Đề xuất mở rộng BHXH bắt buộc với tài xế công nghệ và người kinh doanh online

Bảo hiểm xã hội TP HCM vừa gửi UBND thành phố các ý kiến góp ý liên quan đến việc sửa đổi, bổ sung một số quy định của Luật Bảo hiểm xã hội, Luật Bảo hiểm y tế cùng các chính sách có liên quan. Trong đó, đáng chú ý là đề xuất mở rộng đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc đối với tài xế công nghệ và người bán hàng trên các sàn thương mại điện tử.

Theo cơ quan này, đây là nhóm lao động có việc làm và nguồn thu nhập tương đối ổn định, hoạt động thường xuyên nhưng hiện vẫn chưa được bao phủ đầy đủ bởi các chính sách an sinh xã hội. Việc bổ sung vào diện tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc được kỳ vọng sẽ giúp bảo vệ tốt hơn quyền lợi của người lao động trong nền kinh tế số.

Để triển khai, Bảo hiểm xã hội TP HCM đề xuất xây dựng cơ chế đóng bảo hiểm hằng tháng thông qua các doanh nghiệp vận hành ứng dụng công nghệ, đơn vị quản lý sàn thương mại điện tử, nền tảng thanh toán và các tổ chức hoạt động trong lĩnh vực kinh tế số theo quy định của Chính phủ.

Các số liệu khảo sát cho thấy lực lượng lao động thuộc nhóm này đang ngày càng gia tăng. Nghiên cứu do Trung tâm Tư vấn ứng dụng Kinh tế thuộc Viện Nghiên cứu Phát triển TP HCM thực hiện vào giữa năm ngoái cho biết thành phố có khoảng 400.000 tài xế xe công nghệ đang hoạt động trên các nền tảng số.

Trong khi đó, thống kê của cơ quan Thuế năm 2024 cho thấy riêng khu vực TP HCM cũ đã có hơn 90.200 cá nhân tham gia kinh doanh trực tuyến. Trong số này, gần 65.000 người là cá nhân hoặc hộ kinh doanh hoạt động trên môi trường mạng.

Thực tế, việc đưa tài xế công nghệ và lực lượng giao hàng vào diện tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc không phải là đề xuất mới. Nội dung này từng được nhiều chuyên gia đưa ra khi góp ý cho quá trình sửa đổi Bộ luật Lao động năm 2019 cũng như Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024.

Theo quy định của Bộ luật Lao động, người lao động là người làm việc trên cơ sở thỏa thuận, được trả lương và chịu sự quản lý, điều hành hoặc giám sát từ phía đơn vị sử dụng lao động. Nhiều ý kiến cho rằng tài xế công nghệ và shipper hiện nay đáp ứng những tiêu chí này.

Ngoài việc mở rộng phạm vi đối với lao động trên nền tảng số, Bảo hiểm xã hội TP HCM cũng đề xuất bổ sung thêm các nhóm lao động làm việc theo hợp đồng dưới một tháng vào diện tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc. Đồng thời, cơ quan này kiến nghị tăng cường chế tài xử lý đối với các doanh nghiệp tại công trình xây dựng không thực hiện nghĩa vụ đóng bảo hiểm cho người lao động.

Theo Bảo hiểm xã hội TP HCM, những đề xuất trên xuất phát từ thực tiễn của địa phương có quy mô dân số, lực lượng lao động và số lượng doanh nghiệp lớn nhất cả nước. Trong bối cảnh các hình thức việc làm linh hoạt phát triển nhanh chóng, việc hoàn thiện chính sách được xem là cần thiết để mở rộng độ bao phủ của hệ thống bảo hiểm xã hội và bảo đảm quyền lợi cho người lao động trong nền kinh tế hiện đại.