Nhằm hiện thực hóa kế hoạch thí điểm vùng phát thải thấp, UBND TP Hà Nội hiện đang lấy ý kiến đóng góp cho dự thảo quy định mới liên quan đến việc sử dụng xe mô tô, xe gắn máy và xe thô sơ trong hoạt động kinh doanh vận chuyển.

Điểm nhấn đáng chú ý nhất trong dự thảo lần này chính là phương án siết chặt phạm vi hoạt động, thậm chí là cấm cửa các loại xe chạy xăng tại khu vực trung tâm nhằm giảm thiểu ô nhiễm môi trường.

Cần lộ trình bài bản khi cấm xe xăng trong vành đai 1
Các loại xe chạy xăng có thể bị cấm tại khu vực trung tâm nhằm giảm thiểu ô nhiễm môi trường.

Siết chặt xe ôm công nghệ, hạn chế xe truyền thống chạy xăng

Theo lộ trình dự kiến, từ ngày 1/7, Hà Nội sẽ bắt đầu thí điểm vùng phát thải thấp tại khu vực lõi của phường Hoàn Kiếm. Trong vùng này, các loại xe mô tô và xe gắn máy sử dụng nhiên liệu hóa thạch như xăng hoặc dầu diesel để kinh doanh vận tải qua ứng dụng phần mềm (xe ôm công nghệ và shipper) sẽ bị cấm lưu thông hoàn toàn. Đây được xem là động thái quyết liệt nhằm thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang các phương tiện xanh trong lĩnh vực kinh tế số.

Đối với lực lượng xe ôm truyền thống vẫn sử dụng xăng, quy định có phần linh hoạt hơn khi thành phố chỉ áp dụng cấm lưu thông theo các khung giờ hoặc thời điểm cụ thể. Ngoài những khoảng thời gian bị hạn chế này, xe ôm truyền thống vẫn có thể hoạt động nếu đảm bảo đáp ứng được các quy chuẩn về khí thải theo lộ trình chung. Trong khi đó, xe đạp công cộng được tạo điều kiện tối đa khi được phép hoạt động xuyên suốt 24/24h. Riêng đối với loại hình xích lô du lịch, hoạt động vận chuyển chỉ được phép diễn ra trên các tuyến phố và điểm dừng đỗ do UBND thành phố trực tiếp quyết định.

Trách nhiệm quản lý từ các nền tảng công nghệ

Dự thảo cũng đặt ra những yêu cầu khắt khe đối với các tổ chức cung cấp phần mềm gọi xe. Các đơn vị này tuyệt đối không được giao lệnh vận chuyển cho những phương tiện chạy xăng có hành trình đi vào vùng phát thải thấp. Đồng thời, các hãng công nghệ phải có trách nhiệm kiểm soát chặt chẽ, chỉ cung cấp dịch vụ cho những tài xế và phương tiện đáp ứng đầy đủ điều kiện kinh doanh theo quy định pháp luật.

Đặc biệt, cơ quan chức năng yêu cầu các nền tảng phải thực hiện khóa tài khoản có thời hạn đối với những người điều khiển vi phạm Luật Trật tự an toàn giao thông đường bộ hoặc vi phạm quy định về dừng đỗ, đón trả khách khi có văn bản thông báo từ phía lực lượng chức năng hoặc chính quyền địa phương. Để bảo vệ quyền lợi người lao động, Hà Nội cũng khuyến khích tài xế nên tham gia vào các hợp tác xã, hội nghề nghiệp hoặc ký hợp đồng lao động chính thức với các doanh nghiệp vận tải.

Áp lực từ hạ tầng phương tiện khổng lồ

Quyết định thí điểm vùng phát thải thấp được đưa ra trong bối cảnh Hà Nội đang đối mặt với áp lực giao thông và môi trường cực lớn. Hiện thành phố đang quản lý khoảng 6,9 triệu xe mô tô, xe gắn máy cùng hơn 11.000 xe điện các loại. Con số này chưa bao gồm khoảng 10-15% lượng phương tiện từ các tỉnh lân cận thường xuyên đổ về hoạt động. Việc áp dụng các quy chuẩn khí thải khắt khe tại khu vực Hoàn Kiếm không chỉ là bước đi thử nghiệm mà còn là tín hiệu cho thấy Thủ đô đang quyết tâm làm sạch môi trường từ những khu vực trọng điểm nhất.