Hà Nội đề xuất loạt chính sách đặc thù cải tạo chung cư cũ: Người dân được bồi thường và tái định cư ra sao?

Một trong những nội dung trọng tâm nhận được sự quan tâm lớn từ dư luận là chương quy định về các chính sách hỗ trợ đặc thù khi thực hiện cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư cũ. Dự thảo này hứa hẹn mang đến nhiều phương án linh hoạt, bảo đảm quyền lợi tối đa cho người dân trong diện di dời.

Bốn phương án tái định cư và quy định diện tích căn hộ mới

Theo dự thảo nghị quyết, chính sách tái định cư được thiết kế linh hoạt nhằm giúp các chủ sở hữu căn hộ có thể chủ động lựa chọn phương án phù hợp nhất với nhu cầu của gia đình. Cụ thể, người dân có thể chọn một trong bốn hình thức bao gồm: tái định cư tại chỗ, nhận nhà ở tái định cư tại một địa điểm khác, nhận tiền bồi thường bằng tiền mặt, hoặc kết hợp cả việc nhận nhà lẫn nhận tiền bồi thường.

Thành phố cũng đưa ra cam kết rõ ràng về chất lượng nơi ở mới khi quy định các căn hộ tái định cư bố trí cho người dân phải có diện tích, chất lượng, cũng như tiêu chuẩn kỹ thuật cao hơn hoặc ít nhất là tương đương với căn hộ cũ. Đối với trường hợp diện tích nhà tái định cư lớn hơn diện tích được bồi thường, người dân sẽ thanh toán phần chênh lệch này cho chủ đầu tư dựa trên giá kinh doanh căn hộ tại chính dự án đó, ngoại trừ trường hợp hai bên có những thỏa thuận khác.

Đặc biệt, nhằm bảo đảm an sinh xã hội, Hà Nội sẽ đặt ưu tiên hàng đầu cho việc bố trí quỹ nhà tái định cư tại chỗ đối với các đối tượng chính sách và hoàn cảnh đặc biệt. Nhóm đối tượng này bao gồm người có công; người khuyết tật hoặc có thân nhân sống cùng là người khuyết tật; hộ nghèo, hộ cận nghèo; hộ gia đình chính sách; và các hộ gia đình có nhiều thế hệ cùng sinh sống nhưng diện tích bình quân đầu người đang thấp hơn so với quy định hiện hành của Chính phủ.

Bảo đảm cuộc sống cho người dân từ tạm cư đến ổn định sinh kế

Bên cạnh việc lo nơi ở lâu dài, phương án hỗ trợ người dân trong giai đoạn chuyển tiếp cũng được quy định chi tiết. Trong thời gian dự án triển khai xây dựng, chủ sở hữu nhà chung cư và người sử dụng đất sẽ được chủ đầu tư bố trí nhà tạm cư hoặc nhận tiền hỗ trợ để tự thuê nhà. Khoản hỗ trợ tiền thuê nhà này sẽ được duy trì theo quyết định chủ trương đầu tư nhưng thời gian tối đa không quá 3 năm. Nếu quá thời hạn này mà dự án chưa hoàn thành, chủ đầu tư sẽ phải chịu trách nhiệm chi trả toàn bộ chi phí thuê nhà phát sinh. Đồng thời, doanh nghiệp đầu tư cũng có nghĩa vụ thanh toán chi phí quản lý vận hành đối với quỹ nhà tạm cư, tái định cư trong suốt thời gian người dân sử dụng.

Yếu tố an sinh tiếp tục được củng cố thông qua các chính sách hỗ trợ di dời, ổn định đời sống và sản xuất kinh doanh. Dự thảo nêu rõ, các chủ sở hữu nhà và người có diện tích kinh doanh hợp pháp bị ảnh hưởng sẽ nhận được sự hỗ trợ để sớm ổn định lại sinh kế. Những người lao động chịu tác động từ dự án sẽ được hỗ trợ đào tạo nghề, chuyển đổi nghề nghiệp và giới thiệu việc làm mới. Các hộ gia đình, cá nhân cũng sẽ được tạo điều kiện vay vốn ưu đãi để phát triển sản xuất, ổn định cuộc sống, với các mức hỗ trợ cụ thể sẽ do UBND thành phố ban hành quy định riêng.

Cơ chế thông thoáng thu hút doanh nghiệp đầu tư

Để tạo động lực cho các doanh nghiệp tham gia vào phân khúc vốn nhiều vướng mắc này, dự thảo nghị quyết đã hé lộ nhiều cơ chế ưu đãi về quy hoạch và tài chính. Theo đó, thành phố có thể xem xét cho phép tăng tầng cao công trình, điều chỉnh hệ số sử dụng đất, thay đổi chức năng sử dụng đất sao cho phù hợp với quy hoạch chung, cũng như bổ sung thêm các diện tích dành cho thương mại, dịch vụ và văn phòng. Tuy nhiên, đối với những khu vực đặc thù như nội đô lịch sử hay nội đô hạn chế phát triển, việc điều chỉnh này bắt buộc phải tuân thủ nghiêm ngặt các yêu cầu về quản lý dân số, bảo tồn cảnh quan và định hướng quy hoạch của thành phố.

Về mặt tài chính, dự kiến các chủ đầu tư sẽ được miễn tiền sử dụng đất cũng như tiền thuê đất đối với toàn bộ diện tích đất nằm trong phạm vi dự án. Sau khi đã hoàn tất và đáp ứng đầy đủ các chính sách tái định cư cho người dân tại dự án, doanh nghiệp được quyền khai thác phần diện tích nhà ở, thương mại, dịch vụ tăng thêm theo quy hoạch được duyệt để hoàn vốn đầu tư. Thêm vào đó, Hà Nội cũng sẽ xem xét phương án hỗ trợ đầu tư hệ thống hạ tầng kỹ thuật nằm ngoài hàng rào của dự án, giúp đồng bộ hóa không gian đô thị xung quanh các khu chung cư cũ được cải tạo.