Bộ Chính trị: Nghiên cứu cơ chế thu hồi, xử lý tài sản không qua kết tội

Nội dung trên được nêu trong Chỉ thị số 06 về công tác kiểm sát nhân dân trong giai đoạn mới do Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú thay mặt Bộ Chính trị ký ban hành.

Theo định hướng được đề ra, trước yêu cầu phát triển đất nước nhanh và bền vững trong bối cảnh tình hình vi phạm pháp luật, tội phạm ngày càng diễn biến phức tạp, ngành kiểm sát nhân dân cần tiếp tục đổi mới mạnh mẽ cả về tổ chức bộ máy lẫn phương thức hoạt động. Bộ Chính trị xác định ngành kiểm sát phải giữ vai trò là một trong những trụ cột quan trọng của hệ thống bảo vệ công lý.

Bên cạnh chức năng thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp, Viện Kiểm sát nhân dân còn được giao trách nhiệm tham gia kiểm soát quyền lực nhà nước trong lĩnh vực tư pháp, chủ động phát hiện, phòng ngừa và ngăn chặn các hành vi vi phạm ngay từ sớm, từ xa, góp phần hạn chế những hậu quả phát sinh trong quá trình thực thi quyền lực.

Chỉ thị tiếp tục nhấn mạnh yêu cầu kiên quyết chống oan sai nhưng đồng thời không để lọt tội phạm. Đây được xem là yếu tố quan trọng để xây dựng nền tư pháp hiện đại, công bằng, nghiêm minh và liêm chính.

Trong công tác chuyên môn, Bộ Chính trị yêu cầu đổi mới thực chất hoạt động thực hành quyền công tố và kiểm sát tư pháp theo hướng chuyên nghiệp hơn. Trách nhiệm công tố phải được gắn với hoạt động điều tra ngay từ đầu và xuyên suốt quá trình giải quyết vụ án, bảo đảm mọi quyết định truy tố đều dựa trên chứng cứ hợp pháp, khách quan và đúng quy định pháp luật.

Đáng chú ý, Chỉ thị nhấn mạnh quan điểm xử lý vi phạm, tội phạm theo hướng kết hợp giữa tính nghiêm minh và tính nhân văn. Việc xem xét các vụ việc cần đặt trong bối cảnh lịch sử cụ thể, đồng thời cân nhắc hiệu quả kinh tế, chính trị, xã hội cũng như lợi ích quốc gia - dân tộc để lựa chọn phương án xử lý phù hợp.

Trong lĩnh vực xây dựng và hoàn thiện pháp luật, Bộ Chính trị yêu cầu ngành kiểm sát chủ động rà soát, tham mưu sửa đổi các quy định nhằm tạo nền tảng pháp lý vững chắc cho công tác đấu tranh phòng, chống vi phạm và tội phạm. Mục tiêu là vừa bảo đảm hiệu lực quản lý nhà nước, vừa tạo môi trường pháp lý minh bạch, ổn định để thúc đẩy đổi mới sáng tạo, phát triển kinh tế và hội nhập quốc tế.

Một điểm đáng chú ý khác là định hướng hoàn thiện pháp luật hình sự và tố tụng hình sự theo hướng hiện đại hơn. Theo đó, cần nghiên cứu, hoàn thiện các chính sách miễn, giảm, hoãn hoặc loại trừ trách nhiệm hình sự; đồng thời xem xét khả năng không truy cứu trách nhiệm hình sự đối với một số hành vi hoặc loại tội trong những trường hợp đáp ứng đầy đủ các điều kiện và tiêu chí chặt chẽ.

Bộ Chính trị cho rằng việc hoàn thiện chính sách hình sự phải bảo đảm sự hài hòa giữa yêu cầu xử lý nghiêm minh với tinh thần nhân đạo, khoan hồng, đặt lợi ích quốc gia - dân tộc và lợi ích của nhân dân lên hàng đầu.

Đặc biệt, cùng với việc nghiên cứu cơ chế khởi kiện nhằm bảo vệ quyền dân sự của các nhóm yếu thế và lợi ích công, Bộ Chính trị yêu cầu phát triển các phương thức giải quyết tranh chấp ngoài tòa án, cơ chế xử lý phi tố tụng và cơ chế thu hồi, xử lý tài sản không qua kết tội. Đây được xem là hướng đi nhằm giảm thiểu xung đột xã hội, tiết kiệm thời gian, chi phí tố tụng và nâng cao hiệu quả xử lý các vụ việc trên thực tế.

Về tổ chức bộ máy, ngành kiểm sát được yêu cầu tiếp tục kiện toàn cơ cấu bên trong, xây dựng đội ngũ kiểm sát viên hợp lý, phân định rõ thẩm quyền và trách nhiệm, đồng thời đẩy mạnh phân cấp, phân quyền giữa các cấp kiểm sát.

Song song với đó là nhiệm vụ xây dựng đội ngũ cán bộ kiểm sát có bản lĩnh chính trị vững vàng, đạo đức trong sáng, tinh thông pháp luật, giỏi nghiệp vụ và giữ vững tính liêm chính. Phương châm "Công minh, chính trực, khách quan, thận trọng, khiêm tốn" tiếp tục được xác định là chuẩn mực xuyên suốt trong hoạt động của toàn ngành.

Để đáp ứng yêu cầu trong giai đoạn mới, Bộ Chính trị cũng yêu cầu tăng cường đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị, kinh phí và các điều kiện hoạt động cần thiết, tạo nền tảng cho quá trình hiện đại hóa ngành kiểm sát, bảo đảm thực hiện hiệu quả các chức năng, nhiệm vụ được giao.