Hà Nội định hình tương lai theo triết lý “làng trong phố, phố trong làng”

Chiều 14/3, tại cuộc làm việc giữa Thường trực Chính phủ và lãnh đạo thành phố Hà Nội về Quy hoạch tổng thể Thủ đô, Thủ tướng ghi nhận nỗ lực của thành phố trong việc triển khai đồng thời ba nhiệm vụ lớn. Đó là xây dựng dự thảo Nghị quyết của Bộ Chính trị về phát triển Thủ đô trong giai đoạn mới, hoàn thiện dự thảo Luật Thủ đô sửa đổi trình Quốc hội, và lập Quy hoạch tổng thể Hà Nội.

Theo người đứng đầu Chính phủ, ba nhiệm vụ này tạo nên các nền tảng quan trọng cho sự phát triển lâu dài của Thủ đô. Nghị quyết của Bộ Chính trị đóng vai trò định hướng chính trị, Luật Thủ đô sửa đổi tạo khung pháp lý, còn quy hoạch tổng thể là cơ sở cho việc tổ chức không gian phát triển. Ông đánh giá các dự thảo được chuẩn bị công phu, thể hiện sự đầu tư trí tuệ và tính thực tiễn cao, đồng thời ghi nhận việc Hà Nội đang đẩy mạnh giải phóng mặt bằng và thúc đẩy nhiều dự án lớn nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn phát triển.

Thủ tướng cho rằng quy hoạch tổng thể Thủ đô mang ý nghĩa đặc biệt không chỉ đối với Hà Nội mà còn với cả vùng và quốc gia. Quy hoạch phải phản ánh được bản sắc văn hóa, trí tuệ và con người Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới, với triết lý lấy con người làm trung tâm. Mục tiêu là xây dựng một đô thị giàu mạnh, văn minh, hiện đại nhưng vẫn gìn giữ bản sắc truyền thống trong tầm nhìn kéo dài một thế kỷ.

Theo định hướng này, Hà Nội cần phát triển theo mô hình đa cực, đa tầng, đa lớp và đa trung tâm, mở rộng theo nhiều hướng và nhiều chiều. Song song với đó là định hướng phát triển theo tiêu chí số, sáng, xanh, sạch, đẹp và giàu tính văn hiến.

Cấu trúc quy hoạch được nhấn mạnh phải bảo đảm sự cân bằng giữa yếu tố tự nhiên và xã hội, giữa bảo tồn và phát triển. Không gian đô thị sẽ được tổ chức theo triết lý “làng trong phố, phố trong làng”, đồng thời thúc đẩy các đột phá về tái thiết đô thị, hiện đại hóa nông thôn, phát triển dịch vụ thông minh và xây dựng nền công nghiệp tiên tiến.

Thủ tướng cũng đề nghị thành phố nghiên cứu xây dựng cung triển lãm quy hoạch nhằm phục vụ công tác công khai, giám sát quy hoạch, đồng thời hỗ trợ xúc tiến đầu tư và phát triển du lịch. Bên cạnh đó, Hà Nội cần tính toán phát triển các không gian kinh tế ở nhiều tầng khác nhau, từ không gian thấp, không gian trên cao cho tới không gian vũ trụ, đồng thời đẩy mạnh khai thác không gian ngầm để đưa hệ thống điện, nước, viễn thông và giao thông xuống dưới lòng đất.

Việc tối ưu hóa không gian mặt đất cũng được đặt ra, đặc biệt tại các khu vực phía nam thành phố và những địa bàn như Xuân Mai, Ba Vì, Sơn Tây, Sóc Sơn. Ngoài ra, Hà Nội cần phát triển kinh tế gắn với sân bay, khai thác hiệu quả khu vực Hồ Tây và từng bước khôi phục các dòng sông theo hướng xanh, góp phần giải quyết các vấn đề môi trường, ùn tắc giao thông và ngập úng.

Bên cạnh phát triển hạ tầng và kinh tế, bản sắc đô thị Hà Nội cũng được nhấn mạnh trong quy hoạch. Các khu phố cổ cùng hệ thống di tích lịch sử – văn hóa cần được bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị, đồng thời Thủ đô cần đi đầu trong phát triển các ngành công nghiệp văn hóa và giải trí.

Theo báo cáo tại cuộc họp, trước đây Hà Nội từng triển khai song song Quy hoạch Thủ đô và Quy hoạch chung, dẫn đến tình trạng chồng chéo và chưa giải quyết triệt để các vấn đề đô thị như ùn tắc giao thông, ngập úng và ô nhiễm môi trường. Việc xây dựng Quy hoạch tổng thể mới với tầm nhìn 100 năm nhằm tạo cơ sở pháp lý thống nhất, đồng thời mở ra động lực phát triển mạnh mẽ cho giai đoạn tới.

Đến nay, hồ sơ quy hoạch đã được hoàn thiện với các mốc phát triển ngắn hạn đến năm 2035, trung hạn đến năm 2045, dài hạn đến năm 2065 và tầm nhìn chiến lược 100 năm. Thành phố cũng xác định 11 nhóm đột phá, trong đó có mô hình phát triển “hạt nhân – vệ tinh” cho vùng Thủ đô, với Hà Nội đóng vai trò trung tâm lan tỏa và dẫn dắt sự phát triển của vùng đồng bằng sông Hồng, vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ và cả nước.

Trong tương lai, hệ thống đường sắt đô thị sẽ được đẩy mạnh phát triển gắn với mô hình đô thị định hướng giao thông công cộng. Dân cư khu vực nội đô sẽ được giãn dần ra các cực tăng trưởng mới, đồng thời các vấn đề môi trường đô thị được đặt mục tiêu giải quyết căn bản.