Khi người thân, bạn bè, người yêu hoặc người khác đến nhà ở qua đêm, chủ hộ hoặc thành viên trong gia đình phải thực hiện thông báo lưu trú. Thủ tục này không mất phí, có thể làm trực tuyến qua ứng dụng VNeID mà không cần đến trực tiếp cơ quan công an.

Nhiều quy định về cư trú thay đổi từ ngày 1/7

Từ ngày 1/7, Luật số 118/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật liên quan đến an ninh, trật tự bắt đầu được áp dụng. Trong đó, nhiều nội dung của Luật Cư trú được điều chỉnh nhằm phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp, đồng thời đơn giản hóa thủ tục và nâng cao chất lượng phục vụ người dân.

Bộ Công an cũng ban hành Thông tư số 116/2026/TT-BCA ngày 29/6, hướng dẫn chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Cư trú.

Theo Đại tá Ngô Như Cường, Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội, quy định mới tạo thuận lợi hơn cho việc đăng ký cư trú của trẻ em dưới 6 tuổi, nhất là trong việc giảm bớt điều kiện và thành phần hồ sơ.

Bên cạnh đó, thông tin cư trú sẽ được tự động cập nhật, điều chỉnh từ các cơ sở dữ liệu đã kết nối. Quy định mới cũng bổ sung nghĩa vụ thông báo đối với người lưu trú qua đêm trên phương tiện và điều chỉnh các trường hợp xóa đăng ký thường trú, tạm trú để bảo đảm thống nhất với pháp luật về quốc tịch.

Không được yêu cầu người dân nộp lại giấy tờ đã có trên hệ thống

Thông tư số 116/2026/TT-BCA thống nhất cách tiếp nhận hồ sơ đăng ký cư trú theo hướng giảm số lượng giấy tờ người dân phải tự chuẩn bị hoặc sao chụp.

Khi làm thủ tục trực tiếp, công dân chỉ cần cung cấp thông tin cá nhân cơ bản cùng các dữ liệu liên quan đến điều kiện đăng ký cư trú. Cán bộ tiếp nhận sẽ khai thác thông tin từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và những cơ sở dữ liệu có liên quan để lập hồ sơ. Sau khi tiếp nhận, mỗi hồ sơ được cấp một mã riêng để người dân kiểm tra và theo dõi quá trình giải quyết.

Trường hợp giấy tờ hoặc thông tin chứng minh điều kiện đăng ký cư trú đã được kết nối, chia sẻ từ hệ thống dữ liệu hoặc tích hợp trên VNeID, cơ quan đăng ký cư trú không được yêu cầu công dân nộp hay xuất trình lại.

Thong-bao-luu-tru-qua-dem-1

Đối với hồ sơ trực tuyến, người dân khai thông tin trên biểu mẫu điện tử. Những dữ liệu đã có trên hệ thống sẽ được tự động đối chiếu và sử dụng lại, hạn chế việc phải kê khai nhiều lần.

Nếu cơ quan đăng ký cư trú chưa thể khai thác được dữ liệu, cán bộ có trách nhiệm kiểm tra và xác minh. Công dân chỉ phải xuất trình bản gốc để đối chiếu trong trường hợp thực sự cần thiết.

Khi thông tin hộ tịch hoặc địa chỉ cư trú thay đổi do sắp xếp địa giới hành chính, cơ quan có thẩm quyền sẽ tự động cập nhật và đồng bộ dữ liệu. Người dân không phải làm thêm thủ tục điều chỉnh thông tin cư trú.

Theo Bộ Công an, việc sử dụng dữ liệu điện tử thay cho giấy tờ trong hồ sơ sẽ giúp giảm chi phí sao chụp, hạn chế thời gian đi lại và khắc phục tình trạng người dân phải cung cấp nhiều lần những thông tin cơ quan nhà nước đã nắm giữ.

Quá trình xử lý hồ sơ cũng trở nên minh bạch hơn. Người dân có thể dùng mã hồ sơ để tra cứu tiến độ và nhận kết quả qua văn bản điện tử, tin nhắn hoặc ứng dụng VNeID.

Người yêu, bạn bè đến nhà qua đêm, ai phải thông báo lưu trú?

Quy định mới mở rộng phạm vi áp dụng, xác định rõ trách nhiệm và bổ sung thêm nhiều phương thức thông báo lưu trú. Ngoài hộ gia đình, cơ sở lưu trú và cơ sở khám, chữa bệnh, chủ sở hữu hoặc người được giao quản lý phương tiện cũng phải thông báo khi có người ngủ lại qua đêm trên phương tiện.

Tại hộ gia đình, khi người thân, bạn bè, người yêu hoặc bất kỳ người nào khác đến ở qua đêm, chủ hộ hoặc thành viên trong hộ gia đình có trách nhiệm thực hiện thủ tục thông báo lưu trú.

Thong-bao-luu-tru-qua-dem-2

Nếu chủ hộ và các thành viên trong gia đình đều không có mặt, người đến lưu trú phải chủ động khai báo.

Thông tin cần cung cấp gồm họ và tên, ngày tháng năm sinh, số định danh cá nhân hoặc số hộ chiếu, lý do lưu trú, thời gian lưu trú và địa chỉ nơi ở.

Thông báo lưu trú trước mấy giờ?

Việc thông báo phải hoàn thành trước 23h trong ngày người đó bắt đầu lưu trú.

Nếu người lưu trú đến sau 23h, thủ tục phải được thực hiện trước 8h sáng hôm sau.

Mỗi lần thông báo lưu trú được đăng ký với thời hạn tối đa 30 ngày.

Người dân có thể thông báo qua điện thoại, hộp thư điện tử, trang thông tin điện tử của cơ quan đăng ký cư trú, Cổng dịch vụ công quốc gia, ứng dụng VNeID hoặc phần mềm thông báo lưu trú.

Như vậy, người dân không bắt buộc phải đến trực tiếp trụ sở công an để thực hiện thủ tục.

Thông báo lưu trú không thu lệ phí

Đại tá Ngô Như Cường cho biết việc cập nhật đầy đủ, chính xác nơi ở thực tế của công dân có ý nghĩa đối với công tác quản lý cư trú, bảo đảm an ninh, trật tự, phòng chống tội phạm, cứu hộ, cứu nạn và xây dựng các chính sách dân sinh.

Theo lãnh đạo Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội, thủ tục thông báo lưu trú được thiết kế đơn giản, không thu phí và có thể thực hiện bằng nhiều hình thức.

Việc ưu tiên sử dụng thông tin điện tử, đặc biệt thông qua ứng dụng VNeID, được đánh giá sẽ giúp người dân hoàn thành thủ tục thuận tiện hơn và hạn chế phát sinh phiền hà.