Chỉ vì muốn “tiết kiệm” tiền viện phí, nhiều người sẵn sàng mượn thẻ bảo hiểm y tế của người thân để đi khám chữa bệnh. Tuy nhiên, hành vi tưởng chừng vô hại này có thể khiến cả người cho mượn lẫn người sử dụng đối mặt với xử phạt hành chính, buộc hoàn trả tiền quỹ bảo hiểm, thậm chí bị xem xét trách nhiệm hình sự nếu có yếu tố trục lợi.

Theo quy định của Nghị định 117/2020/NĐ-CP, hành vi sử dụng thẻ BHYT không đúng đối tượng là vi phạm pháp luật và sẽ bị xử phạt hành chính.

Cụ thể, nếu mượn hoặc cho mượn thẻ nhưng chưa gây thiệt hại đến quỹ bảo hiểm y tế, mức phạt tiền dao động từ 1 – 2 triệu đồng. Trường hợp đã phát sinh chi phí khám chữa bệnh do quỹ BHYT chi trả sai đối tượng, mức phạt có thể tăng lên 3 – 5 triệu đồng.

Không dừng lại ở tiền phạt, người vi phạm còn buộc phải hoàn trả toàn bộ số tiền mà quỹ bảo hiểm đã thanh toán thay. Điều này đồng nghĩa với việc số tiền phải nộp có thể lớn hơn rất nhiều so với mức xử phạt hành chính ban đầu, nhất là trong các ca điều trị nội trú, phẫu thuật hoặc sử dụng dịch vụ kỹ thuật cao.

Trong một số tình huống nghiêm trọng hơn, nếu cơ quan chức năng xác định có hành vi gian dối nhằm trục lợi như lập hồ sơ bệnh án giả, kê khống thuốc hoặc cấu kết để thanh toán sai quy định, vụ việc có thể bị xem xét xử lý theo quy định của Bộ luật Hình sự 2015. Khi đó, cá nhân vi phạm có thể phải đối diện với trách nhiệm hình sự tùy theo mức độ thiệt hại.

Cơ quan chức năng cũng có quyền tạm giữ thẻ bảo hiểm y tế khi phát hiện sử dụng sai đối tượng để phục vụ công tác xác minh, xử lý.

Theo các chuyên gia pháp lý, quỹ BHYT là nguồn tài chính được hình thành từ sự đóng góp của người lao động, doanh nghiệp và ngân sách nhà nước. Việc sử dụng sai mục đích không chỉ vi phạm quy định mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến tính công bằng và bền vững của hệ thống an sinh.

Vì vậy, thay vì mượn thẻ người khác, người dân nên chủ động tham gia bảo hiểm y tế theo đúng quy định. Trường hợp cấp cứu, người bệnh vẫn được tiếp nhận điều trị trước và hoàn thiện thủ tục bảo hiểm sau theo hướng dẫn của cơ sở y tế.

Hành vi “tiện tay” mượn thẻ có thể giúp tiết kiệm một khoản chi phí trước mắt, nhưng rủi ro pháp lý và tài chính phía sau lại không hề nhỏ.