Nghiên cứu mua toa tàu cũ của Trung Quốc không phải là ý tưởng “bột phát”

Tại Hội nghị Đường sắt Biên giới tháng 12.2013 tại Côn Minh, Cục Đường sắt Côn Minh đã bố trí cho đoàn đại biểu Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam khảo sát toa xe tại Khai Viễn (Trung Quốc).

Tháng 5.2014, Ban Hợp tác Quốc tế (Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam) đã gửi công văn đề nghị Cục Đường sắt Côn Minh cung cấp báo giá toa xe cũ, trong đó đề nghị phía Đường sắt Côn Minh cung cấp theo giá thanh lý. Ban Hợp tác quốc tế và Khoa học công nghệ cũng đã báo cáo cụ thể về nhu cầu, tổng hợp đánh giá về các toa xe cũ nêu trên.

Cuối văn bản này, Ban Hợp tác quốc tế đề nghị Tổng Giám đốc giao đơn vị liên quan tham mưu báo cáo xin chủ trương của Bộ GTVT và Bộ KHCN về việc nhập khẩu toa xe cũ, xây dựng đề án mua toa xe đã qua sử dụng.

Tại văn bản này có bút phê: "Tôi đồng ý về nhu cầu đầu tư như báo cáo trình bày, tuy nhiên để triển khai được thì cần xác định chính xác sự phù hợp về tiêu chuẩn kỹ thuật, lập dự án để triển khai. Thời gian trong quý 4 năm 2014".

 

Mục 11, 12 của Biên bản Hội nghị Hội đàm có đề cập đến “nhu cầu mua toa xe hàng khổ đường 1000m” với các nội dung: toa xe được giao tại Lào Cai sau khi đã được đại tu hoặc theo nguyên trạng có thay đổi đôi bánh và ổ bi.

Ngày 5.3.2015, Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam có công điện gửi Công ty Vận tải Đường sắt Hà Nội “Thông báo chủng loại và giá thành toa xe nhập khẩu của Trung Quốc” và yêu cầu có thông báo ngay cho Tổng Công ty.

Văn bản ông Nguyễn Viết Hiệp giải trình cho biết, trên cơ sở đó Công ty đã có văn bản ngày 15.5 gửi Tổng Công ty về “Mua toa xe hàng Trung Quốc”.

Đến ngày 2.6.2015, Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam ban hành văn bản 1408/ĐS-KHKD về “Mua toa xe đã qua sử dụng của Cục Đường sắt Côn Minh – Trung Quốc”. Trong đó thống nhất về chủ trương đàm phán mua toa xe đã qua sử dụng của Cục Đường sắt Côn Minh và một số yêu cầu liên quan đến lập dự án đầu tư, lập hồ sơ nhập khẩu máy móc thiết bị đã qua sử dụng để xin ý kiến cơ quan chức năng.

Ngày 3.6.2015, Tổng công ty Đường sắt Việt Nam có văn bản gửi Cục Đường sắt Côn Minh - Trung Quốc về việc giao hai Công ty CP Vận tải Đường sắt Hà Nội và Công ty CP  Vận tải và Thương mại Đường sắt trực tiếp thương thảo ký hợp đồng, làm các thủ tục cần thiết để mua lô toa xe đã qua sử dụng khổ đường 1000mm của Cục Đường sắt Côn Minh.

Ngày 1.12.2015, Ban Hợp tác Quốc tế và Khoa học Công nghệ có thông báo gửi Lãnh đạo Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam về báo giá toa xe đã qua sử dụng.

Trên cơ sở báo giá, Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam có văn bản 3955/ĐS-KHKD ngày 16.12.2015 về việc “Mua toa xe đã qua sử dụng”, trong đó yêu cầu Công ty CP Vận tải Đường sắt Hà Nội tìm hiểu và nghiên cứu các văn bản quy phạm pháp luật còn hiệu lực về “nhập khẩu toa xe đã qua sử dụng để được hướng dẫn cụ thể”.

Ngày 29.1, Tổng Công ty CP Vận tải Đường sắt Hà Nội có văn bản đề nghị Bộ KHCN, Bộ GTVT hướng dẫn đơn vị này việc mua, nhập khẩu lô toa xe chở hàng 164 chiếc chạy trên khổ đường sắt 1000m. Theo Công ty CP Vận tải Đường sắt Hà Nội việc mua lô toa xe này đã được Tổng công ty Đường sắt Việt Nam đồng ý về chủ trương bằng văn bản.

Người ký văn bản đề nghị là ông Nguyễn Viết Hiệp - khi đó là Tổng Giám đốc Tổng Công ty CP Vận tải Đường sắt Hà Nội đã bị Bộ GTVT yêu cầu cách chức.

Trong vụ việc này, ông Đinh La Thăng - nguyên Bộ trưởng Bộ GTVT (nay là Bí thư Thành ủy TP.HCM) cũng yêu cầu Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam tổ chức kiểm điểm nghiêm, làm rõ trách nhiệm của HĐTV, Ban Lãnh đạo và các cán bộ liên quan thuộc Tổng công ty.