Sau khi các quy định mới hạn chế hoạt động dạy thêm trong trường học được áp dụng, không ít phụ huynh cho biết chi phí cho con học thêm đã tăng mạnh. Nhiều gia đình phải chi số tiền gấp 2–4 lần so với trước đây, đồng thời đối mặt với nhiều bất tiện trong việc đưa đón và sắp xếp thời gian học.

Tại Hà Nội, chị Thu cho biết con gái đang học lớp 6 và thường tan học vào khoảng 15h30. Sau giờ học chính khóa, em lại mang sách vở đi bộ khoảng 400 m tới một trung tâm gần trường để học thêm. Dù giáo viên đứng lớp vẫn là những thầy cô đang giảng dạy tại trường, học phí tại trung tâm lại cao hơn đáng kể.

Theo chị Thu, con gái hiện học ba buổi mỗi tuần với các môn Ngữ văn, Toán và Khoa học tự nhiên. Mỗi buổi kéo dài 90 phút với mức phí 120.000 đồng, tổng chi phí gần 1,5 triệu đồng mỗi tháng, cao gấp khoảng 2,5 lần so với khi còn học thêm tại trường.

Người mẹ cho biết sự thay đổi này xuất phát từ quy định mới của Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam theo Thông tư 29. Theo đó, các trường chỉ được tổ chức dạy thêm cho ba nhóm học sinh gồm: học sinh chưa đạt yêu cầu học tập, học sinh được chọn bồi dưỡng học sinh giỏi và học sinh cuối cấp. Con gái chị Thu không thuộc các diện này nên phải chuyển sang học ngoài.

16-1773632888-siet-day-them-trong-truong-nhieu-phu-huynh-phai-chi-tien-gap-nhieu-lan-cho-lop-hoc-ngoai
Phụ huynh đưa con đi học thêm buổi tối. Ảnh minh họa

Dù lớp học được tổ chức tại trung tâm, chị Thu cho biết giáo viên vẫn là những thầy cô dạy ở trường, chỉ thay đổi cách phân công để học sinh không học thêm trực tiếp với giáo viên đang giảng dạy chính khóa của mình.

“Cơ sở vật chất không khác gì, kiến thức cũng vậy nhưng học phí lại cao hơn nhiều”, chị nói.

Tình trạng tương tự cũng xảy ra tại Phú Thọ. Chị Thanh Lan cho biết năm trước con chị học thêm ba môn Toán, Văn và tiếng Anh tại trường với mức phí khoảng 20.000 đồng mỗi buổi. Sau khi trường ngừng tổ chức lớp học thêm, ban đầu chị chỉ cho con học Toán bên ngoài với mức 70.000 đồng một buổi.

Tuy nhiên, sau khi kết quả khảo sát đầu năm lớp 8 không như mong đợi, chị quyết định cho con quay lại học thêm nhiều môn. Hiện học sinh này học tại nhà giáo viên sáu buổi mỗi tuần, mỗi buổi kéo dài hai tiếng với học phí 80.000 đồng, tức cao gấp bốn lần so với trước đây.

Ở TP.HCM, anh Tài cũng cho biết chi phí học thêm của con tăng đáng kể. Trước đây con anh học Toán với chính giáo viên trên lớp, nhưng sau quy định mới phải chuyển sang thầy khác và không đạt hiệu quả như mong muốn.

Vì đặt mục tiêu cho con thi vào ngành Sư phạm Toán với mức điểm chuẩn cao, anh buộc phải nhờ giáo viên cũ kèm riêng theo hình thức 1:1 với chi phí gần 2 triệu đồng mỗi tháng. Trước đây, khi học nhóm tại trường, khoản tiền này chỉ dao động khoảng 300.000–400.000 đồng.

Việc hạn chế dạy thêm trong nhà trường được kỳ vọng giúp giảm áp lực học tập cho học sinh. Tuy nhiên, thực tế tại nhiều địa phương lại cho thấy phụ huynh đang bước vào một “cuộc đua” mới với chi phí cao hơn.

Khảo sát tại một số địa phương như Hà Nội, Phú Thọ, Ninh Bình và TP.HCM cho thấy học phí tại các lớp học thêm bên ngoài thường cao hơn từ hai đến bốn lần so với lớp học trong trường, dù số lượng học sinh và thời lượng học không chênh lệch nhiều.

Một hiệu trưởng trường THCS tại khu vực ngoại thành Hà Nội cho biết trước đây trường thu khoảng 28.000 đồng cho mỗi buổi học kéo dài bốn tiết, tương đương khoảng ba giờ. Trong khi đó, các trung tâm bên ngoài hiện thu từ 100.000 đến 150.000 đồng cho một buổi học chỉ khoảng hai tiếng.

Theo lãnh đạo một trường THPT tại TP.HCM, chi phí cao hơn là do nhiều giáo viên khi dạy thêm bên ngoài phải đăng ký hộ kinh doanh, thuê dịch vụ kế toán hoặc luật sư để xử lý thủ tục và nghĩa vụ thuế. Nếu không tự mở lớp, họ phải giảng dạy tại các trung tâm, nơi cần đầu tư thêm phòng học, trang thiết bị và hệ thống phòng cháy chữa cháy.

Những khoản chi này cuối cùng đều được tính vào học phí mà phụ huynh phải trả.

Tại một cuộc họp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội Việt Nam đầu tháng, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh cũng nhận định rằng nhiều gia đình đang phải chi nhiều tiền hơn khi con không còn được học thêm trong trường. Ngoài học phí, phụ huynh còn phát sinh thêm chi phí đưa đón và đi lại.

Không chỉ tốn kém, việc học thêm bên ngoài còn khiến nhiều gia đình gặp khó khăn trong sắp xếp thời gian. Chị Thanh Lan cho biết do phụ thuộc vào lịch của giáo viên, có ngày con chị phải học hai ca liên tiếp từ 17h đến 21h.

Sau giờ học chính khóa, em phải về nhà ăn vội rồi tiếp tục được bố mẹ đưa đi học ca đầu. Đến khoảng 19h, phụ huynh lại phải đón con và đưa tới địa điểm khác để học ca thứ hai.

Ngoài ra, việc đóng học phí cũng phát sinh nhiều bất tiện. Theo chị Lan, nhiều giáo viên yêu cầu phụ huynh nộp tiền mặt trong phong bì có ghi tên học sinh. Nếu chuyển khoản, họ thường cung cấp tài khoản của người khác và đề nghị không ghi nội dung giao dịch.

“Nói chung là khá phiền phức”, chị chia sẻ.

Tại Gia Lai, anh Thanh – phụ huynh của một học sinh lớp 12 – cũng gặp tình huống tương tự khi con phải chuyển từ học trực tiếp sang học trực tuyến để tránh các đợt kiểm tra của cơ quan quản lý.

Dù cho rằng hình thức học online không hiệu quả bằng, anh vẫn chấp nhận vì đánh giá cao khả năng giảng dạy của giáo viên.

Nhiều phụ huynh thừa nhận việc cho con học thêm bên ngoài hiện tốn kém và bất tiện hơn trước. Tuy vậy, trước áp lực thi cử và nhu cầu học tập ngày càng cao, phần lớn vẫn buộc phải chấp nhận lựa chọn này.