Nguy cơ El Nino quay lại từ tháng 6, mùa hè 2026 được cảnh báo nắng nóng gay gắt

Theo thông tin từ Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, hệ thống ENSO hiện đang ở trạng thái trung tính. Tuy nhiên, trong giai đoạn ba tháng tới, từ tháng 6 đến tháng 8/2026, khả năng duy trì trạng thái này được dự báo giảm mạnh xuống dưới 10%. Ngược lại, xác suất chuyển sang pha nóng El Nino tăng lên mức 85–95%.

Trong cùng thời gian, hoạt động của bão và áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông được dự báo tương đương mức trung bình nhiều năm. Thống kê cho thấy trung bình mỗi năm có khoảng 5,2 cơn bão và áp thấp nhiệt đới hoạt động trên khu vực này, trong đó khoảng 1,9 cơn có thể ảnh hưởng trực tiếp đến đất liền Việt Nam.

Các chuyên gia khí tượng cho biết nắng nóng sẽ tiếp tục xuất hiện và có xu hướng gia tăng về cường độ tại nhiều khu vực, đặc biệt là Bắc Bộ, khu vực từ Thanh Hóa đến Huế và dải duyên hải Nam Trung Bộ. Số ngày nắng nóng trong năm nay được dự báo có thể nhiều hơn so với cùng kỳ năm 2025. Nhiệt độ trung bình trên phạm vi cả nước có khả năng cao hơn mức trung bình nhiều năm khoảng 0,5–1°C.

Bên cạnh đó, mưa vừa và mưa to vẫn có thể xuất hiện tại nhiều nơi, tập trung chủ yếu ở Bắc Bộ, cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ. Các hiện tượng thời tiết nguy hiểm như dông, lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh vẫn tiềm ẩn nguy cơ xảy ra trên diện rộng.

Về lượng mưa, trong tháng 6, khu vực Tây Bắc, Đông Bắc, đồng bằng Bắc Bộ và các tỉnh từ Thanh Hóa đến Huế được dự báo có tổng lượng mưa cao hơn trung bình nhiều năm khoảng 5–10%. Những khu vực còn lại nhìn chung ở mức xấp xỉ, riêng duyên hải Nam Trung Bộ có thể thấp hơn từ 20–40%.

Sang tháng 7, tổng lượng mưa trên phạm vi cả nước có xu hướng cao hơn trung bình nhiều năm khoảng 5–15%, trong khi vùng núi phía bắc Bắc Bộ ở mức tương đương. Đến tháng 8, lượng mưa dự kiến gần bằng trung bình nhiều năm, nhưng khu vực từ Thanh Hóa đến Đà Nẵng, phía đông Quảng Ngãi – Gia Lai và cao nguyên Trung Bộ có thể cao hơn khoảng 10–25%.

Cơ quan khí tượng cũng nhận định từ tháng 9 đến tháng 11, hiện tượng ENSO nhiều khả năng duy trì trạng thái El Nino với xác suất trên 90%. Trong giai đoạn này, số lượng bão và áp thấp nhiệt đới hoạt động trên Biển Đông cũng như ảnh hưởng trực tiếp đến đất liền Việt Nam có xu hướng thấp hơn mức trung bình nhiều năm, vốn khoảng 6,9 cơn trên Biển Đông và 2,9 cơn đổ bộ đất liền.

Dự báo cho thấy từ đầu tháng 9, nắng nóng tại khu vực Bắc Bộ sẽ dần giảm, trong khi khu vực Trung Bộ có thể hạ nhiệt từ nửa cuối tháng. Dù vậy, nhiệt độ trung bình trên phạm vi cả nước vẫn được dự báo cao hơn trung bình nhiều năm khoảng 0,5–1,5°C, thậm chí có nơi còn cao hơn.

Theo cảnh báo của Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, trong thời gian tới cần đề phòng các đợt mưa vừa đến mưa to xuất hiện trên phạm vi cả nước, đặc biệt tại khu vực Trung Bộ. Mùa mưa ở khu vực này được dự báo có thể bắt đầu vào khoảng tháng 9, tương đương với quy luật trung bình nhiều năm. Bên cạnh đó, các hiện tượng thời tiết nguy hiểm như dông, lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh có khả năng gia tăng.

Xét theo từng tháng cuối năm, lượng mưa trong tháng 9 được dự báo thấp hơn trung bình nhiều năm từ 5–20%, trong khi khu vực cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ ở mức tương đương. Sang tháng 10, tổng lượng mưa trên cả nước nhìn chung thấp hơn khoảng 5–20%, riêng khu vực trung du và vùng núi Bắc Bộ có thể cao hơn từ 5–20%. Đến tháng 11, lượng mưa tại Bắc Bộ và khu vực Thanh Hóa – Hà Tĩnh được dự báo cao hơn trung bình nhiều năm khoảng 10–30%, còn các khu vực khác thấp hơn từ 10–35%.

Cơ quan khí tượng cho biết thêm rằng trong bối cảnh biến đổi khí hậu, thời tiết và khí hậu ngày càng diễn biến phức tạp với nhiều hiện tượng nguy hiểm và cực đoan như nắng nóng kéo dài, mưa lớn trong thời gian ngắn, lũ quét hay sạt lở đất.

Trước tình hình đó, Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia khuyến nghị các cơ quan, tổ chức và người dân cần thường xuyên theo dõi các bản tin dự báo và cảnh báo khí tượng thủy văn ngắn hạn từ 1–3 ngày để chủ động điều chỉnh kế hoạch sản xuất cũng như phương án ứng phó. Việc vận hành các hồ chứa cần được tính toán hợp lý nhằm bảo đảm an toàn công trình, an toàn cho khu vực hạ du và các hoạt động dân sinh.

Trước đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng cảnh báo rằng trong các giai đoạn El Nino, dù tổng lượng mưa có xu hướng giảm, vẫn có thể xuất hiện những đợt mưa lớn cục bộ hoặc mưa cực đoan trong thời gian ngắn, làm gia tăng nguy cơ lũ quét, sạt lở đất và ngập úng tại đô thị.

Bên cạnh đó, mặc dù số lượng bão và áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông có xu hướng ít hơn trung bình nhiều năm, cơ quan chuyên môn vẫn lưu ý khả năng xuất hiện những cơn bão mạnh với quỹ đạo phức tạp, khó dự báo và có thể gây tác động lớn trong thời gian ngắn.