Bão số 4 diễn biến dị thường trên Vịnh Bắc Bộ: Tăng cấp, đi lòng vòng và đe dọa mưa lũ kéo dài

Hình thành từ một áp thấp nhiệt đới trên khu vực Bắc Biển Đông, bão số 4 (tên quốc tế là Narra) đã đi vào vịnh Bắc Bộ và chính thức mạnh lên thành bão từ chiều 21/8.

Quỹ đạo "lòng vòng" hiếm thấy và thời điểm đạt đỉnh sức mạnh

Trong suốt chiều ngày 22/8, bão số 4 gần như giậm chân tại chỗ ở khu vực vùng biển ven bờ Quảng Ninh - Hải Phòng. Tính đến 16h cùng ngày, tâm bão nằm cách Quảng Ninh 140km về phía đông, cách Hải Phòng 150km và cách đặc khu Bạch Long Vĩ khoảng 110km về phía bắc. Cường độ gió vùng gần tâm bão ghi nhận ở cấp 8, giật cấp 10.

Do tác động của bão, khu vực Bạch Long Vĩ (Hải Phòng) đã xuất hiện gió mạnh cấp 8, giật cấp 9; đặc khu Cô Tô (Quảng Ninh) có gió cấp 6, giật cấp 9. Trên đất liền, trạm Móng Cái (Quảng Ninh) ghi nhận gió cấp 7, giật cấp 9; trong khi các khu vực như Uông Bí (Quảng Ninh) hay Phù Liễn (Hải Phòng) đều đo được gió mạnh cấp 6, giật cấp 7.

Dự báo trong đêm 22/8 và ngày 23/8, bão tiếp tục nhích từng chút một theo hướng nam, đi dọc bờ biển Quảng Ninh - Hải Phòng. Đến chiều 23/8, tâm bão dự kiến nằm trên vùng biển phía bắc Bạch Long Vĩ (cách Hải Phòng 130km). Đáng chú ý, từ đêm 23/8 đến ngày 24/8, cơn bão này sẽ bất ngờ bẻ lái sang hướng đông, di chuyển chậm với tốc độ khoảng 5km/h và tiếp tục tăng thêm cường độ.

Chiều ngày 24/8 được dự báo là thời điểm bão số 4 đạt sức mạnh lớn nhất, với sức gió có thể lên tới cấp 9, giật cấp 11 khi nằm ở khu vực Bắc Vịnh Bắc Bộ (cách Hải Phòng khoảng 250km). Sau đó, từ đêm 24/8 đến ngày 25/8, bão mới bắt đầu tiến về phía bán đảo Lôi Châu (Trung Quốc) và di chuyển ra xa đất liền Việt Nam.

Giải mã về quỹ đạo di chuyển kỳ lạ này, ông Mai Văn Khiêm — Giám đốc Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia — cho biết bão số 4 đang nằm trên một dải hội tụ nhiệt đới đi qua Bắc Bộ và Bắc vịnh Bắc Bộ, đồng thời chịu sự chi phối yếu của nhiều yếu tố như dòng dẫn đường trên cao hay độ đứt gió thẳng đứng. Sự kết hợp này khiến bão bị "mất phương hướng", đi lòng vòng. Bên cạnh đó, việc nhiệt độ mặt nước biển ở vịnh Bắc Bộ tương đối cao, độ ẩm dồi dào cùng tốc độ di chuyển rất chậm chính là những điều kiện lý tưởng "tiếp năng lượng" cho bão mạnh lên.

Báo động mưa lớn diện rộng và nguy cơ lũ dâng cao ở Đông Bắc Bộ

Ảnh hưởng của bão số 4 không chỉ dừng lại ở gió mạnh ven biển mà còn kéo theo một đợt trút mưa vô cùng dữ dội trên diện rộng. Từ đêm 22/8 đến ngày 23/8, vùng ven biển Quảng Ninh và Hải Phòng tiếp tục có gió mạnh cấp 6-7, giật cấp 8-9. Trên biển (bao gồm các đặc khu Bạch Long Vĩ, Vân Đồn, Cô Tô, Cát Hải, đảo Hòn Dấu), sóng biển dâng cao từ 2-4m, biển động mạnh, vùng gần tâm bão có gió cấp 8, giật cấp 10.

Trọng tâm nguy hiểm nhất trong những ngày tới là lượng mưa đặc biệt lớn kéo dài ở đất liền. Từ chiều tối 22/8 đến hết ngày 24/8, khu vực Đông Bắc Bộ, phía nam tỉnh Phú Thọ và Thanh Hóa xuất hiện mưa lớn với lượng phổ biến 60-120mm, có nơi trên 200mm.

Đặc biệt, tại Quảng Ninh và Hải Phòng, lượng mưa dự báo chạm mốc 150-250mm, có nơi vượt ngưỡng 400mm. Các tỉnh Lạng Sơn, Bắc Ninh cũng ghi nhận mưa lớn 100-200mm, có nơi trên 300mm. Đợt mưa này dự báo sẽ còn tiếp tục kéo dài ở miền Bắc ngay cả sau ngày 24/8.

Trút xuống lượng mưa khổng lồ trong nhiều ngày liền, nguy cơ lũ quét và ngập lụt đang đặt ở mức báo động cao. Dự báo trong đêm 22/8 và ngày 23/8, lũ trên hạ lưu sông Lục Nam tiếp tục dâng lên mức BĐ2-BĐ3. Từ chiều tối 22/8 đến 25/8, đỉnh lũ trên thượng lưu các sông Thương, Lục Nam, sông Trung (Lạng Sơn), Bằng Giang (Cao Bằng) và thượng lưu sông Cầu (Thái Nguyên) có khả năng duy trì ở mức cao từ BĐ2 đến BĐ3, thậm chí một số sông có thể vượt mức BĐ3, đe doạ trực tiếp đến an toàn của người dân khu vực hạ lưu.