Để ghép phổi cho người trưởng thành, phần phổi hiến phải có thể tích đủ lớn, như vậy sẽ biến người hiến thành tàn phế.

Bệnh nhân 91, 43 tuổi, phi công Vietnam Airlines hiện là bệnh nhân Covid-19 nặng nhất ở Việt Nam. Và theo Hội đồng chuyên môn của Bộ Y tế, phương án cứu sống cuối cùng là ghép phổi.

Phó giáo sư Nguyễn Hữu Ước, Trưởng khoa Phẫu thuật Tim mạch và Lồng ngực, Bệnh viện Việt Đức, ngày 19/5, giải thích có hai nguồn tạng hiến để ghép phổi cho một người. Thứ nhất là nguồn cho từ người chết não, tùy bệnh lý bệnh nhân cần ghép có thể lấy một bên phổi hoặc cả hai bên phổi người hiến. Ca ghép nguyên tạng kiểu này đơn giản hơn.

Trường hợp thứ hai là ghép phổi từ nguồn cho sống. Tuy nhiên phương pháp này phù hợp với trẻ em do trọng lượng cơ thể thấp, thể tích phổi nhỏ nên có thể lấy 2 phần phổi nhỏ từ 2 người thân để ghép.

Ở Việt Nam, bệnh nhi đầu tiên được ghép phổi từ người cho sống là bé trai 7 tuổi ở Hà Giang, tháng 2/2017. Bé trai hỏng toàn bộ phổi do giãn phế quản, phải cắt bỏ. Các bác sĩ Bệnh viện Quân y 103 đã lấy một thùy phổi từ bố và một thùy từ bác ruột để ghép cho bé. Sau ghép, phổi bệnh nhi nở dần.

Ca ghép phổi cho bệnh nhi từ người cho sống, tại Bệnh viện Quân y 103

 

"Với người lớn, về nguyên tắc có thể ghép phổi từ người cho sống, nhưng phổi người lớn kích cỡ lớn, khối lượng cho lớn, như vậy người hiến sẽ biến từ một người bình thường thành tàn phế", phó giáo sư Ước giải thích. Do đó thường không ghép phổi từ người hiến còn sống cho người lớn.

Trong trường hợp cắt một phần nhỏ, chức năng phổi của người hiến không bị ảnh hưởng nhiều. Tuy nhiên sau đó họ cũng không thể làm việc nặng hay chơi các môn thể thao gắng sức.

Nếu ghép phổi người lớn từ người hiến còn sống, sẽ cần ít nhất 3 đến 4 người cho. Trường hợp thành công, việc chăm sóc bệnh nhân sau ghép, đặc biệt về miễn dịch, sẽ vô cùng khó khăn.

Do đó với bệnh nhân 91, trong trường hợp có thể tiến hành ghép phổi, phương án tối ưu vẫn là nhận phổi từ người cho chết não.

Khi ghép phổi từ người hiến chết não, thể tích phổi người tặng phải tương đương phổi của người nhận, không được chênh lệch quá 30%. Nguồn tạng ghép cũng phải đáp ứng các điều kiện về miễn dịch và nhiều chỉ số hòa hợp khác.

Bệnh viện Việt Đức đến nay đã thực hiện 5 ca ghép phổi, đều từ nguồn người hiến chết não. Trước mổ ghép, các bác sĩ phải đo đạc kích thước phổi để phù hợp giữa người nhận và người cho. Trong 5 ca, có 4 ca các bác sĩ phải cắt bớt phổi người cho.

Bác sĩ Ước đánh giá thành công của ca ghép phổi đến 85-90%, tuy nhiên khả năng bệnh nhân sống lâu dài chỉ bằng 50% so với ghép tim. 50% bệnh nhân ghép phổi sống trên 5 năm, con số này ở ghép tim là hơn 10 năm.

Biên Thùy (Nguoiduatin.vn)