Hà Nội yêu cầu địa phương chủ động chống ngập, không chờ chỉ đạo khi mưa lớn

Tại cuộc họp về công tác thoát nước và tiến độ các dự án chống ngập diễn ra sáng 4/8, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng yêu cầu các xã, phường chấm dứt tình trạng bị động trong công tác ứng phó với ngập úng. Theo chỉ đạo, chính quyền địa phương phải chủ động xác định các khu vực có nguy cơ, chuẩn bị đầy đủ máy bơm, thiết bị và lực lượng để xử lý ngay khi xuất hiện mưa lớn, không chờ chỉ đạo từ cấp trên.

Ông Vũ Đại Thắng nhấn mạnh chống ngập là một trong năm nhiệm vụ trọng tâm của thành phố. Trong khoảng sáu tháng qua, nhiều dự án đã được triển khai và đưa vào vận hành, góp phần giảm thời gian, phạm vi và độ sâu ngập tại các điểm nóng. Tuy nhiên, tình trạng ngập cục bộ vẫn xuất hiện ở một số khu vực, kể cả trong nội đô, do hệ thống thoát nước chưa đồng bộ. Bên cạnh đó, quá trình đô thị hóa, các dự án xây dựng cùng diễn biến thời tiết cực đoan cũng làm phát sinh thêm nhiều điểm ngập mới.

Lãnh đạo thành phố yêu cầu công khai hiệu quả của từng dự án chống ngập, nêu rõ những khu vực đã được khắc phục, các địa điểm cần tiếp tục đầu tư cũng như lộ trình hoàn thành để người dân và cơ quan báo chí theo dõi, giám sát.

Đề án tổng thể xử lý úng ngập gắn với Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm được yêu cầu trình thành phố trong tháng 9. Nội dung đề án phải xác định rõ các vùng chống ngập, lộ trình đầu tư, mục tiêu, tiến độ thực hiện và trách nhiệm của từng cơ quan.

Sở Xây dựng được giao hoàn thiện quy hoạch thoát nước theo hướng tách riêng nước mưa với hệ thống thu gom, xử lý nước thải, đồng thời đẩy nhanh tiến độ 12 dự án trọng điểm đã được bố trí vốn và hoàn tất các thủ tục đầu tư.

Trong khi đó, Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Trương Việt Dũng đề xuất tổ chức công tác chống ngập theo từng lưu vực thay vì xử lý riêng lẻ từng điểm. Ông cũng đề nghị hoàn thiện quy hoạch cao độ nền và phân định rõ trách nhiệm quản lý từ hệ thống thoát nước trục chính đến các tuyến ngõ, xóm.

Theo chỉ đạo, các đơn vị liên quan cần sớm khắc phục tình trạng ngập tại các khu vực Khai Sơn, Cổ Linh, Đàm Quang Trung, Văn Minh và Lương Thế Vinh. Thành phố cũng sẽ tăng cường máy bơm cơ động, xây dựng các kịch bản ứng phó trong cao điểm mùa mưa và kết nối dữ liệu thoát nước với hệ thống giao thông cùng camera AI để phát hiện nhanh các điểm ngập.

Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội Nguyễn Phi Thường cho biết thành phố đã đầu tư khoảng 5.600 tỷ đồng để triển khai 10 dự án chống ngập khẩn cấp, tác động trực tiếp đến khoảng 120 điểm ngập. Nhờ đó, nhiều khu vực từng thường xuyên ngập sâu như Đại lộ Thăng Long, Ngoại Giao Đoàn, Resco Ecohome, Ciputra, Võ Chí Công và Mỹ Đình hiện cơ bản không còn ngập hoặc chỉ ngập cục bộ trong thời gian ngắn.

Bên cạnh đó, việc bổ sung năm hồ điều hòa mới đã tăng thêm khoảng 3,4 triệu m3 dung tích chứa nước. Kết hợp với việc hạ mực nước tại các hồ hiện có trước mỗi trận mưa, tổng dung tích điều hòa đạt khoảng 4,8 triệu m3, góp phần nâng năng lực điều tiết của toàn hệ thống từ 15-20%.

Theo ông Nguyễn Phi Thường, các dự án chống ngập được triển khai sau những trận mưa lớn năm 2025, khi hoàn lưu bão số 10 và 11 khiến nhiều nơi ghi nhận lượng mưa 500-600 mm, vượt gần 200% năng lực thiết kế của hệ thống thoát nước. Thời điểm đó, Hà Nội xuất hiện 220 điểm ngập cục bộ, trong đó có 160 điểm tại 35 phường và 60 điểm tại 24 xã. Một số khu vực như Miêu Nha và hầm chui Đại lộ Thăng Long bị ngập sâu từ 50-70 cm trong thời gian 3-5 ngày.

Ông cho rằng nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ việc hệ thống thoát nước chưa được đầu tư theo quy hoạch, còn thiếu các công trình đầu mối, hồ điều hòa, kênh dẫn, trạm bơm và sự kết nối đồng bộ. Hiện công suất các công trình đầu mối mới đạt khoảng 20%, còn diện tích hồ điều hòa chỉ đạt 18,7% so với Quy hoạch thoát nước Thủ đô đến năm 2030, tầm nhìn 2050. Vì vậy, 10 dự án khẩn cấp mới chỉ giải quyết được một phần tình trạng ngập úng.

Trong Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm, Hà Nội dự kiến nâng tiêu chuẩn thiết kế hệ thống thoát nước theo các kịch bản biến đổi khí hậu, đồng thời nghiên cứu phát triển hồ ngầm, bể chứa nước và mô hình "thành phố bọt biển". Giám đốc Sở Xây dựng cũng đề xuất đẩy nhanh tiến độ các công trình đầu mối, đặc biệt là cụm Liên Mạc với trạm bơm có công suất 170 m3 mỗi giây để đưa nước ra sông Hồng.