Diễn biến mới vụ đào móng công trình khiến nhà bên cạnh nứt toác, nguy cơ đổ sập, ai phải bồi thường?

Không chỉ đặt ra lo ngại về mức độ an toàn của các công trình xây dựng trong khu dân cư đông đúc, sự việc còn làm dấy lên nhiều câu hỏi liên quan đến trách nhiệm pháp lý và nghĩa vụ bồi thường thiệt hại khi thi công gây ảnh hưởng tới nhà dân xung quanh.

Theo thông tin ban đầu, sáng 3/6, gia đình ông Nguyễn Văn C. tại tổ dân phố Dân Chủ, phường Bắc Giang tiến hành đào móng để xây dựng công trình tại số 31 đường Thánh Thiên. Trong quá trình thi công, việc đào đất sâu được cho là đã tác động tới căn nhà số 33 nằm sát bên của gia đình bà Nguyễn Thị Nh.

Tại hiện trường, căn nhà của bà Nh. xuất hiện hàng loạt vết nứt lớn chạy dọc phần tường và mặt tiền. Một số mảng bê tông bong vỡ, kết cấu công trình bị biến dạng nghiêm trọng và nghiêng hẳn về phía hố móng đang thi công, tiềm ẩn nguy cơ đổ sập bất cứ lúc nào.

Theo chia sẻ của bà Nh., gia đình mới mua lại căn nhà này và vừa sửa sang xong, chuẩn bị chuyển đến sinh sống thì xảy ra sự cố.

Qua rà soát ban đầu, ngoài căn nhà bị nghiêng lún nghiêm trọng, khoảng 10 hộ dân lân cận cũng có nguy cơ bị ảnh hưởng. Chính quyền địa phương đã nhanh chóng di dời các hộ dân trong khu vực nguy hiểm đến nơi an toàn, đồng thời phong tỏa hiện trường để phục vụ công tác kiểm tra, giám định.

Dưới góc độ pháp lý, Tiến sĩ, Luật sư Đặng Văn Cường - Trưởng Văn phòng Luật sư Chính Pháp - cho rằng đây không phải là trường hợp hiếm gặp, đặc biệt tại các đô thị có mật độ xây dựng cao hoặc nền địa chất yếu.

Theo luật sư Cường, ngay khi xảy ra sự cố, việc đầu tiên cơ quan chức năng cần thực hiện là yêu cầu chủ đầu tư tạm dừng thi công nhằm bảo đảm an toàn cho người dân và hạn chế thiệt hại phát sinh.

“Cơ quan chức năng sẽ kiểm tra hồ sơ thiết kế, điều kiện xây dựng, đồng thời đánh giá yếu tố địa chất và kết cấu các công trình liền kề. Việc giám định độc lập là rất cần thiết để xác định nguyên nhân cũng như mức độ thiệt hại làm căn cứ xử lý trách nhiệm”, luật sư Cường nhận định.

Ông cho biết, trách nhiệm bồi thường sẽ được xác định dựa trên yếu tố lỗi của các bên liên quan. Nếu chủ đầu tư hoặc đơn vị thi công vi phạm quy định về xây dựng, thi công sai phép hoặc áp dụng biện pháp kỹ thuật không bảo đảm dẫn tới sự cố thì phải chịu trách nhiệm bồi thường toàn bộ thiệt hại cho các hộ dân bị ảnh hưởng.

Trong trường hợp công trình được thi công đúng quy định nhưng vẫn xảy ra sự cố do yếu tố khách quan như nền đất yếu hoặc nhà liền kề đã xuống cấp, cơ quan chức năng sẽ xem xét mức độ lỗi cụ thể của từng bên để xác định trách nhiệm pháp lý tương ứng.

Theo quy định tại Điều 605 Bộ luật Dân sự 2015, chủ sở hữu hoặc người quản lý công trình xây dựng phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại nếu công trình của mình gây ảnh hưởng tới người khác. Nếu đơn vị thi công có lỗi trong quá trình xây dựng thì cũng phải liên đới chịu trách nhiệm.

Luật sư Cường cho rằng các hộ dân bị ảnh hưởng có quyền yêu cầu bồi thường toàn bộ thiệt hại thực tế phát sinh, bao gồm chi phí sửa chữa, xây dựng lại công trình, chi phí thuê chỗ ở tạm thời, thiệt hại do gián đoạn sinh hoạt hoặc kinh doanh.

“Các bên trước hết có thể thương lượng để thống nhất mức bồi thường. Nếu không đạt được thỏa thuận, người dân hoàn toàn có quyền yêu cầu cơ quan chức năng làm rõ hoặc khởi kiện ra tòa để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình”, ông nói.

Hiện cơ quan chức năng phường Bắc Giang đang tiếp tục giám định hiện trường và xây dựng phương án xử lý nhằm đảm bảo an toàn cho các hộ dân trong khu vực.