Chính thức triển khai bảo hiểm hưu trí bổ sung tự nguyện

Bắt đầu từ hôm nay, ngày 10/5, Nghị định số 85/2026/NĐ-CP của Chính phủ chính thức đi vào đời sống, đánh dấu một cột mốc quan trọng trong hệ thống an sinh xã hội tại Việt Nam. Đây là văn bản pháp lý quy định chi tiết về bảo hiểm hưu trí bổ sung theo hình thức tự nguyện, một giải pháp tài chính được thiết kế nhằm hình thành "của để dành" vững chắc cho người lao động. 

Khác với các chế độ Bảo hiểm xã hội (BHXH) hiện hành vốn mang tính chất trụ cột bắt buộc, hưu trí bổ sung đóng vai trò như một đòn bẩy giúp cải thiện chất lượng cuộc sống cho mỗi cá nhân khi bước vào giai đoạn nghỉ ngơi sau nhiều năm cống hiến.

Về bản chất, chương trình này vận hành dựa trên nguyên tắc tự nguyện và sự thỏa thuận trực tiếp giữa người lao động và người sử dụng lao động. Nguồn đóng góp vào quỹ hưu trí bổ sung rất linh hoạt, có thể đến hoàn toàn từ người lao động, từ phía doanh nghiệp hoặc là sự kết hợp của cả hai bên tùy theo thỏa ước lao động tập thể hoặc quy chế riêng của từng đơn vị. Điều này tạo điều kiện tối đa để các doanh nghiệp gia tăng phúc lợi, thu hút nhân tài, đồng thời giúp người lao động có thêm động lực gắn bó lâu dài.

Một điểm khác biệt căn bản của bảo hiểm hưu trí bổ sung so với BHXH truyền thống là cơ chế tích lũy tài chính thuần túy. Đây không phải là khoản chi trả mặc định từ ngân sách Nhà nước mà là một khoản đầu tư dài hạn. Quyền lợi mà người tham gia nhận được khi về già sẽ tỷ lệ thuận với mức đóng góp và kết quả hoạt động đầu tư của quỹ trong suốt quá trình tham gia. Để đảm bảo tính minh bạch, mỗi cá nhân sẽ được cấp một hoặc nhiều tài khoản hưu trí cá nhân để theo dõi sát sao từng đồng vốn đóng góp cũng như phần lợi nhuận phát sinh theo thời gian.

Vấn đề an toàn vốn luôn là mối quan tâm hàng đầu của người lao động. Theo quy định mới, nguồn tiền từ quỹ hưu trí bổ sung sẽ chỉ được phép đầu tư vào các danh mục có độ an toàn cao như trái phiếu Chính phủ, tiền gửi ngân hàng uy tín hoặc các công cụ tài chính được Chính phủ bảo lãnh. 

Quan trọng hơn, tài sản của quỹ này phải được quản lý tách biệt hoàn toàn với tài sản của doanh nghiệp quản lý quỹ và chịu sự giám sát nghiêm ngặt từ phía ngân hàng cùng các cơ quan chức năng, loại bỏ rủi ro thất thoát do các biến động từ hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.

Chính sách mới này cũng đặt ra những quy định chặt chẽ nhằm bảo vệ quyền lợi chính đáng và sự công bằng cho người lao động. Việc tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung tuyệt đối không được xem là điều kiện để tuyển dụng hay gia hạn hợp đồng lao động. Các doanh nghiệp không được phép gắn việc tham gia quỹ với các tiêu chí khen thưởng, đánh giá thi đua hay tạo ra bất kỳ sự phân biệt đối xử nào tại nơi làm việc.

Về quy trình thụ hưởng, người lao động sẽ nhận được toàn bộ phần đóng góp cá nhân cùng lợi nhuận đầu tư khi đủ điều kiện nghỉ hưu. Đối với phần vốn do doanh nghiệp đóng thay, điều kiện hưởng sẽ tuân theo thỏa thuận đã ký kết giữa hai bên. Người tham gia có thể lựa chọn nhận tiền một lần hoặc nhận định kỳ để trang trải cuộc sống. Ngoài ra, trong các trường hợp bất khả kháng như tử vong, mắc bệnh hiểm nghèo hoặc suy giảm khả năng lao động, người lao động vẫn có thể được giải quyết rút tiền trước hạn để kịp thời xử lý khó khăn.

Thống kê thực tế cho thấy, tính đến đầu tháng 4 năm 2026, cả nước mới chỉ có khoảng 45% lực lượng lao động trong độ tuổi tham gia BHXH. Trong số 3,5 triệu người đang hưởng lương hưu hiện nay, phần lớn chỉ nhận mức trợ cấp từ 3 đến dưới 10 triệu đồng mỗi tháng. Con số này phản ánh một thực tế rằng mức lương hưu cơ bản đôi khi chưa thể đáp ứng đầy đủ các nhu cầu đa dạng ở tuổi xế chiều. Chính vì vậy, sự ra đời của bảo hiểm hưu trí bổ sung được kỳ vọng sẽ là "mảnh ghép" hoàn hảo, giúp mỗi người dân chủ động hơn trong việc xây dựng một tương lai tài chính vững vàng và an nhàn hơn.