Đối mặt với mức sinh thấp kỷ lục, Bộ Y Tế đề xuất hỗ trợ tiền cho gia đình sinh hai con gái

aA

Trước bối cảnh tổng tỷ suất sinh của Việt Nam giảm xuống mức thấp nhất trong lịch sử và quá trình già hóa dân số diễn ra nhanh chóng, Bộ Y tế đã đưa ra hàng loạt đề xuất chính sách mang tính đột phá, đáng chú ý nhất là phương án hỗ trợ bằng tiền mặt hoặc hiện vật cho các gia đình sinh con một bề là hai con gái.

Thông tin quan trọng này được Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan công bố tại Lễ mít tinh hưởng ứng Ngày Dân số Thế giới (11/7) diễn ra vào hôm qua, ngày 11/7/2025. Sự kiện đã vẽ nên một bức tranh đầy thách thức về tương lai nhân khẩu học của đất nước, đồng thời hé lộ những giải pháp cấp bách đang được xây dựng trong dự thảo Luật Dân số mới.

Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan phát biểu tại buổi mít tinh. Ảnh: Trần Minh.

Bức Tranh Nhân Khẩu Học Đầy Thách Thức

Phát biểu tại buổi lễ, Bộ trưởng Đào Hồng Lan đã chỉ ra những vấn đề đáng lo ngại. Tổng tỷ suất sinh đã giảm sâu và liên tục, từ 2,01 con/phụ nữ vào năm 2022 xuống chỉ còn khoảng 1,91 con/phụ nữ vào năm 2024 – mức thấp kỷ lục.

Bên cạnh đó, dù đã được khống chế, tỷ số giới tính khi sinh vẫn ở mức cao và chưa ổn định, ghi nhận là 111,4 bé trai/100 bé gái vào năm 2024, cao hơn nhiều so với mức cân bằng tự nhiên.

Một thực tế đáng suy ngẫm khác là dù tuổi thọ trung bình của người Việt đã tăng lên 74,7 tuổi, nhưng số năm sống khỏe mạnh trung bình chỉ khoảng 65 năm. Điều này đặt ra gánh nặng lớn về chăm sóc sức khỏe cho người cao tuổi. Thêm vào đó, tình trạng tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống vẫn còn tồn tại ở một số vùng, đặc biệt là khu vực Tây Nguyên và miền núi phía Bắc.

Những Đề Xuất Chính Sách "Chưa Từng Có"

Để ứng phó với các xu thế mới, Bộ Y tế đang tích cực hoàn thiện dự thảo Luật Dân số để trình Quốc hội thông qua vào tháng 10/2025 với nhiều chính sách mang tính đột phá:

Hỗ trợ gia đình sinh hai con gái:

Đề xuất ưu đãi tài chính, hỗ trợ bằng tiền mặt hoặc hiện vật cho các gia đình sinh con một bề là hai con gái nhằm giảm thiểu mất cân bằng giới tính.

Khuyến khích sinh con:

Các cặp vợ chồng khi sinh con có thể được hỗ trợ bằng tiền mặt hoặc hiện vật, ưu đãi về chế độ nghỉ thai sản và ưu tiên tiếp cận chính sách nhà ở xã hội.

Nâng cao chất lượng dân số:

Hỗ trợ chi phí cho phụ nữ mang thai khi thực hiện sàng lọc trước sinh và sơ sinh; quy định về tư vấn, khám sức khỏe trước khi kết hôn.

Thích ứng với già hóa dân số:

Xây dựng hệ thống cơ sở chăm sóc người cao tuổi, đồng thời phát triển nguồn nhân lực cho lĩnh vực này thông qua các chính sách như cấp học bổng, miễn học phí cho sinh viên chuyên ngành lão khoa.

Sự Đồng Hành Của Quốc Tế

Ghi nhận những nỗ lực của Việt Nam, các đại diện từ Liên Hợp Quốc đã cam kết tiếp tục đồng hành. Ông Matt Jackson, Trưởng Đại diện Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc (UNFPA) tại Việt Nam, nhấn mạnh rằng không thể có phát triển bền vững nếu thiếu đi quyền tự quyết về sinh sản. Khi quyền lựa chọn của mỗi người được đảm bảo, bình đẳng giới sẽ được thúc đẩy và tiềm năng dân số được khai phóng.

Khép lại sự kiện, Bộ trưởng Đào Hồng Lan đã kêu gọi các cấp chính quyền tiếp tục quan tâm, phân bổ ngân sách phù hợp cho công tác dân số, đồng thời bày tỏ mong muốn cộng đồng quốc tế sẽ tiếp tục hỗ trợ Việt Nam ứng phó hiệu quả với những thách thức lớn về nhân khẩu học trong giai đoạn tới.