Quy định mới có hiệu lực từ tháng 12: Ép con học quá sức, xúc phạm người thân có thể bị phạt tới 10 triệu đồng

Ngày 30/10, Chính phủ chính thức ký ban hành Nghị định 282/2025 về xử phạt vi phạm hành chính trong các lĩnh vực an ninh, trật tự, tệ nạn xã hội và phòng chống bạo lực gia đình. Nghị định này sẽ có hiệu lực từ ngày 15/12.

Tại điều 40, nhiều hành vi vi phạm trong gia đình được quy định chặt chẽ hơn. Người có hành vi ngăn cản thành viên gia đình gặp gỡ người thân; kỳ thị hoặc phân biệt đối xử liên quan đến hình thể, giới tính hay năng lực; hoặc ép buộc người thân, đặc biệt là trẻ em, phải học tập quá sức sẽ bị xử phạt từ 5–10 triệu đồng. Nếu nạn nhân yêu cầu, người vi phạm phải xin lỗi công khai. Đây cũng là lần đầu tiên hành vi “ép thành viên gia đình học quá sức” được quy định rõ ràng dưới hình thức xử phạt hành chính.

Các hành vi nghiêm trọng hơn, như ép người thân chứng kiến cảnh bạo lực với người hoặc động vật để gây áp lực tâm lý, hay buộc họ phải nghe, xem, đọc nội dung kích động bạo lực, sẽ bị phạt nặng hơn, từ 10–20 triệu đồng.

Điều 38 của nghị định cũng bổ sung quy định xử phạt đối với việc không thực hiện trách nhiệm giáo dục trẻ em trong gia đình, hoặc bỏ mặc, không chăm sóc phụ nữ mang thai, phụ nữ nuôi con dưới 36 tháng, người khuyết tật hay người già yếu. Mức phạt cho nhóm hành vi này dao động từ 10–20 triệu đồng. Đây cũng là lần đầu tiên việc không giáo dục trẻ em trong gia đình được đưa vào diện xử phạt.

Các hành vi lăng mạ, chì chiết hoặc cố tình xúc phạm danh dự, nhân phẩm thành viên gia đình sẽ bị phạt từ 5–10 triệu đồng. Trong khi đó, hành vi tiết lộ hoặc phát tán thông tin đời tư nhằm xúc phạm danh dự, hoặc ép người thân phải tiếp xúc với nội dung khiêu dâm sẽ bị xử phạt từ 10–20 triệu đồng.

Xử phạt nghiêm việc dùng căn cước hết hạn hoặc khai báo lưu trú sai

Nghị định 282/2025 cũng siết chặt quy định liên quan đến cấp, quản lý và sử dụng thẻ căn cước. Việc dùng thẻ đã hết hạn để thực hiện các hành vi trái pháp luật sẽ bị phạt từ 8–10 triệu đồng, đồng thời bị tịch thu tang vật và buộc nộp lại lợi ích bất hợp pháp.

Trường hợp căn cước hết hạn nhưng chưa làm thủ tục đổi hoặc cấp lại sẽ bị cảnh cáo hoặc phạt từ 500.000 đồng đến 1 triệu đồng. Các cơ sở lưu trú không khai báo tạm trú cho người nước ngoài hoặc khai báo bằng thông tin giả trên hệ thống điện tử có thể bị phạt từ 3–20 triệu đồng tùy mức độ vi phạm.

Hỗ trợ tới 5 triệu đồng cho người giúp nạn nhân tai nạn giao thông

Nghị định 279/2025 về Quỹ giảm thiểu thiệt hại tai nạn giao thông đường bộ sẽ có hiệu lực ngày 15/12. Quỹ do Bộ Công an quản lý, là quỹ tài chính ngoài ngân sách nhằm hỗ trợ giảm thiểu thiệt hại từ tai nạn giao thông. Vốn điều lệ ban đầu của quỹ là 500 tỷ đồng từ ngân sách trung ương, cùng với các khoản hỗ trợ, đóng góp và nguồn thu hợp pháp khác.

Quỹ sẽ chi hỗ trợ cho nạn nhân bị thương, thân nhân người tử nạn, và những người trực tiếp cứu giúp nạn nhân. Mỗi tổ chức tham gia cứu hộ có thể được hỗ trợ tối đa 10 triệu đồng cho một vụ việc, cá nhân tối đa 5 triệu đồng, tùy mức độ nghiêm trọng của vụ tai nạn.

Khoan giếng không phép có thể bị phạt tới 250 triệu đồng

Từ ngày 25/12, Nghị định 290/2025 quy định mức xử phạt trong lĩnh vực tài nguyên nước sẽ bắt đầu có hiệu lực. Việc khoan thăm dò nước ngầm mà không xin phép sẽ bị phạt theo số giếng khoan, với mức cao nhất lên tới 40 triệu đồng.

Nếu khai thác nước dưới đất mà không có giấy phép, mức phạt sẽ tính theo lưu lượng khai thác mỗi ngày đêm. Mức phạt cao nhất lên tới 250 triệu đồng khi lưu lượng khai thác đạt từ 12.000 m³/ngày đêm trở lên.

Ba trường hợp bị đình chỉ thi công chức

Theo Thông tư 22/2025 của Bộ Nội vụ, có hiệu lực từ ngày 10/12, thí sinh dự thi công chức sẽ bị áp dụng một trong bốn hình thức xử lý nếu vi phạm: khiển trách, cảnh cáo, đình chỉ thi hoặc hủy kết quả thi.

Hình thức đình chỉ thi sẽ áp dụng trong ba trường hợp: thí sinh tái phạm sau khi đã bị cảnh cáo; mang vào phòng thi tài liệu, thiết bị ghi âm, ghi hình, thiết bị lưu trữ hoặc truyền tin không được phép; hoặc gây mất trật tự, ảnh hưởng tới phòng thi.

Thí sinh bị đình chỉ thi sẽ bị hủy kết quả bài thi liên quan và không được tiếp tục tham dự các bài thi khác, nếu còn.