Một khảo sát mới đây của Viện Nghiên cứu Phát triển TP.HCM (HIDS) đã hé lộ một thực trạng đáng báo động: hơn 54% cán bộ, công chức, viên chức tại thành phố không thuộc diện tinh giản nhưng vẫn có tâm lý sẵn sàng rời bỏ khu vực nhà nước.

Cuộc khảo sát được thực hiện từ ngày 22 đến 30/5, với sự tham gia của 56.591 người, cho thấy một bức tranh đa chiều về tâm lý và kỳ vọng của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức sau khi thực hiện chủ trương sắp xếp tổ chức bộ máy. Mặc dù nhiều người bày tỏ sự tự tin vào năng lực cá nhân, hài lòng với công việc và đánh giá tích cực về cơ quan, đơn vị đang công tác, nhưng một điểm chung nổi bật là cảm giác khối lượng công việc quá tải.

Áp lực chồng chất, thu nhập "ì ạch"

Kết quả khảo sát chỉ ra rằng, có đến 54,05% cán bộ (người được bầu hoặc bổ nhiệm giữ chức vụ lãnh đạo), 42,67% công chức (người làm chuyên môn hành chính) và 33,94% viên chức (người làm việc tại đơn vị sự nghiệp công lập) không thuộc diện tinh giản bày tỏ sẵn sàng rời bỏ công việc hiện tại. Tỷ lệ này đặc biệt cao ở nhóm cán bộ, cho thấy sự "mệt mỏi" rõ rệt ở những vị trí chủ chốt.

Ba lý do hàng đầu thúc đẩy tâm lý "dứt áo ra đi" được xác định là: thu nhập quá thấp, áp lực công việc lớn, và các vấn đề về sức khỏe, tuổi tác. Thực tế, gần 80% lãnh đạo, quản lý và hơn 75% cán bộ cấp phường/xã đánh giá khối lượng công việc hiện tại là "nhiều" hoặc "rất nhiều". Các nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này bao gồm: khối lượng công việc quá lớn (50,41%), thời hạn xử lý gấp gáp (41,09%), và thiếu nhân sự (34,89%).

Đáng chú ý, hơn 56% người được hỏi dự đoán rằng sau khi sắp xếp bộ máy, lượng công việc sẽ còn tiếp tục tăng lên, thậm chí có thể vượt 50%. Điều này tạo ra một áp lực tâm lý không nhỏ lên đội ngũ "ở lại".

Cán bộ, nhân viên UBND phường Phước Long A, TP Thủ Đức xử lý các thủ tục hành chính cho người dân, tháng 5/2025. Ảnh VnExpress.

"Bất an" và nhu cầu đào tạo thực chất

Chính sách tinh gọn bộ máy, dù được kỳ vọng sẽ giảm sự trùng lặp chức năng và nâng cao hiệu quả hoạt động (gần 80% người tin vào điều này), cũng đang gây ảnh hưởng đến tinh thần làm việc và tạo cảm giác bất an cho nhân sự hiện hữu.

HIDS cũng nhận định rằng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức chưa thực sự quan tâm nhiều đến các chính sách giữ chân, trọng dụng nhân tài hiện hành. Thay vào đó, gần 65% bày tỏ mong muốn được nâng lương, tăng phụ cấp, và nhận thưởng theo hiệu quả công việc – một minh chứng cho thấy các chính sách đãi ngộ hiện tại có thể chưa đủ sức hấp dẫn.

Để thích ứng với môi trường làm việc mới, hơn 80% người tham gia khảo sát (đặc biệt là nhóm dưới 40 tuổi) bày tỏ mong muốn được đào tạo thêm. Các nội dung ưu tiên hàng đầu bao gồm: nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ; kỹ năng số; đổi mới sáng tạo và tư duy chiến lược.

Kiến nghị cải cách để giữ chân nhân tài

Từ những kết quả khảo sát chi tiết, HIDS kiến nghị TP.HCM cần có những điều chỉnh mạnh mẽ trong chính sách đãi ngộ và môi trường làm việc. Cụ thể, thành phố cần cải tiến quy trình làm việc, phân bổ nhiệm vụ hợp lý, và rà soát, loại bỏ những gánh nặng hành chính không cần thiết như hội họp, báo cáo chồng chéo hay các phong trào ngoài chuyên môn.

Bên cạnh đó, công tác đào tạo cần được thực hiện một cách thực chất, đúng nhu cầu và phù hợp với thời gian của cán bộ, công chức. Quan trọng hơn, thành phố cần chuyển từ tư duy "quản lý hồ sơ" sang "quản trị con người", với các chỉ số KPI gắn liền với mục tiêu công vụ thực chất và có cơ chế phản hồi định kỳ, lắng nghe ý kiến của đội ngũ.

Kết quả khảo sát này là một hồi chuông cảnh tỉnh, cho thấy để giữ chân và phát huy tối đa năng lực của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức chất lượng, TP.HCM cần có những giải pháp đồng bộ và quyết liệt hơn nữa. Liệu những kiến nghị này có sớm được hiện thực hóa để khu vực công không còn là nơi nhân tài muốn "dứt áo ra đi"?

PN (SHTT)