Bộ Y tế đang lấy ý kiến dự thảo Luật Dân số. Trong đó, Bộ Y tế đề xuất phụ nữ sinh đủ 2 con ở các khu công nghiệp, khu chế xuất và các tỉnh, TP có mức sinh thấp sẽ được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở xã hội theo quy định của Chính phủ để duy trì mức sinh thay thế.
Ảnh minh họa

Theo Bộ Y tế, mức sinh trên toàn quốc đang có xu hướng giảm thấp dưới mức sinh thay thế. Nguyên nhân chủ yếu dẫn đến xu hướng mức sinh thấp hiện nay là điều kiện sống được cải thiện, học vấn ngày càng được nâng cao, người trẻ có nhu cầu phát triển sự nghiệp bản thân, nhất là phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ. Bên cạnh đó, sức ép kinh tế đối với một gia đình trẻ như chi phí sinh hoạt, chi phí thuê hoặc mua nhà, chi phí nuôi dưỡng và giáo dục con cái từ khi sinh ra đến khi trưởng thành ngày càng cao; các chính sách, biện pháp hỗ trợ cho gia đình có con nhỏ vẫn còn nhiều hạn chế, chưa đầy đủ; tình trạng phá thai, tỷ lệ vô sinh, đặc biệt là vô sinh thứ phát có xu hướng gia tăng.

Đề xuất phụ nữ sinh đủ 2 con ở các khu công nghiệp, khu chế xuất và các tỉnh, TP có mức sinh thấp được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở xã hội theo quy định của Chính phủ nhằm tạo điều kiện ổn định chỗ ở cho các gia đình nuôi dạy con tốt. Đề xuất này là phù hợp với nguồn lực và có tính cấp thiết trong tình hình hiện nay.

Nhà ở xã hội là nhà ở có sự hỗ trợ của Nhà nước, với mục đích cung cấp nhà ở giá rẻ cho một số nhóm ưu tiên. Tại hội nghị trực tuyến toàn quốc về tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội mới đây, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính nêu vấn đề hiện nay không hạn chế sinh con để chống già hóa dân số nhưng nhà ở chỉ có 10m2, 15m2, 20m2 thì làm sao sinh ba được? Theo Thủ tướng, giải quyết câu chuyện này là động lực phát triển dân số chứ không chỉ là vấn đề ăn ở. Thảo luận về đề nghị xây dựng Luật Dân số, Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu nghiên cứu mở rộng chính sách nhà ở xã hội cho các gia đình đông con, người nghèo có hoàn cảnh đặc biệt khi có con.

Mới đây, tại cuộc thảo luận về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển nhà ở xã hội tại Kỳ họp thứ 9, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội Tạ Văn Hạ chỉ ra rằng, giá nhà ở xã hội hiện nay còn cao so với thu nhập của người lao động. 25 triệu/m2 với người thu nhập dưới 15 triệu đồng/tháng rất khó để mua được nhà ở xã hội. Hay giá thuê nhà nếu ở mức 6 triệu đồng/tháng vẫn là cao so với đối tượng cần nhà ở xã hội, bởi họ chủ yếu thu nhập thấp, công việc bấp bênh.

Đây không phải lần đầu tiên đề xuất ưu tiên hỗ trợ mua nhà xã hội với vợ chồng sinh đủ hai con được đưa ra. Trước đó, Hội Môi giới bất động sản Việt Nam (VARS) cũng đã đề xuất ưu tiên hỗ trợ một lần khi mua nhà ở xã hội với cặp vợ chồng có hai con nhằm cải thiện tình trạng mức sinh thấp.

Trong dự thảo Luật Dân số, ngoài đề xuất cho phép cặp vợ chồng, cá nhân quyết định số con, Bộ Y tế cũng đề xuất định kỳ Chính phủ công bố tình trạng mức sinh để địa phương xây dựng, thực hiện chính sách hỗ trợ, khuyến khích phù hợp nhằm duy trì mức sinh thay thế. Nếu mức sinh của một số địa phương xuống rất thấp, Chính phủ báo cáo, đề xuất với Quốc hội có biện pháp can thiệp kịp thời. Cùng đó, lao động nữ khi sinh con thứ 2 được đề xuất kéo dài thời gian nghỉ thai sản từ 6 lên 7 tháng.

Căn cứ theo Luật Nhà ở 2023, hiện có 12 nhóm đối tượng được thụ hưởng chính sách về nhà ở xã hội. Trong đó, có 5 nhóm đối tượng được ưu tiên không phải bốc thăm gồm: người có công với cách mạng; thân nhân liệt sĩ; người khuyết tật; người được bố trí tái định cư theo hình thức mua, thuê mua nhà ở xã hội; nữ giới. Số lượng căn hộ dành cho các đối tượng ưu tiên được xác định bằng tỷ lệ giữa tổng số hồ sơ của 5 nhóm đối tượng ưu tiên trên tổng số hồ sơ đăng ký, sau đó nhân với tổng số căn hộ nhà ở xã hội tại dự án.

Theo Hà Linh (Pháp Luật & Xã Hội)