Hà Nội siết chặt quản lý phế thải xây dựng: Yêu cầu tái chế ngay tại công trường

Ngày 27/7, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng đã ký ban hành Chỉ thị về việc tăng cường công tác quản lý, xử lý, gia cố, tái chế chất thải rắn xây dựng nhằm tận dụng cho các công trình trên địa bàn.

Theo nội dung Chỉ thị, đối với các dự án chưa khởi công, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình cùng các chủ đầu tư có trách nhiệm chỉ đạo đơn vị tư vấn khảo sát chi tiết số liệu địa chất. Trên cơ sở đó, các đơn vị phải đề xuất giải pháp kỹ thuật và lựa chọn phương án tối ưu về kinh tế - kỹ thuật nhằm khai thác tối đa cốt nền tự nhiên. Đáng chú ý, các đơn vị thi công tuyệt đối không được phép đào bỏ lớp nền cũ khi chưa lập giải pháp gia cố nền, đồng thời phải thực hiện gia cố đất đào ngay tại công trình để tận dụng làm đất san nền, đắp nền hoặc móng đường cho chính dự án đó, tránh gây thất thoát và lãng phí.

Đối với các dự án chuẩn bị và đang triển khai thi công, thành phố yêu cầu phải xử lý và tái chế chất thải rắn ngay tại hiện trường trong giai đoạn giải phóng mặt bằng (nếu đáp ứng điều kiện mặt bằng). Các vật liệu sau tái chế sẽ được ưu tiên đưa vào phục vụ công tác san lấp, đắp nền và làm móng cho công trình.

Mở rộng hạ tầng xử lý và đẩy nhanh tiến độ các dự án trọng điểm

Để đáp ứng nhu cầu xử lý phế thải, Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao nhiệm vụ chủ trì, đôn đốc tiến độ các dự án xử lý chất thải rắn xây dựng theo quy hoạch. Cụ thể, Sở phải thúc đẩy chủ đầu tư khởi công dự án Nhà máy xử lý, tái chế chất thải rắn tại Dục Tú, Đông Anh (công suất 2.000 tấn/ngày) trước ngày 15/8/2026. Đồng thời, cơ quan này cần nghiên cứu, đề xuất phương án mở rộng khu xử lý chất thải tại xã Tiến Thắng, Mê Linh với công suất 480 tấn/ngày (giai đoạn 1) và 960 tấn/ngày (giai đoạn 2), hoàn tất lựa chọn nhà đầu tư trước ngày 15/8/2026.

Song song đó, các đơn vị liên quan sẽ xác định vị trí cụ thể cho các điểm tập kết và xử lý tạm thời do UBND các xã đề xuất (tại Bát Tràng, Hồng Vân, Phúc Thịnh, Phù Đổng, Trung Giã, Đại Xuyên, Thư Lâm, Phú Xuyên, Đại Thanh, Đa Phúc) theo hình thức cho thuê đất ngắn hạn không quá 5 năm nếu đủ điều kiện. Thành phố ưu tiên lựa chọn các đơn vị có năng lực, kinh nghiệm đang trực tiếp hoạt động trong lĩnh vực này, phấn đấu đưa các điểm đủ điều kiện vào vận hành ngay trong tháng 7-8/2026.

Bài toán cấp bách từ thực trạng rác thải xây dựng ven đô

Chỉ thị được ban hành trong bối cảnh Hà Nội đang triển khai giải phóng mặt bằng cho 1.428 dự án, phát sinh khối lượng phế thải xây dựng khổng lồ từ 3.000 đến 3.400 tấn mỗi ngày. Dù khoảng 90% lượng phế thải này là vật liệu vô cơ có khả năng tái chế, công tác phân loại tại nguồn vẫn chưa đồng bộ và toàn thành phố mới chỉ có hai địa điểm tập kết, xử lý chính. Bên cạnh đó, địa phương còn đối mặt với việc thiếu quy hoạch tổng thể, thiếu quy định quản lý bắt buộc, chưa có chính sách ưu đãi thu hút đầu tư và chưa hình thành thị trường tiêu thụ vật liệu tái chế.

Hệ quả là tình trạng đổ trộm phế thải xây dựng diễn ra phức tạp tại các khu vực ven đô, ven sông, kênh mương và đất công, vừa gây ô nhiễm môi trường, mất mỹ quan đô thị, vừa làm lãng phí nguồn tài nguyên có thể tái sử dụng.

Thông tin từ Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội cho biết, lượng chất thải rắn xây dựng từ các công trường giải tỏa hiện được chuyển về bốn điểm xử lý với tổng công suất khoảng 1.670 tấn/ngày. Trong đó bao gồm một điểm chôn lấp tại xã Nguyên Khê (huyện Đông Anh cũ) rộng 4,8 ha, công suất tiếp nhận 360 tấn/ngày; và ba điểm trung chuyển tạm thời, tái chế bằng công nghệ nghiền với tổng công suất 1.310 tấn/ngày (gồm điểm rộng 6,5 ha gần nút giao Pháp Vân - Cầu Giẽ, phường Yên Sở xử lý 480 tấn/ngày; khu VT12, phường Phúc Lợi xử lý 480 tấn/ngày và khu tại xã Thư Lâm xử lý khoảng 350 tấn/ngày).