện.

Cụ thể tại xã Việt Thống có số lượng từ 20-25 tàu một ngày; xã Quế Tân 13-15 tàu; xã Phù Lãng có 20-25 tàu. Để ngăn chặn việc này, huyện Quế Võ đã lập tổ công tác gồm 84 người chốt trực cả ngày và đêm tại 9 xã ven sông. Từ ngày 12 đến nay, khi có tổ công tác thì không còn tình trạng tàu thuyền hút cát trên sông Cầu.

Trong diễn biến liên quan, lãnh đạo Cục Đường thủy nội địa cho hay, đầu tháng 3, nhà đầu tư (Công ty cổ phần trục vớt luồng Hạ Lưu) mong muốn tạm dừng dự án, Cục đã báo cáo Bộ Giao thông và chấm dứt hợp đồng. Doanh nghiệp giải thích do có nhiều tàu thuyền khai thác cát trái phép trên địa bàn, họ không muốn bị ảnh hưởng, liên đới trách nhiệm khi cùng khai thác.