Xã hội
05/11/2026 08:54Đại biểu Quốc hội đề xuất không phá dỡ đồng loạt chung cư Mường Thanh sai phạm
Việc xử lý sai phạm tại 12 dự án liên quan đến Tập đoàn Mường Thanh đang thu hút sự quan tâm của đông đảo người dân, đặc biệt là những hộ gia đình đã mua nhà và sinh sống ổn định trong nhiều năm. Không ít người từng phải dành dụm trong thời gian dài, thậm chí vay ngân hàng để sở hữu căn hộ, nay lại đứng trước nỗi lo có thể mất chỗ ở vì những vi phạm từ phía chủ đầu tư.
Trao đổi với PV Báo Điện tử VTC News, đại biểu Quốc hội Phạm Văn Hòa (Đoàn Đồng Tháp) đánh giá việc HĐND TP Hà Nội ban hành nghị quyết về xử lý sai phạm tại 12 dự án Mường Thanh cho thấy quyết tâm của chính quyền thành phố. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh quá trình thực hiện cần được cân nhắc kỹ lưỡng, bảo đảm vừa thực thi nghiêm pháp luật, vừa không làm ảnh hưởng đến quyền lợi hợp pháp của người dân.
Theo ông Hòa, cơ quan chức năng cần rà soát cụ thể từng dự án để xác định công trình nào đủ điều kiện tiếp tục tồn tại và trường hợp nào bắt buộc phải tháo dỡ. Với những tòa nhà không gây ảnh hưởng đến an ninh quốc gia, lợi ích công cộng, phù hợp quy hoạch và đáp ứng các quy định pháp luật, chính quyền nên xem xét phương án giữ lại.
Trong khi đó, những công trình vi phạm nghiêm trọng quy hoạch, đặc biệt là xây dựng vượt quá chiều cao được cấp phép, cần được xử lý tương xứng. Đại biểu dẫn trường hợp công trình 8B Lê Trực tại Hà Nội làm ví dụ về những vi phạm cần có biện pháp giải quyết phù hợp.
Ông Hòa cũng cho rằng không nên áp dụng một phương án xử lý chung cho toàn bộ dự án mà cần phân loại rõ sai phạm liên quan đến quy hoạch, xây dựng hay nghĩa vụ tài chính về đất đai. Trên cơ sở đó, cơ quan chức năng mới có thể lựa chọn giải pháp phù hợp với từng trường hợp.
Đặc biệt, nếu việc phá dỡ hoặc di dời là không thể tránh khỏi, Hà Nội cần tính đến phương án bố trí nơi ở cho cư dân, chẳng hạn nghiên cứu hỗ trợ nhà ở xã hội. Chủ đầu tư cũng phải chịu trách nhiệm hoàn trả khoản tiền mà người dân đã bỏ ra để mua căn hộ.
Đại biểu Phạm Văn Hòa nhấn mạnh, điều quan trọng là chính quyền phải bảo đảm người dân có nơi ở ổn định sau khi công trình bị xử lý. Bởi những hộ gia đình đang sinh sống tại các tòa nhà không thể tự xoay xở nếu bất ngờ phải di dời. Đây không chỉ là vấn đề xử lý vi phạm xây dựng mà còn liên quan trực tiếp đến an sinh xã hội.
Cùng đề cập đến quyền lợi của người mua nhà, đại biểu Quốc hội Trịnh Xuân An, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại, cho rằng đang tồn tại một nghịch lý khi chủ đầu tư là bên vi phạm các quy định về đất đai, quy hoạch và xây dựng, nhưng người mua nhà đã thanh toán tiền lại phải chịu những hệ lụy kéo dài.
Không chỉ gặp khó khăn trong việc hoàn thiện thủ tục pháp lý, cư dân còn có thể phải đối diện với nguy cơ di dời hoặc mất căn hộ đang sinh sống. Theo ông An, đây là vấn đề cần được giải quyết bằng những quy định cụ thể nhằm bảo vệ người mua nhà, đặc biệt là những người không biết và cũng không có nghĩa vụ phải biết về sai phạm của chủ đầu tư.
Nhân dịp sửa đổi Luật Nhà ở, đại biểu Trịnh Xuân An đề xuất Quốc hội nghiên cứu bổ sung cơ chế riêng để bảo vệ nhóm người mua nhà tại các dự án có vi phạm. Trong đó, cần ngăn chặn việc mặc nhiên chuyển các nghĩa vụ tài chính và chi phí khắc phục sai phạm từ chủ đầu tư sang cư dân.
Ông cũng nhấn mạnh người dân không thể bị yêu cầu tự kiểm tra những hồ sơ, thông tin mà chỉ cơ quan quản lý nhà nước mới có khả năng tiếp cận và nắm rõ.
Đối với những công trình có thể khắc phục sai phạm và được phép tiếp tục tồn tại, cần quy định thời hạn cụ thể để hoàn thiện hồ sơ pháp lý, giải quyết việc cấp giấy chứng nhận cho người mua nhà. Trường hợp buộc phải phá dỡ, cơ quan chức năng cần xây dựng phương án hỗ trợ chỗ ở tạm thời, hoàn trả tiền, bố trí đổi nhà hoặc bồi thường thỏa đáng.
Đáng chú ý, nghĩa vụ bồi thường cần đi kèm với nguồn tài chính bảo đảm và cơ chế xử lý trong trường hợp chủ đầu tư không còn khả năng thanh toán, tránh để quyền lợi của cư dân chỉ dừng lại trên giấy tờ.
Bên cạnh phương án giải quyết những sai phạm đã phát sinh, đại biểu Phạm Văn Hòa cho rằng cần tăng cường trách nhiệm quản lý ngay từ giai đoạn triển khai dự án để ngăn chặn các vi phạm tương tự.
Theo ông, doanh nghiệp phải thực hiện đúng quy hoạch, giấy phép xây dựng, thiết kế được phê duyệt và hoàn thành đầy đủ nghĩa vụ tài chính liên quan đến đất đai. Trong khi đó, chính quyền địa phương không chỉ chịu trách nhiệm ở khâu phê duyệt dự án, cấp phép mà còn phải thường xuyên kiểm tra, giám sát toàn bộ quá trình thực hiện.
Các cơ quan chức năng cần theo dõi chặt chẽ tiến độ, quy hoạch, thiết kế và chiều cao công trình so với nội dung đã được cấp phép. Khi phát hiện vi phạm, phải kịp thời chấn chỉnh và xử lý, không để tình trạng sai phạm kéo dài cho đến khi công trình hoàn thành, người dân chuyển vào sinh sống mới bắt đầu tìm phương án giải quyết.
Ngoài ra, đại biểu Hòa đề nghị các đại biểu HĐND và Đoàn đại biểu Quốc hội tại địa phương phát huy vai trò giám sát, thường xuyên lắng nghe ý kiến cử tri và trực tiếp kiểm tra quá trình triển khai dự án khi cần thiết.
Theo ông, chỉ khi chủ đầu tư nghiêm túc chấp hành quy định pháp luật, chính quyền thực hiện đầy đủ trách nhiệm quản lý và các cơ quan dân cử tăng cường giám sát, những sai phạm tương tự mới có thể được hạn chế. Quan trọng hơn, người dân sẽ không còn phải trở thành bên gánh chịu hậu quả từ những vi phạm mà họ không trực tiếp gây ra.
Bài đọc nhiều
