Thanh tra Chính Phủ nêu những vi phạm ở các dự án Tràng An, Bái Đính

Tại kết luận, Thanh tra Chính phủ đánh giá dự án xây dựng cơ sở hạ tầng khu du lịch sinh thái Tràng An là dự án lớn có nhiều dự án thành phần, được triển khai từ năm 2004 trong điều kiện kinh tế - xã hội của tỉnh Ninh Bình còn khó khăn.

Những hạng mục hoàn thành của dự án đã được đưa vào sử dụng, phát huy hiệu quả, góp phần tăng cường cơ sở hạ tầng, đưa Quần thể danh thắng Tràng An được UNESCO công nhận là di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới, biến du lịch Ninh Bình thành ngành kinh tế mũi nhọn.

Tuy nhiên, quá trình thực hiện dự án còn hạn chế, thiếu sót, vi phạm trong việc lập, phê duyệt quy hoạch có sự chồng lấn, thiếu đồng bộ giữa các loại quy hoạch. Quy hoạch chi tiết tại đây không phù hợp quy hoạch tổng thể.

Việc thực hiện quy hoạch phải điều chỉnh nhiều lần, ảnh hưởng tiến độ thực hiện dự án và các dự án thành phần có liên quan.

“Dự án thuộc nhóm A nhưng không đưa ra HĐND thảo luận, quyết định, không trình Bộ quản lý chuyên ngành tổ chức thẩm định thiết kế cơ sở điều chỉnh. Khi quyết định điều chỉnh dự án tăng vốn, UBND tỉnh xác định toàn bộ nguồn vốn thực hiện dự án do Ngân sách Trung ương cấp không có cơ sở, không bảo đảm cân đối đủ nguồn vốn để thực hiện dự án", Thanh tra Chính phủ chỉ rõ.

Điều đó dẫn đến hiện nay dự án đang gặp nhiều khó khăn, vướng mắc cả về quy hoạch, nguồn vốn, công tác giải phóng mặt bằng và không thể hoàn thành đúng thời hạn đề ra mặc dù đã được gia hạn thực hiện.

Dự án do Sở Du lịch tỉnh Ninh Bình làm chủ đầu tư, đã hết thời hạn thực hiện từ năm 2023. Tính đến nay, số vốn lũy kế đã bố trí là trên 1.158 tỷ đồng. Chủ đầu tư đang rà soát để xây dựng phương án cắt giảm quy mô, hạng mục và tổng mức đầu tư do một số hạng mục không còn phù hợp.

Dự án thành phần xây dựng cơ sở hạ tầng khu núi chùa Bái Đính, cũng do Sở Du lịch tỉnh Ninh Bình làm chủ đầu tư và triển khai từ năm 2005, cũng đạt được những hiệu quả nhất định. Dự án này đã hiện thực hóa chủ trương phát triển du lịch của địa phương, tạo động lực liên kết Bái Đính - Tràng An - Hoa Lư thành cụm du lịch trọng điểm, và góp phần vào việc tổ chức thành công Đại lễ Phật Đản Liên Hợp Quốc năm 2008 và Đại lễ 1000 năm Thăng Long - Hà Nội năm 2010.

Dù vậy, theo kết luận thanh tra, quá trình thực hiện dự án cũng còn nhiều hạn chế, thiếu sót, vi phạm như quy hoạch dự án không đảm bảo tính kế thừa giữa quy hoạch chi tiết và quy hoạch tổng thể, không đúng nguyên tắc lập, điều chỉnh quy hoạch.

Việc thu hồi đất không phù hợp với quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất được phê duyệt; không trình Bộ quản lý chuyên ngành thẩm định thiết kế cơ sở khi phê duyệt dự án, không thẩm định lại thiết kế cơ sở khi phê duyệt điều chỉnh dự án.

Tại dự án, cơ quan thanh tra phát hiện không đánh giá tác động môi trường; bổ sung, điều chỉnh nội dung, quy mô đầu tư làm tăng diện tích sử dụng đất, tăng tổng mức đầu tư nhưng không thẩm định lại thiết kế cơ sở và phê duyệt điều chỉnh dự án theo quy định.

Quyết định đầu tư dùng vốn ngân sách Trung ương mà không xác định rõ dự kiến phân bổ vốn phù hợp với nội dung của dự án, dẫn đến quá trình thực hiện bị thiếu vốn, dự án kéo dài.

"Dự án vẫn đang gặp nhiều khó khăn, vướng mắc cả về quy hoạch, nguồn vốn, công tác giải phóng mặt bằng... và cũng không thể hoàn thành đúng thời hạn dù đã được gia hạn nhiều lần", Thanh tra Chính phủ kết luận.

Dự án thành phần xây dựng cơ sở hạ tầng khu núi chùa Bái Đính do Sở Du lịch tỉnh Ninh Bình làm chủ đầu tư, là dự án thành phần thuộc dự án Tràng An, được triển khai từ năm 2005.

Đến nay, một số hạng mục công trình chính đã cơ bản hoàn thành đưa vào khai thác sử dụng, một số hạng mục công trình đang được tổ chức thi công. Lũy kế vốn đã cấp cho dự án đến nay trên 1.838 tỷ đồng. 

Thời hạn thực hiện dự án đến hết năm 2025 nhưng không có khả năng hoàn thành đúng tiến độ do có một số khó khăn, vướng mắc tương tự như dự án Tràng An.