Khai báo không trung thực về ngoại tệ, vàng khi xuất nhập cảnh có thể bị phạt tới 50 triệu đồng

Chính phủ Việt Nam vừa ban hành Nghị định 169, quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan. Trong đó, mức xử phạt đối với hành vi không khai báo hoặc khai báo không trung thực khi mang ngoại tệ, tiền mặt, vàng hay đá quý qua cửa khẩu được điều chỉnh theo hướng tăng nặng.

Theo quy định của nghị định, người xuất cảnh bằng hộ chiếu, giấy thông hành hoặc các giấy tờ có giá trị tương đương nếu không khai hoặc khai sai số ngoại tệ tiền mặt, tiền Việt Nam hoặc vàng mang theo vượt mức cho phép sẽ bị xử phạt dựa trên giá trị tang vật vi phạm.

Cụ thể, nếu tang vật có giá trị từ 5 triệu đồng đến dưới 30 triệu đồng, người vi phạm sẽ bị phạt từ 1 đến 3 triệu đồng. Trường hợp tang vật có giá trị từ 30 triệu đồng đến dưới 70 triệu đồng, mức phạt tăng lên từ 5 đến 15 triệu đồng. Nếu giá trị từ 70 triệu đồng đến dưới 100 triệu đồng, mức phạt được áp dụng từ 15 đến 25 triệu đồng. Đáng chú ý, với các trường hợp mang vượt mức quy định có giá trị từ 100 triệu đồng trở lên nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự, mức phạt có thể lên tới 30–50 triệu đồng.

Đối với hành vi vi phạm khi nhập cảnh, mức xử phạt được áp dụng thấp hơn so với chiều xuất cảnh. Theo đó, người nhập cảnh không khai báo hoặc khai sai số ngoại tệ, tiền mặt hoặc vàng mang theo vượt mức quy định sẽ bị phạt từ 1 đến 2 triệu đồng nếu tang vật có giá trị từ 5 triệu đồng đến dưới 50 triệu đồng. Mức phạt tăng lên từ 5 đến 10 triệu đồng nếu giá trị từ 50 triệu đồng đến dưới 100 triệu đồng và từ 10 đến 20 triệu đồng nếu tang vật có giá trị từ 100 triệu đồng trở lên nhưng chưa bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Ngoài ra, nghị định cũng quy định chế tài đối với trường hợp khai báo số tiền mang theo nhiều hơn thực tế khi nhập cảnh. Nếu số tiền khai vượt thực tế từ 5 triệu đồng đến dưới 20 triệu đồng, người vi phạm có thể bị phạt từ 2 đến 5 triệu đồng. Trường hợp khai vượt từ 20 triệu đồng đến dưới 100 triệu đồng bị phạt từ 5 đến 15 triệu đồng, còn nếu số tiền chênh lệch từ 100 triệu đồng trở lên thì mức phạt có thể từ 15 đến 25 triệu đồng.

Đối với người xuất nhập cảnh bằng giấy thông hành mà mang theo ngoại tệ thuộc loại không được phép mang theo nhưng không khai báo hoặc khai sai, mức xử phạt cũng khá nghiêm khắc. Cụ thể, tang vật trị giá từ 5 triệu đồng đến dưới 50 triệu đồng sẽ bị phạt từ 5 đến 10 triệu đồng; từ 50 triệu đồng đến dưới 100 triệu đồng bị phạt từ 10 đến 30 triệu đồng; và từ 100 triệu đồng trở lên có thể bị phạt từ 30 đến 50 triệu đồng nếu chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.

Bên cạnh đó, các hành vi không khai báo hoặc khai sai đối với kim loại quý khác, đá quý hoặc các công cụ chuyển nhượng thuộc diện phải khai hải quan khi xuất nhập cảnh cũng bị xử phạt với mức cao nhất lên tới 50 triệu đồng, tùy theo giá trị tang vật vi phạm.

Theo quy định của nghị định, giá trị tang vật vi phạm được xác định sau khi đã trừ phần ngoại tệ, tiền mặt, vàng, đá quý hoặc công cụ chuyển nhượng không thuộc diện phải khai hải quan theo quy định của pháp luật.

Nghị định 169 sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Quy định này được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của người dân khi mang theo tài sản có giá trị qua cửa khẩu, đồng thời tăng cường hiệu quả quản lý trong lĩnh vực hải quan.