Tại phiên thảo luận tổ sáng 10/4, Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan đã lý giải nguyên nhân khiến hai dự án quy mô lớn là Bệnh viện Bạch Mai cơ sở 2 và Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cơ sở 2 vẫn chưa thể đi vào hoạt động sau gần một thập kỷ triển khai.

Bộ trưởng cho biết tình trạng các dự án tồn đọng hiện nay đang trở thành thách thức lớn đối với ngành y tế. Do đó, việc giải quyết các dự án này cần được thực hiện bằng cách rà soát toàn diện, đảm bảo tính minh bạch và tìm ra hướng tháo gỡ phù hợp theo chỉ đạo của Bộ Chính trị và Chính phủ Việt Nam.

Đối với hai dự án bệnh viện tại Ninh Bình, Bộ trưởng Đào Hồng Lan cho biết phần xây dựng cơ bản đã hoàn thành với chất lượng cao, thậm chí được ví như tiêu chuẩn “khách sạn 5 sao”. Tuy nhiên, dù công trình đã hoàn thiện nhiều hạng mục, việc đưa vào sử dụng vẫn chưa thể thực hiện do vướng mắc ở các thủ tục quyết toán, yêu cầu về phòng cháy chữa cháy cũng như một số tiêu chuẩn kỹ thuật.

10-1775812927-bo-truong-y-te-ly-giai-nguyen-nhan-hai-benh-vien-nghin-ty-van-dap-chieu-sau-mot-thap-ky
Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan. Ảnh: Tiến Cường/Tuổi Trẻ

Theo Bộ trưởng, khó khăn lớn nhất nằm ở việc các sai phạm đã phát sinh ngay từ thời điểm ký kết hợp đồng ban đầu. Khi những sai sót đã tồn tại từ đầu, việc xử lý trở nên rất phức tạp, bởi nếu chỉ đặt ra yêu cầu không hợp thức hóa các sai phạm thì sẽ khó tìm được giải pháp dứt điểm.

Một trong những nút thắt quan trọng liên quan đến quy chuẩn phòng cháy chữa cháy. Công trình được xây dựng theo các quy định áp dụng cách đây khoảng 10 năm, nhưng khi tiến hành thẩm định lại phải tuân theo các tiêu chuẩn mới nghiêm ngặt hơn. Điều này buộc phải điều chỉnh thiết kế, tháo dỡ một số hạng mục đã xây dựng, bổ sung kết cấu và thực hiện lại quy trình phê duyệt theo quy định hiện hành.

Bên cạnh đó, quá trình thẩm tra cũng phát sinh nhiều vướng mắc khi một số nội dung không còn phù hợp với các quy định hiện nay. Chính vì vậy, việc xác định giá trị quyết toán cũng như thanh toán cho các nhà thầu vẫn chưa thể hoàn tất.

Bộ trưởng Y tế nhấn mạnh rằng mỗi dự án tồn đọng đều có những khó khăn riêng, song điểm chung là nếu chỉ dừng lại ở kết luận thanh tra mà thiếu quyết tâm triển khai các biện pháp thực hiện thì việc tháo gỡ sẽ rất khó đạt kết quả.

Theo Bộ trưởng Đào Hồng Lan, hướng tiếp cận hiện nay là nhìn nhận rõ các sai phạm đã xảy ra để tìm phương án xử lý phù hợp. Đồng thời, cần xây dựng cơ chế bảo vệ những cán bộ tham gia khắc phục các tồn tại nhằm tránh tâm lý e ngại, lo sợ bị quy trách nhiệm khi giải quyết các vấn đề kéo dài. Việc xử lý cần bảo đảm lợi ích chung, không để phát sinh tham nhũng hay tiêu cực, đồng thời phải được triển khai sớm để tránh kéo dài gây lãng phí nguồn lực.

Hai dự án Bệnh viện Bạch Mai cơ sở 2 và Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cơ sở 2 được khởi công vào năm 2015, mỗi bệnh viện có quy mô khoảng 1.000 giường nhằm góp phần giảm tải cho các cơ sở hiện hữu. Tuy nhiên, các dự án đã phải dừng thi công từ đầu năm 2021 và một số hạng mục hiện đã có dấu hiệu xuống cấp.

Kết luận thanh tra do Thanh tra Chính phủ công bố vào cuối tháng 3 cho thấy nhiều vi phạm xảy ra ở hầu hết các khâu của dự án, từ đấu thầu, xây dựng cho đến quản lý. Những sai phạm này khiến tiến độ công trình chậm hơn 7 năm so với kế hoạch, gây lãng phí lớn và có dấu hiệu thiệt hại cho ngân sách khoảng 1.253 tỷ đồng.