Chính phủ đề xuất bỏ án tử hình ở 6 tội danh trong dự thảo Bộ luật Hình sự

Trình bày tờ trình của Chính phủ, Thứ trưởng Bộ Công an - Thượng tướng Lê Văn Tuyến cho biết dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) đề xuất bỏ 8 điều, bổ sung 14 điều mới, sửa đổi 301 điều và giữ nguyên 100 điều.

Đáng chú ý, phạm vi áp dụng hình phạt tử hình được đề xuất cắt giảm đối với 6 tội danh, chỉ còn giữ lại ở 4 tội đặc biệt nghiêm trọng:

- Phản bội Tổ quốc

- Giết người

- Khủng bố

- Sản xuất trái phép chất ma túy

6 tội danh được đề xuất bỏ khung tử hình bao gồm: Bạo loạn, Hiếp dâm người dưới 16 tuổi, Mua bán trái phép chất ma túy, Chống loài người, Tội phạm chiến tranh và Khủng bố nhằm chống chính quyền nhân dân (do gộp vào Tội khủng bố). Việc thu hẹp này nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng, phù hợp xu hướng lập pháp tiến bộ và nâng cao vị thế quốc tế của Việt Nam.

Nêu ý kiến thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu tán thành hướng thu hẹp này. Dù vậy, nhiều ý kiến trong Ủy ban đề nghị cân nhắc kỹ việc bỏ án tử hình ở một số tội như mua bán ma túy hay hiếp dâm người dưới 16 tuổi để bảo đảm tính răn đe và an toàn xã hội.

Bên cạnh điều chỉnh án tử hình, dự thảo còn mang đến nhiều thay đổi quan trọng khác:

- Điều chỉnh mức phạt tiền: Nâng định lượng tiền phạt và giá trị định khung hình phạt cho phù hợp với sự phát triển kinh tế - xã hội, biến động giá cả và thu nhập bình quân.

- Mở rộng cải tạo không giam giữ: Áp dụng cho khung cơ bản đối với 10 tội danh về trật tự quản lý kinh tế, an toàn công cộng, tư pháp... nhằm giảm áp lực hình phạt tù.

- Chuyển đổi hình phạt khi vi phạm: Người chấp hành án cải tạo không giam giữ nếu vi phạm nghĩa vụ có thể bị chuyển phần án còn lại thành phạt tù.

- Bổ sung trường hợp miễn/loại trừ trách nhiệm hình sự: Mở rộng cơ chế bảo vệ trong nghiên cứu, thử nghiệm công nghệ mới, đổi mới sáng tạo; thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, an ninh; đồng thời tạm hoãn/miễn trách nhiệm hình sự đối với người chủ động khắc phục xong hậu quả và mang lại hiệu quả tích cực cho xã hội.