Hà Nội lộ diện 110 điểm nóng ô nhiễm không khí qua giám sát vệ tinh và drone

Cục Viễn thám quốc gia (thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết, từ tháng 9 đến tháng 12/2025, đơn vị này đã triển khai giám sát chất lượng không khí tại Hà Nội bằng ảnh vệ tinh độ phân giải cao, siêu cao kết hợp thiết bị bay không người lái và khảo sát thực địa. Kết quả cho thấy hàng trăm khu vực đang thi công khu đô thị, công trình lớn trong nội đô cùng nhiều bãi đổ thải vật liệu xây dựng có nguy cơ phát sinh bụi, ảnh hưởng tới môi trường không khí.

Trong số các nguồn phát thải được nhận diện, 14 làng nghề được đánh giá có nguy cơ gây ô nhiễm gồm Hạ Thái (Nam Phù), Đa Sỹ (Phú Lương), Ngũ Xá (Ba Đình), Bát Tràng, Minh Khai, La Phù (Hà Nội), Cát Quế (Dương Hòa), Thanh Thùy (Tam Hưng), Vân Canh, Sơn Đồng (Sơn Đồng), Phú Vinh (Phú Nghĩa), Giẽ Thượng (Chuyên Mỹ), Tân Triều (Định Công) và Triều Khúc (Định Công).

Bên cạnh đó, có 68 công trình xây dựng quy mô lớn nằm trong phạm vi từ vành đai 4 trở vào đang trong quá trình thi công. Nếu lấy Hồ Hoàn Kiếm làm tâm, bán kính 5 km ghi nhận 7 công trình lớn; mở rộng ra 10 km con số này tăng lên 35. Ngoài ra, 28 khu vực đốt rơm rạ vẫn tồn tại tại các huyện Thường Tín, Thạch Thất và Mê Linh cũ, góp phần làm gia tăng bụi và khí thải trong những thời điểm nhất định.

Hai nhóm công nghệ đang được vận hành gồm ảnh vệ tinh bao quát toàn thành phố và thiết bị bay không người lái Matrice 300 RTK để giám sát chi tiết. Ảnh vệ tinh giúp theo dõi tổng thể các khu vực xây dựng, làng nghề và phát hiện dấu hiệu phát thải như ống khói hoặc điểm đốt ngoài trời. Trong khi đó, drone được sử dụng để ghi nhận hình ảnh cận cảnh tại các điểm nóng như đốt rác, đốt rơm rạ hay các nguồn phát thải cục bộ, cung cấp dữ liệu trực tiếp phục vụ công tác kiểm tra, xử lý theo thời gian thực.

Ông Trần Tuấn Ngọc, Cục trưởng Cục Viễn thám quốc gia, nhận định việc kết hợp viễn thám với thiết bị bay không người lái phù hợp với yêu cầu quản lý đô thị hiện đại. Tuy nhiên, để duy trì hiệu quả lâu dài, cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế tổ chức thực hiện. Theo ông, việc số hóa quy trình cấp phép và hiệp đồng bay là cần thiết nhằm rút ngắn thời gian xử lý, đồng thời xây dựng cơ chế chia sẻ dữ liệu trực tuyến giữa đơn vị giám sát và UBND thành phố để bảo đảm thông tin được chuyển giao kịp thời. Hoạt động giám sát định kỳ cũng cần được duy trì vào mùa thu hoạch và giai đoạn cao điểm xây dựng.

Từ cuối năm 2025, trong bối cảnh điều kiện khí tượng không thuận lợi cho việc khuếch tán bụi, tình trạng ô nhiễm không khí tại Hà Nội có xu hướng phức tạp, nhiều ngày chỉ số AQI ở mức kém, rất kém, thậm chí nguy hại. Trước thực trạng này, ngoài việc kiểm soát nguồn thải, các cơ quan chức năng trung ương và thành phố đã đẩy mạnh giám sát các điểm nóng nhằm kịp thời cảnh báo người dân, góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng.