Thanh tra Chính phủ (TTCP) tổ chức công bố kết luận thanh tra Dự án đầu tư xây dựng mới cơ sở 2 của Bệnh viện Bạch Mai và Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức. Qua đó, chỉ rõ trách nhiệm của cựu Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến cùng hai cựu Thứ trưởng gồm ông Nguyễn Trường Sơn, Nguyễn Viết Tiến và nhiều lãnh đạo cấp vụ của Bộ Y tế.

Vi phạm pháp luật về xây dựng trong việc lập, thẩm định, phê duyệt

Theo Thanh tra, những sai phạm xảy ra tại cơ sở 2 Bệnh viện Bạch Mai và Bệnh viện Việt Đức gây lãng phí số tiền lên đến hơn 1.200 triệu đồng.

Về nguyên nhân chủ quan là do Bộ trưởng Bộ Y tế, Thứ trưởng phụ trách đã có hành vi vi phạm trong việc phê duyệt chủ trương tuyển tư vấn nước ngoài lập dự án, thiết kế dự án thiếu căn cứ, không đáp ứng các điều kiện theo quy định của pháp luật; kết luận chỉ đạo trái pháp luật về đơn vị tư vấn nước ngoài thực hiện các gói thầu tư vấn lập dự án khi chưa thực hiện quy trình lựa chọn nhà thầu; thiếu trách nhiệm, buông lỏng quản lý, không đôn đốc, kiểm tra, giám sát và không thực hiện đầy đủ, đúng đắn các nhiệm vụ, quyền hạn khác của người quyết định đầu tư, để xảy ra nhiều thiếu sót, khuyết điểm, vi phạm, sai phạm trong hầu hết các khâu thực hiện dẫn đến việc sử dụng không hiệu quả, không sử dụng hết nguồn vốn được cấp.

Những sai phạm xảy ra tại cơ sở 2 Bệnh viện Bạch Mai và Bệnh viện Việt Đức gây lãng phí số tiền lên đến hơn 1.200 tỉ đồng.

Ban Quản lý dự án y tế trọng điểm (YTTĐ) và các đơn vị, cá nhân có liên quan trong quản lý dự án không đáp ứng năng lực về kinh nghiệm, chuyên môn, trong khi sử dụng tư vấn không đảm bảo chất lượng, không đáp ứng các điều kiện về năng lực, có nhiều vi phạm trong việc lựa chọn và sử dụng tư vấn để hỗ trợ cho việc thực hiện các chức năng, nhiệm vụ theo quy định của chủ đầu tư; cố ý vi phạm, cố ý báo cáo sai, không trung thực, không khách quan, không tiếp thu và giải trình đầy đủ ý kiến thẩm tra, thẩm định của các cơ quan chuyên môn, cơ quan có thẩm quyền; thiếu trách nhiệm, không thực hiện, thực hiện không đúng chức năng, nhiệm vụ theo quy định của chủ đầu tư, nhất là trong quản lý tiến độ và quản lý chi phí đầu tư xây dựng…

Đặc biệt, theo TTCP, nguyên nhân chính dẫn đến chậm hoàn thành 02 dự án là do vi phạm pháp luật về xây dựng trong việc lập, thẩm định, phê duyệt 02 dự án dẫn đến nội dung dự án còn nhiều hạn chế, thiếu nội dung quan trọng theo quy định, làm tăng tổng mức đầu tư, phát sinh việc điều chỉnh thiết kế cơ sở, điều chỉnh danh mục thiết bị ngay sau khi một số hợp đồng được ký kết theo đề nghị của các nhà thầu và bệnh viện (Bệnh viện Bạch Mai và Bệnh viện Việt Đức), gây khó khăn và làm kéo dài thời gian thực hiện.
Vi phạm pháp luật về đấu thầu, xây dựng trong việc lập, thẩm định, phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu năm 2014 đối với 02 dự án, nhất là việc phân chia các gói thầu không hợp lý, không căn cứ vào tính chất kỹ thuật, trình tự thực hiện và tính đồng bộ của dự án, nhất là việc tách nội dung thiết kế kiến trúc (là 1/9 nội dung của thiết kế xây dựng theo quy định của pháp luật xây dựng) thành gói thầu riêng để chỉ định nhà thầu nước ngoài thực hiện, các nội dung thiết kế còn lại do đơn vị tư vấn trong nước thực hiện, đã làm mất tính tổng thể, tính đồng bộ trong quá trình triển khai thực hiện, gây ra nhiều khó khăn, vướng mắc, đặc biệt là việc lập, thẩm định, phê duyệt thiết kế kỹ thuật, thiết kế bản vẽ thi công và dự toán. Đây là một trong những nguyên nhân chính làm tăng thời gian và phát sinh chi phí xây dựng trong quá trình thực hiện 2 dự án.

Ngoài ra, còn vi phạm pháp luật về đấu thầu, xây dựng trong việc lựa chọn, thương thảo, ký kết các hợp đồng xây dựng (XDBM-01 và XDVĐ-01), nhất là việc lựa chọn hình thức hợp đồng hỗn hợp nhưng không cụ thể thuộc loại hợp đồng nào theo quy định tại khoản 1 Điều 3 Nghị định số 48/2010/NĐ-CP; thiếu nhất quán về hình thức hợp đồng giữa các thành phần (có cả đơn giá điều chỉnh và trọn gói…

Chỉ rõ trách nhiệm cựu Bộ trưởng, 2 Thứ trưởng

Trước những sai phạm trên, Thanh tra Chính phủ chuyển hồ sơ, tài liệu vụ việc có dấu hiệu vi phạm các quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng quy định tại Điều 222 Bộ luật Hình sự năm 2015 đến Bộ Công an để xem xét điều tra, xử lý theo quy định của pháp luật.

Đồng thời, TTCP kiến nghị Bộ Y tế kiểm điểm trách nhiệm và có hình thức xử lý nghiêm trách nhiệm theo quy định của pháp luật đối với Bộ trưởng, Thứ trưởng được phân công phụ trách 2 dự án (theo từng thời kỳ) liên quan đến vi phạm, sai phạm; kiểm điểm theo quy định của pháp luật đối với Thứ trưởng có liên quan đến vi phạm khác của Ban YTTĐ được chỉ ra tại Kết luận thanh tra.
Tổ chức kiểm điểm, xử lý nghiêm trách nhiệm theo quy định của pháp luật đối với: Vụ Trang thiết bị và Công trình y tế (nay là Cục Hạ tầng và Thiết bị y tế), Người đứng đầu, cấp phó của Người đứng đầu đơn vị (theo từng thời kỳ) có liên quan vi phạm, sai phạm nêu tại Phụ lục số 17; Giám đốc Ban YTTĐ, Phó Giám đốc Ban YTTĐ, Kế toán trưởng, Phòng Kỹ thuật - Dự toán, Phòng Tài chính - Kế toán, Tổ chuyên gia đấu thầu, Tổ thẩm định (do Chủ đầu tư thành lập), Người đứng đầu, cấp phó của Người đứng đầu các đơn vị và cá nhân (theo từng thời kỳ) có liên quan đến vi phạm, sai phạm, đồng thời có hình thức xử lý kỷ luật nghiêm minh theo quy định của pháp luật.

Theo Minh Anh (Công Luận)