Đề xuất cấm dùng Quốc ca làm nhạc nền tại nơi vui chơi, giải trí và lễ tang

Bộ Tư pháp vừa công bố hồ sơ thẩm định dự thảo Nghị định quy định việc sử dụng Quốc ca nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì xây dựng.

Theo dự thảo, Quốc ca được xác định là tài sản công, đồng thời là biểu tượng quốc gia thiêng liêng thuộc sở hữu toàn dân và do Nhà nước thống nhất quản lý. Việc sử dụng Quốc ca phải bảo đảm đúng lời, đúng nhạc, giữ tính nguyên vẹn, trang nghiêm và không bị thương mại hóa dưới bất kỳ hình thức nào.

Đáng chú ý, cơ quan soạn thảo đề xuất 7 nhóm hành vi bị nghiêm cấm trong quá trình sử dụng Quốc ca.

Trong đó, không được sử dụng Quốc ca để chống Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, xâm phạm lợi ích quốc gia, dân tộc hoặc thực hiện những hành vi vi phạm pháp luật khác.

Các hành vi hát sai lời, xuyên tạc giai điệu, tự ý sửa lời hoặc sửa nhạc Quốc ca cũng thuộc nhóm bị cấm. Dự thảo đồng thời không cho phép cắt ghép hoặc kết hợp Quốc ca với âm thanh, hình ảnh, lời nói hay nội dung khác theo cách làm sai lệch, xuyên tạc, xúc phạm hoặc ảnh hưởng đến Quốc ca.

Bên cạnh đó, việc sử dụng hoặc cung cấp bản hòa âm, phối khí, bản ghi âm Quốc ca, Quốc thiều không do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công bố cũng được đề xuất cấm.

Dự thảo cũng đặt ra quy định nhằm ngăn chặn việc lợi dụng quản lý, sử dụng Quốc ca để trục lợi, thu tiền bản quyền hoặc phí dịch vụ đối với việc tiếp cận, sử dụng Quốc ca.

Một nội dung khác liên quan đến quyền sở hữu trí tuệ. Theo đề xuất, tổ chức, cá nhân không được đăng ký, xác lập quyền sở hữu trí tuệ hoặc áp dụng biện pháp kỹ thuật kiểm soát bản quyền trái phép đối với Quốc ca và các bản ghi âm chính thức của Quốc ca, Quốc thiều trên môi trường mạng, nền tảng số.

Đáng chú ý nhất, dự thảo quy định không sử dụng Quốc ca làm nhạc nền tại các cơ sở kinh doanh dịch vụ vui chơi, giải trí hoặc trong lễ tang, ngoại trừ trường hợp cử Quốc thiều trong lễ tang.

Không để AI làm biến dạng Quốc ca

Dự thảo dành riêng một điều khoản quy định việc sử dụng Quốc ca trên môi trường mạng, nền tảng số và trong các sản phẩm truyền thông.

Theo đó, cơ quan, tổ chức, cá nhân được đăng tải, lưu trữ, chia sẻ, khai thác và phổ biến Quốc ca trên môi trường mạng, nền tảng số, phương tiện truyền thông theo quy định của dự thảo và pháp luật có liên quan.

Đáng chú ý, dự thảo nêu rõ không được sử dụng công nghệ, trí tuệ nhân tạo hoặc phương tiện kỹ thuật để tạo ra nội dung làm sai lệch, biến dạng, xuyên tạc hoặc xúc phạm Quốc ca, cũng như các bản hòa âm, phối khí, bản ghi âm Quốc ca, Quốc thiều.

Các tổ chức, doanh nghiệp cung cấp nền tảng số và dịch vụ thông tin điện tử được yêu cầu phối hợp với cơ quan có thẩm quyền để ngăn chặn, gỡ bỏ nội dung vi phạm. Đồng thời, những đơn vị này không được áp dụng biện pháp kỹ thuật hoặc thực hiện quyền sở hữu trí tuệ liên quan đến Quốc ca nhằm ngăn cản, hạn chế việc tiếp cận, phổ biến và sử dụng Quốc ca.

Theo cơ quan soạn thảo, sự phát triển nhanh của truyền thông số, các nền tảng xuyên biên giới và công nghệ AI đang làm phát sinh nguy cơ Quốc ca bị xuyên tạc, biến dạng. Trong khi đó, việc nhận diện nội dung hoặc thực thi quyền sở hữu trí tuệ không phù hợp có thể gây cản trở việc tiếp cận và sử dụng Quốc ca hợp pháp.

Vì sao đề xuất thêm các hành vi bị cấm?

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cho biết Điều lệ số 975 ngày 21/7/1956 của Thủ tướng về việc sử dụng Quốc ca nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa chưa quy định đầy đủ hệ thống nguyên tắc cũng như các hành vi bị nghiêm cấm.

Vì vậy, dự thảo bổ sung các nguyên tắc nhằm bảo đảm Quốc ca được sử dụng đúng lời, đúng nhạc, trang nghiêm và thống nhất; đồng thời giữ gìn tính nguyên vẹn, giá trị và ý nghĩa thiêng liêng của biểu tượng quốc gia.

Cơ quan soạn thảo cho rằng việc bổ sung các hành vi bị cấm sẽ cụ thể hóa vị trí của Quốc ca theo Hiến pháp, tạo cơ sở thống nhất để phòng ngừa, phát hiện và xử lý những hành vi sử dụng Quốc ca sai lệch, xúc phạm hoặc nhằm mục đích trục lợi.

QT (SHTT)