Hà Nội lên tiếng về đề xuất “Khải hoàn môn” bên hồ Hoàn Kiếm

Từ ngày 7 đến hết ngày 26/9, UBND phường Hoàn Kiếm phối hợp với UBND phường Cửa Nam tổ chức lấy ý kiến cộng đồng dân cư về phương án Điều chỉnh cục bộ Quy hoạch phân khu đô thị khu vực hồ Hoàn Kiếm và vùng phụ cận.

Trong số những nội dung được đưa ra, đề xuất xây dựng một công trình biểu tượng mang tên “Khải hoàn môn” trong tổng thể không gian mới quanh hồ Hoàn Kiếm thu hút sự chú ý.

“Khải hoàn môn” mới chỉ là định hướng

Trao đổi với báo chí, đại diện Sở Xây dựng Hà Nội cho biết các định hướng lớn trong phương án đã được cấp có thẩm quyền xem xét và thống nhất chủ trương. Tuy nhiên, những nội dung đang được lấy ý kiến mới dừng ở việc định hướng tổ chức không gian và cảnh quan, chưa phải thiết kế kiến trúc cuối cùng của từng công trình.

Về tên gọi “Khải hoàn môn”, đại diện Sở Xây dựng cho rằng điều quan trọng nhất trong đề xuất là truyền tải tinh thần “khải hoàn”. Tuy nhiên, cách gọi này có thể khiến nhiều người liên tưởng trực tiếp tới một loại hình kiến trúc đã xuất hiện tại nhiều quốc gia.

Theo vị đại diện, đây có thể được xem là vấn đề về lựa chọn thuật ngữ. Nếu công trình được gọi là “tượng đài khải hoàn” thay vì “khải hoàn môn”, cách nhìn nhận của giới chuyên môn cũng như dư luận có thể sẽ khác.

Đại diện Sở Xây dựng nhấn mạnh, việc lấy ý kiến người dân hiện mới chỉ là bước đầu. Khi từng công trình được triển khai cụ thể, phương án thiết kế chi tiết vẫn phải tiếp tục được trình, xem xét và phê duyệt theo đúng quy định.

“Với vai trò và ý nghĩa đặc biệt của khu vực hồ Hoàn Kiếm và vùng phụ cận, bất kỳ sự thay đổi nào về công trình hay không gian đều sẽ tác động tới cảnh quan chung”, đại diện Sở Xây dựng Hà Nội nói.

Kiến trúc mới có thể tạo dấu ấn bên không gian lịch sử

Kiến trúc sư Hồ Thiệu Trị, đại diện đơn vị tư vấn, cho rằng công trình mang tinh thần “khải hoàn” nếu được triển khai cần trở thành một dấu ấn đặc biệt, phản ánh một giai đoạn phát triển mới của Việt Nam và tạo điểm nhấn trên trục Bắc - Nam của khu vực trung tâm hồ Hoàn Kiếm.

Theo ông Trị, thách thức lớn nằm ở mối quan hệ giữa một công trình mang hơi hướng hiện đại với những kiến trúc đã tồn tại từ trước, nhất là tại khu vực có nhiều giá trị lịch sử như hồ Hoàn Kiếm.

Tuy nhiên, vị kiến trúc sư cho rằng sự tương phản giữa cũ và mới không nhất thiết phải được xem là điều tiêu cực.

“Mỗi công trình đều có thể đánh dấu một giai đoạn phát triển. Điều quan trọng là lựa chọn được hình thức và ngôn ngữ kiến trúc phù hợp để công trình mới có thể tồn tại hài hòa, kể cả khi có sự khác biệt với kiến trúc cũ”, ông Trị nêu quan điểm.

Dẫn ví dụ về Kim tự tháp kính trong khuôn viên Bảo tàng Louvre ở Paris (Pháp), ông cho rằng một công trình mang hình thức đương đại vẫn có thể hiện diện giữa không gian kiến trúc lịch sử nếu được nghiên cứu kỹ về tỷ lệ, vật liệu và mối quan hệ với cảnh quan xung quanh.

“Sự khác biệt giữa cũ và mới thậm chí có thể làm phong phú thêm hình ảnh đô thị. Vấn đề quyết định nằm ở cách xử lý hình thức kiến trúc để công trình mới không phá vỡ giá trị của những công trình lịch sử, cổ kính kế cận”, ông Trị nói.

Hướng tới không gian quảng trường biểu tượng

Theo phương án đang được lấy ý kiến, Hà Nội định hướng tổ chức khu vực hồ Hoàn Kiếm thành một không gian quảng trường lớn mang tính biểu tượng của thủ đô.

Không gian này được định hướng kết nối với quảng trường Cách mạng Tháng Tám và Nhà hát Lớn, qua đó hình thành một chuỗi không gian mang tính “lịch sử - văn hóa - nghệ thuật”.

Việc nghiên cứu cải tạo khu vực cũng hướng tới mục tiêu mở rộng không gian công cộng, bổ sung các quảng trường và cây xanh, chỉnh trang những công trình kiến trúc hiện hữu, đồng thời tạo ra không gian linh hoạt để phục vụ các hoạt động và sự kiện lớn của Hà Nội.

Trong bối cảnh phương án vẫn đang được lấy ý kiến, hình thức cuối cùng của công trình mang tinh thần “khải hoàn” cũng như cách tổ chức cụ thể không gian quanh hồ Hoàn Kiếm sẽ tiếp tục được xem xét ở các bước tiếp theo.

Biên Thùy (SHTT)