Đề xuất siết chặt quản lý mạng xã hội: Trẻ dưới 16 tuổi có thể bị cấm đăng bài, bình luận và chia sẻ

Theo dự thảo sửa đổi Nghị định 147/2024 về quản lý sử dụng Internet, nhóm người dùng dưới 16 tuổi có thể sẽ bị cấm thực hiện các thao tác đăng bài, viết bình luận hay chia sẻ nội dung trên các nền tảng mạng xã hội.

Siết chặt quy trình đăng ký và giới hạn tính năng tương tác

Thông tin chi tiết về các điểm mới trong dự thảo đã được bà Nguyễn Thị Thanh Huyền, Phó Cục trưởng Cục Phát thanh, truyền hình và thông tin điện tử (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch), trình bày tại hội nghị lấy ý kiến diễn ra vào chiều 23/7. Theo bà Huyền, những sửa đổi này hướng tới mục tiêu xây dựng cơ chế quản lý chặt chẽ hơn để bảo vệ tối đa cho đối tượng trẻ em.

Cụ thể, dự thảo quy định trẻ dưới 16 tuổi không được phép tự ý đăng ký tài khoản. Việc tạo tài khoản bắt buộc phải do cha mẹ hoặc người giám hộ trực tiếp thực hiện. Sau khi đăng ký, phụ huynh sẽ giữ vai trò giám sát toàn bộ thời gian truy cập cũng như nội dung mà trẻ tiếp cận.

Đáng chú ý, tài khoản của trẻ em sẽ bị khóa các tính năng tương tác chủ động. Bà Huyền giải thích rõ, dưới sự quản lý của phụ huynh, tài khoản dành cho trẻ dưới 16 tuổi chỉ có quyền xem nội dung một cách thụ động, hoàn toàn không được đăng tải bài viết, tương tác, bình luận hay chia sẻ.

Song song đó, dự thảo yêu cầu các nền tảng mạng xã hội phải mặc định cài đặt chế độ bảo vệ quyền riêng tư ở mức tối đa cho tài khoản trẻ em, đồng thời chủ động ngăn chặn các nội dung độc hại. Các mạng xã hội cũng có trách nhiệm vận hành hệ thống nhận diện độ tuổi tự động để phân phối nội dung phù hợp, phối hợp với cơ quan chức năng thiết lập kênh báo cáo khẩn cấp khi phát hiện dấu hiệu xâm hại trẻ em trên mạng.

Góc nhìn từ Meta: Lo ngại tác động ngược và nguy cơ khai gian độ tuổi

Trước những đề xuất cắt giảm tính năng tương tác của trẻ em, bà Nguyễn Thu Thảo — Giám đốc Chính sách công phụ trách thị trường Việt Nam của Meta (công ty sở hữu Facebook, Instagram và Threads) — đã đưa ra những phân tích và góc nhìn từ phía doanh nghiệp công nghệ.

Đại diện Meta cho rằng không nên áp dụng biện pháp cấm đoán tuyệt đối các tính năng tương tác đối với người dùng dưới 16 tuổi. Giải thích về mặt kỹ thuật, bà Thảo cho biết các nền tảng hiện sử dụng hệ thống phát hiện chủ động kết hợp với các mô hình AI phân tích hành vi để ước tính độ tuổi người dùng. Nếu trẻ chỉ sử dụng mạng xã hội theo cách thụ động, các nền tảng sẽ mất đi tín hiệu hành vi quan trọng để nhận diện tài khoản trẻ em, từ đó làm giảm hiệu quả của các công cụ bảo vệ.

Ngoài ra, phía Meta cảnh báo quy định này có thể vô tình dẫn đến làn sóng khai báo sai độ tuổi. Khi trẻ tìm cách vượt rào để sử dụng các tính năng tương tác bằng tài khoản thông thường, các em sẽ không còn nhận được bất kỳ cơ chế bảo vệ theo độ tuổi nào. Đồng thời, đề xuất này cũng vô hình trung hạn chế quyền tự quyết của cha mẹ trong việc đánh giá và định hướng cách con em mình tiếp cận môi trường trực tuyến.

Bà Thảo thông tin thêm, nhiều quốc gia trên thế giới hiện ưu tiên áp dụng các giải pháp bảo vệ theo phân cấp độ tuổi thay vì cấm đoán hoàn toàn. Các biện pháp này bao gồm tự động bật quyền riêng tư cao nhất, lọc nội dung, hạn chế tin nhắn, giới hạn thời gian và cung cấp công cụ giám sát cho phụ huynh. Theo Meta, cách tiếp cận này vừa giúp trẻ hưởng lợi từ môi trường số có kiểm soát, vừa mang lại hiệu quả bảo vệ cao hơn nhiều so với mệnh lệnh cấm.

Giải trình về mục tiêu của dự thảo, Cục Phát thanh, truyền hình và thông tin điện tử — cơ quan chịu trách nhiệm soạn thảo — khẳng định việc sửa đổi, bổ sung Nghị định 147/2024 nhằm thể chế hóa các chủ trương tại Chỉ thị 05 về tăng cường quản lý thông tin mạng và bảo vệ trẻ em.

Đồng thời, đợt điều chỉnh này hướng đến việc cập nhật các quy định về phân cấp, phân quyền, cắt giảm thủ tục hành chính, từ đó tạo dựng một môi trường pháp lý thuận lợi, chuyên nghiệp và lành mạnh nhằm phát triển ngành công nghiệp văn hóa tại Việt Nam trong bối cảnh chuyển đổi số mạnh mẽ.