Hà Nội quy hoạch hơn 8.000 ha đất xây hồ điều hòa, kỳ vọng xử lý dứt điểm ngập úng đô thị

Sáng 15/7, tại phiên chất vấn và trả lời chất vấn trong kỳ họp thường lệ giữa năm 2026 của HĐND thành phố Hà Nội khóa XVII, công tác phòng, chống úng ngập đô thị tiếp tục là một trong những nội dung nhận được nhiều sự quan tâm từ các đại biểu.

Đại biểu Lê Văn Đức nêu thực tế quy hoạch thoát nước của Hà Nội đã kéo dài 13 năm nhưng tiến độ vẫn chậm, trong khi nhiều khu vực của thành phố vẫn xảy ra tình trạng ngập sâu sau các đợt mưa lớn. Đại biểu đề nghị làm rõ nguyên nhân chậm triển khai quy hoạch, quy mô các công trình thoát nước khẩn cấp cũng như hệ thống hồ điều hòa dự kiến thực hiện trong thời gian tới.

Giải trình tại hội trường, Giám đốc Sở Quy hoạch - Kiến trúc Nguyễn Trọng Kỳ Anh cho biết, tình trạng úng ngập cục bộ tại các khu vực đô thị là vấn đề phức tạp, không thể giải quyết bằng những biện pháp ngắn hạn mà cần một chiến lược quy hoạch đồng bộ với tầm nhìn dài hạn.

Theo lãnh đạo Sở Quy hoạch - Kiến trúc, thành phố đã xây dựng định hướng quy hoạch tổng thể với tầm nhìn 100 năm nhằm tạo nền tảng cho việc tái cấu trúc không gian đô thị, đồng thời đồng bộ giữa quy hoạch xây dựng và hệ thống tiêu thoát nước. Cách tiếp cận này được kỳ vọng sẽ góp phần khắc phục tình trạng quá tải hạ tầng và tăng khả năng kết nối giữa các khu vực đô thị cũ với các khu phát triển mới trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng rõ nét.

Ông Nguyễn Trọng Kỳ Anh cũng lý giải việc quy hoạch thoát nước chậm trong suốt 13 năm qua xuất phát từ cả nguyên nhân khách quan và chủ quan. Theo đó, đồ án phải trải qua ba lần điều chỉnh quy hoạch chung, đồng thời thành phố dành nhiều thời gian để nghiên cứu quy hoạch tổng thể Thủ đô với tầm nhìn dài hạn.

Đến nay, diện tích hồ điều hòa cùng các công trình trọng điểm được triển khai mới đạt dưới 20% so với quy hoạch. Để cải thiện khả năng tiêu thoát nước, Hà Nội đang triển khai 13 công trình thuộc nhóm khẩn cấp, trong đó có các dự án hồ điều hòa và 6 công trình cải tạo hệ thống kênh, cống, trạm bơm. Song song với đó, thành phố tiếp tục thực hiện khơi thông dòng chảy và bổ cập nước cho các tuyến sông Tô Lịch, Kim Ngưu, Nhuệ và Đáy nhằm phục vụ đồng thời mục tiêu thoát nước và tưới tiêu.

Một trong những điểm nhấn đáng chú ý của phương án điều chỉnh quy hoạch tổng thể lần này là việc Hà Nội dự kiến bố trí hơn 8.000 ha đất để phát triển hệ thống hồ điều hòa trên toàn địa bàn. Quy mô này tăng khoảng 20-25% diện tích mặt nước điều hòa so với các đồ án quy hoạch đã được phê duyệt trước đây.

Theo đánh giá của ngành quy hoạch, việc mở rộng diện tích hồ điều hòa sẽ tạo ra các vùng chứa nước quy mô lớn, có khả năng tiếp nhận lượng nước mưa trong những thời điểm mưa vượt công suất thiết kế của hệ thống thoát nước hiện hữu. Nhờ đó, áp lực lên mạng lưới cống tại khu vực nội đô sẽ được giảm bớt, góp phần hạn chế tình trạng ngập úng và giảm ảnh hưởng đến giao thông cũng như đời sống người dân.

Bên cạnh việc mở rộng hệ thống hồ điều hòa, ngành quy hoạch cũng đã rà soát, tính toán lại các kịch bản biến đổi khí hậu để phục vụ công tác quản lý cao độ nền và hệ thống thoát nước. Giám đốc Sở Quy hoạch - Kiến trúc Nguyễn Trọng Kỳ Anh cho rằng, khi hoàn thiện các hạng mục còn lại kết hợp với mô hình quy hoạch đa tầng, đa lớp trong tầm nhìn 100 năm, bài toán ngập úng của Hà Nội sẽ có điều kiện để được giải quyết một cách triệt để.