Hà Nội áp dụng mức phạt mới: Đi khách sạn, homestay không khai báo lưu trú có thể bị phạt tới 24 triệu đồng

Từ ngày 1/7/2026, thành phố Hà Nội đã chính thức áp dụng khung hình phạt tăng cao đối với hàng loạt hành vi vi phạm hành chính, đặc biệt siết chặt trong lĩnh vực quản lý căn cước và cư trú. Động thái này đòi hỏi cả du khách lẫn các chủ cơ sở lưu trú như khách sạn, nhà nghỉ, homestay trên địa bàn Thủ đô phải hết sức lưu ý để tránh chịu những khoản phạt tài chính nặng nề.

Theo phóng sự “Hà Nội tăng gấp đôi mức phạt vi phạm về căn cước, cư trú” của Đài Phát thanh và Truyền hình Hà Nội, quy định mới này nằm trong lộ trình tăng cường hiệu quả quản lý an ninh, trật tự xã hội và giao thông đường bộ liên quan đến trật tự đô thị. Một trong những điểm tác động trực tiếp đến người đi du lịch, công tác hoặc lưu trú qua đêm chính là trách nhiệm thông báo lưu trú tại các cơ sở kinh doanh.

Bỏ sót dù chỉ một khách, cơ sở đối mặt mức phạt triệu đồng

Dựa trên Nghị quyết 56/2026/NQ-HĐND do HĐND TP Hà Nội ban hành, các cơ sở kinh doanh lưu trú, cơ sở lưu trú du lịch hoặc các mô hình tương tự sẽ bị xử phạt từ 3 đến 6 triệu đồng nếu không thực hiện thông báo lưu trú cho từ 1 đến 3 người. Trong trường hợp số người không được khai báo tăng lên từ 4 đến 8 người, mức phạt đối với cá nhân sẽ dao động từ 6 đến 12 triệu đồng.

Đáng chú ý, đây mới chỉ là mức phạt áp dụng cho cá nhân. Đối với tổ chức hoặc doanh nghiệp vận hành cơ sở lưu trú, mức phạt sẽ bằng hai lần mức phạt của cá nhân cho cùng một hành vi. Điều này đồng nghĩa với việc một doanh nghiệp quản lý khách sạn có thể phải nộp phạt lên tới 24 triệu đồng nếu bỏ sót thủ tục khai báo cho một nhóm khách từ 4 đến 8 người.

Nghị quyết mới quy định tổng cộng 28 hành vi vi phạm tại Hà Nội bị nâng mức phạt lên bằng 1,5 hoặc 2 lần so với mức chung của Chính phủ. Riêng hành vi không thông báo lưu trú cho nhóm 1-3 người và 4-8 người được điều chỉnh tăng 1,5 lần. Các vi phạm phát sinh trên địa bàn Hà Nội không nằm trong danh mục tăng phạt này sẽ tiếp tục được xử lý theo Nghị định 282/2025/NĐ-CP (có hiệu lực từ ngày 15/12/2025).

Quy trình và trách nhiệm khai báo thuộc về ai?

Theo hướng dẫn từ Bộ Công an, nghĩa vụ thông báo lưu trú thuộc về hộ gia đình, cơ sở lưu trú, cơ sở y tế hoặc người quản lý phương tiện được luật định khi có khách ở lại qua đêm. Thủ tục này bắt buộc phải hoàn thành trước 23 giờ của ngày bắt đầu lưu trú. Nếu khách đến nhận phòng muộn sau 23 giờ, thời hạn hoàn tất khai báo được gia hạn trước 8 giờ sáng ngày hôm sau, với thời gian lưu trú tối đa cho mỗi lần thông báo không quá 30 ngày.

Về mặt trách nhiệm, người đi du lịch hay công tác không cần phải tự mình đến cơ quan công an để làm thủ tục. Tại các cơ sở như khách sạn, nhà nghỉ hay homestay, chủ cơ sở hoặc người đại diện hợp pháp sẽ chịu trách nhiệm thực hiện việc này. Nhiệm vụ của du khách là hợp tác cung cấp thông tin cá nhân chính xác và đầy đủ. Đối với trường hợp ở lại nhà người thân, bạn bè, trách nhiệm khai báo thuộc về chủ hộ hoặc thành viên trong gia đình; người đến ở nhờ chỉ phải tự khai báo khi toàn bộ thành viên của chủ hộ đều vắng mặt. Việc thông báo hiện nay có thể thực hiện linh hoạt qua điện thoại, email, cổng dịch vụ công, ứng dụng VNeID hoặc phần mềm chuyên dụng mà không bắt buộc phải đến trực tiếp cơ quan công an.

Những việc du khách và chủ homestay cần thực hiện ngay khi nhận phòng

Để đảm bảo tuân thủ đúng quy định và tránh các rủi ro pháp lý, cả khách lưu trú và người quản lý cơ sở cần thực hiện nghiêm túc các bước sau ngay từ thời điểm bàn giao phòng:

• Đối với du khách: Cần chủ động xuất trình thẻ căn cước, hộ chiếu hoặc thông tin định danh hợp lệ của toàn bộ các thành viên thực tế sẽ ở lại qua đêm, thay vì chỉ đưa giấy tờ của người đại diện đặt phòng. Mọi sự thay đổi về số lượng người, đổi thành viên trong đoàn hoặc gia hạn thời gian ở đều phải được thông báo ngay cho lễ tân hoặc người quản lý. Tuyệt đối không tự ý đưa thêm người vào lưu trú. Đối với các cơ sở áp dụng hình thức tự nhận phòng (self-check-in), du khách nên gửi thông tin qua các kênh chính thức của cơ sở, cảnh giác không cung cấp mật khẩu VNeID, mã OTP hoặc gửi ảnh giấy tờ tùy thân qua các đường link lạ.
• Đối với chủ cơ sở và người quản lý: Phải rà soát và đối chiếu kỹ lưỡng thông tin của từng khách, đảm bảo khai báo đúng số lượng thực tế trước thời hạn quy định. Cần lưu ý rằng việc khách hàng đã đặt phòng, thanh toán thành công hay gửi ảnh căn cước trước đó không đồng nghĩa với việc thủ tục thông báo lưu trú với cơ quan chức năng đã hoàn thành. Các cơ sở nên phân công công việc cụ thể cho nhân viên theo từng ca trực để kiểm tra trạng thái dữ liệu sau khi nhập và cập nhật kịp thời khi có biến động.

Quy định mới áp dụng tại Hà Nội tập trung siết chặt trách nhiệm quản lý của các đơn vị kinh doanh dịch vụ lưu trú nhằm đảm bảo trật tự xã hội, hoàn toàn không tạo thêm quy trình phức tạp cho người dân. Tuy nhiên, sự phối hợp cung cấp thông tin chính xác từ phía du khách là vô cùng cần thiết, bởi chỉ một sơ suất nhỏ làm bỏ sót thông tin cũng có thể khiến các cơ sở lưu trú phải chịu mức phạt lên tới hàng chục triệu đồng.