Ban quản lý Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng vừa ghi nhận sự xuất hiện của địa nhãn Himalaya – loài thực vật ký sinh cực kỳ hiếm gặp và đang đối mặt nguy cơ tuyệt chủng cao.

Ngày 10/3, Ban quản lý Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng, tỉnh Quảng Trị cho biết các nhà nghiên cứu vừa phát hiện địa nhãn Himalaya – một loài thực vật quý hiếm trong tự nhiên. Cá thể được ghi nhận tại tiểu khu 649 thuộc phạm vi vườn quốc gia.

Địa nhãn Himalaya là loài thực vật ký sinh đặc biệt, thường bám vào rễ của các cây dây leo thân gỗ để tồn tại. Hoa của loài này có kích thước khá lớn, đường kính khoảng 15-20cm, nổi bật với màu đỏ thẫm và những đốm vàng nhạt rải rác trên bề mặt.

Loài thực vật này có tên khoa học là Sapria himalayana Griff. và được xếp vào nhóm nguy cấp trong Sách đỏ Việt Nam cũng như Danh sách đỏ các loài bị đe dọa của Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế. Nguyên nhân khiến địa nhãn Himalaya đối mặt nguy cơ tuyệt chủng cao là do vùng phân bố rất hạn chế và sự phụ thuộc hoàn toàn vào quần thể cây chủ trong tự nhiên.

10-1773109400-loai-dia-nhan-himalaya-quy-hiem-co-nguy-co-tuyet-chung-bat-ngo-xuat-hien-tai-phong-nha-ke-bang.webp
Loài địa nhãn Himalaya có cấu trúc hoa lớn màu đỏ thẫm và các đốm vàng nhạt phân bố trên bề mặt (Ảnh: Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng).

Về mặt sinh học, địa nhãn Himalaya mang đặc điểm điển hình của thực vật ký sinh toàn phần. Loài này không có diệp lục, cũng không hình thành lá hay thân cây thực thụ để quang hợp như các loài thực vật thông thường.

Phần cơ thể sinh dưỡng của cây gần như tiêu giảm tối đa, tồn tại dưới dạng các cấu trúc giống sợi nấm xâm nhập sâu vào hệ rễ của cây chủ nhằm hút nước và chất dinh dưỡng. Vì vậy, hoa chính là bộ phận duy nhất của loài cây này có thể quan sát rõ ràng khi xuất hiện trong tự nhiên.

Một điểm đặc biệt khác của hoa địa nhãn Himalaya là mùi hương khá đặc trưng, giống mùi thịt đang phân hủy. Mùi này có tác dụng thu hút các loài côn trùng thụ phấn, chủ yếu là ruồi và nhặng thuộc bộ hai cánh.

Theo Ban quản lý Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng, việc phát hiện loài thực vật quý hiếm này có ý nghĩa lớn về mặt khoa học. Không chỉ giúp bổ sung thêm dữ liệu cho hệ thực vật tại khu vực, phát hiện còn cho thấy mức độ nguyên vẹn và giá trị sinh thái đặc biệt của hệ rừng trên núi đá vôi trong vườn quốc gia.

Với phát hiện mới, tổng số loài thực vật đã được ghi nhận tại Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng hiện đã nâng lên 2.957 loài, tiếp tục khẳng định nơi đây là một trong những khu vực có mức độ đa dạng sinh học cao của Việt Nam.