Người lính Việt Nam được đích thân Tổng thống Putin mời sang thăm nước Nga, từng rất gần gũi với Bác Hồ

Hơn ba thập kỷ gắn bó với Chủ tịch Hồ Chí Minh

Tiến sĩ Trần Viết Hoàn quê tại xã Quỳnh Hưng, huyện Quỳnh Phụ, tỉnh Thái Bình (nay thuộc tỉnh Hưng Yên). Từ nhỏ, ông đã nuôi ước mơ khoác lên mình màu áo Công an nhân dân.

Năm 1964, ông trúng tuyển lớp Cảnh vệ C221 (C500). Sau khi hoàn thành khóa học, ông được điều động về Đội 1, Cục Cảnh vệ - đơn vị đảm nhiệm việc bảo vệ nơi ở và nơi làm việc của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Đó cũng là quãng thời gian để lại dấu ấn sâu đậm nhất trong cuộc đời người lính trẻ.

Trong những lần chia sẻ về cuộc đời mình, Tiến sĩ Trần Viết Hoàn cho biết điều khiến ông tự hào nhất sau 38 năm công tác tại Phủ Chủ tịch chính là khoảng thời gian được trực tiếp đứng gác, bảo vệ Bác Hồ.

Theo lời kể của ông, mỗi ngày đều được nhìn thấy Bác làm việc, đi dạo trong khuôn viên Phủ Chủ tịch. Không ít lần, Bác chủ động ghé hỏi thăm điều kiện sinh hoạt, chuyện ăn ở của các chiến sĩ cảnh vệ.

Sau mỗi chuyến công tác nước ngoài, Chủ tịch Hồ Chí Minh thường mang về những món quà rất giản dị như một quả táo, vài viên kẹo hay một điếu thuốc để tặng anh em. Dù giá trị vật chất không lớn, những món quà ấy luôn khiến các chiến sĩ cảm nhận được sự quan tâm chân thành của Người.

Cuộc trò chuyện đáng nhớ với Tổng thống Putin

Sau khi kết thúc nhiệm vụ trong lực lượng cảnh vệ, ông Trần Viết Hoàn tiếp tục công tác tại Khu Di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch và giữ cương vị Giám đốc đơn vị này suốt 16 năm.

Chính quãng thời gian đó đã mang đến cho ông một cuộc gặp gỡ đặc biệt với Tổng thống Liên bang Nga Vladimir Putin.

Tháng 2/2001, trong chuyến thăm chính thức Việt Nam, Tổng thống Putin đến tham quan Khu Di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh. Đây cũng là nguyên thủ quốc gia đầu tiên của thế kỷ XXI ghé thăm nơi ở và làm việc của Bác Hồ.

Khi ấy, Tiến sĩ Trần Viết Hoàn là người trực tiếp thuyết minh, giới thiệu với đoàn Nga về cuộc đời, sự nghiệp và những hiện vật gắn liền với Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Nhiều năm sau, ông vẫn nhớ hình ảnh vị Tổng thống Nga chăm chú lắng nghe từng câu chuyện, quan sát kỹ từng kỷ vật tại khu di tích.

Theo ông Hoàn, sự quan tâm đặc biệt đó xuất phát từ tình cảm mà Tổng thống Putin dành cho Chủ tịch Hồ Chí Minh. Ông cũng nhắc lại rằng ông nội của Tổng thống Putin từng là đầu bếp phục vụ lãnh tụ Vladimir Lenin - người có ảnh hưởng lớn đến tư tưởng cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Trong lúc tham quan, Tổng thống Putin bất ngờ hỏi: "Khi Chủ tịch Hồ Chí Minh còn sống, ông có được gặp Người không?".

Tiến sĩ Trần Viết Hoàn tự hào đáp: "Thưa ngài, tôi là một trong những người lính cận vệ từng ngày đêm bảo vệ Cụ Hồ".

Nghe câu trả lời, Tổng thống Putin tiến lại bắt tay ông rồi nói: "Tôi rất quý những người đã được gần gũi với Hồ Chủ tịch. Ngày mai tôi về nước, tôi mời ông và phu nhân sang thăm Nga cùng tôi".

Lời mời bất ngờ từ người đứng đầu nước Nga khiến Tiến sĩ Trần Viết Hoàn không giấu được xúc động. Với ông, điều đặc biệt không chỉ nằm ở việc được chính Tổng thống Putin trực tiếp mời, mà còn là dự định được cùng chuyên cơ của nguyên thủ quốc gia sang Nga - điều ông chưa từng nghĩ tới.

Tuy nhiên, ông không thể nhận lời ngay mà phải xin ý kiến của cấp trên theo quy định.

Ngay sau đó, Tổng thống Putin giao Đại sứ Nga phối hợp với Bộ Văn hóa Nga hoàn tất các thủ tục, gửi lời mời chính thức tới ông Trần Viết Hoàn, phu nhân và hai cán bộ của Khu Di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Chuyến đi một tuần trở thành ký ức suốt đời

Do mất nhiều thời gian hoàn tất các thủ tục ngoại giao, hơn một năm sau lời mời của Tổng thống Putin mới được thực hiện.

Khi nhận thư mời chính thức từ Đại sứ quán Nga, vợ chồng Tiến sĩ Trần Viết Hoàn không giấu được niềm vui. Ông từng kể vui rằng vợ mình mang thư mời đi khoe với bà con lối xóm, còn bản thân luôn nghĩ đó là "cái phước mà Cụ Hồ để lại cho gia đình".

Trong chuyến công tác kéo dài một tuần tại Liên bang Nga, đoàn được phía bạn đón tiếp chu đáo. Đại sứ quán Việt Nam tại Nga cùng Bộ Văn hóa Nga bố trí nơi ăn ở, cử cán bộ đồng hành và đưa đoàn tham quan nhiều danh thắng, công trình nổi tiếng ở thủ đô Moskva.

Dù không có dịp gặp lại Tổng thống Putin trong chuyến đi này, Tiến sĩ Trần Viết Hoàn vẫn xem đây là một trong những dấu mốc đáng nhớ nhất cuộc đời. Theo ông, chuyến thăm không chỉ là sự trân trọng từ phía Tổng thống Nga mà còn là sự ghi nhận dành cho những người từng có cơ hội được cống hiến, phục vụ bên cạnh Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Bên cạnh công tác nghiên cứu lịch sử, Tiến sĩ Trần Viết Hoàn còn là tác giả của nhiều công trình, đầu sách về Chủ tịch Hồ Chí Minh. Với những đóng góp trong nhiều năm công tác, ông đã được Nhà nước trao tặng Huân chương Lao động hạng Ba năm 1999 và Huân chương Lao động hạng Nhất năm 2014.