Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo: Không cần thiết lắp camera trong đợt thi lại tại Tuyên Quang

Trong hai ngày 14 và 15/8 tới đây, toàn bộ 328 thí sinh tại điểm thi Trường THPT Chuyên Tuyên Quang sẽ bước vào đợt thi lại Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026. Quyết định thi lại được đưa ra sau khi kết quả thi trước đó bị hủy bỏ do liên quan đến vụ án gian lận thi cử đang được cơ quan chức năng điều tra.

Bài học từ vi phạm nghiêm trọng và trách nhiệm quản trị kỳ thi

Phát biểu tại buổi họp báo sáng nay, Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng đánh giá sai phạm xảy ra tại điểm thi Trường THPT Chuyên Tuyên Quang là đặc biệt nghiêm trọng. Hành vi tiêu cực này không chỉ ảnh hưởng nặng nề đến tính nghiêm minh, công bằng của kỳ thi mà còn gây ra dư luận xấu, làm tổn hại đến uy tín của ngành giáo dục và suy giảm niềm tin trong xã hội. Lãnh đạo Bộ khẳng định, trong bối cảnh Đảng và Nhà nước đang coi giáo dục là quốc sách hàng đầu và tập trung mọi nguồn lực cho phát triển, việc dư luận xã hội đòi hỏi phải xử lý nghiêm minh các vi phạm là hoàn toàn xác đáng.

Thứ trưởng chỉ rõ địa phương là đơn vị chịu trách nhiệm chính khi để xảy ra gian lận tại điểm thi này. Dù vậy, Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng nghiêm túc tiếp thu các ý kiến từ dư luận và chuyên gia để nâng cao hơn nữa trách nhiệm, công tác quản trị rủi ro cũng như quản trị tổng thể kỳ thi, thay vì chỉ dừng lại ở việc ban hành bổ sung quy chế.

Thực tế, mô hình thi tốt nghiệp THPT trong nhiều năm qua đã chứng minh hiệu quả, được xã hội ghi nhận khi thực hiện đúng tinh thần Nghị quyết 29: giúp giảm áp lực và chi phí cho học sinh, phụ huynh nhưng vẫn duy trì độ tin cậy cao để xét công nhận tốt nghiệp, đánh giá chất lượng quản lý và làm cơ sở tuyển sinh. Hiện nay, 100% các trường đại học đều dùng kết quả kỳ thi này để xét tuyển, chiếm từ 40% đến 70% chỉ tiêu. Do đó, tiêu cực tại Tuyên Quang tuy là sự cố cục bộ nhưng đã khiến một số ý kiến đòi hỏi xem xét lại toàn bộ mô hình hoặc tách kỳ thi, gây ảnh hưởng không nhỏ đến uy tín chung.

Không lắp camera thi lại để tránh áp lực cho thí sinh

Trước đề xuất lắp đặt camera giám sát trực tiếp tại khoảng 15 phòng thi dành cho 328 học sinh trong đợt thi lại sắp tới, Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng cho rằng việc này là chưa thật sự cần thiết. Quan điểm của Bộ là cần tạo điều kiện cho học sinh giữ tâm lý làm bài bình thường, thoải mái như mọi kỳ thi khác, tránh tạo ra những áp lực không đáng có cho các em.

Thay vì dùng camera, sự nghiêm minh và tính khách quan của đợt thi lại sẽ được đảm bảo bằng việc thay thế toàn bộ hội đồng coi thi bằng một lực lượng hoàn toàn mới. Bên cạnh đó, ngành giáo dục sẽ tăng cường cán bộ giám sát chặt chẽ và thực hiện công khai phổ điểm ngay sau khi đợt thi kết thúc.

Rủi ro từ phương án camera giám sát và yếu tố then chốt con người

Đánh giá về các giải pháp công nghệ trong tương lai, Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng cho biết Bộ Giáo dục và Đào tạo đã phối hợp chặt chẽ với các đơn vị nghiệp vụ của Bộ Công an nhằm phòng ngừa gian lận bằng công nghệ cao. Cơ quan an ninh cũng đã khuyến khích các địa phương trang bị máy quét an ninh cầm tay tại điểm thi để kiểm soát thiết bị di động.

Tuy nhiên, đối với đề xuất lắp camera giám sát trực tiếp trong tất cả các phòng thi cho những năm tới, lãnh đạo Bộ nhấn mạnh đây là phương án rất khó khả thi và chứa đựng rủi ro lớn. Với quy mô toàn quốc gồm hơn 2.500 điểm thi và trên 54.000 phòng thi, chỉ cần một phòng thi gặp trục trặc về đường truyền mạng hoặc không ngắt kết nối an toàn, hệ lụy pháp lý phát sinh sẽ cực kỳ phức tạp.

Từ phân tích trên, Thứ trưởng khẳng định yếu tố con người mới mang tính quyết định đến sự minh bạch của kỳ thi. Cán bộ coi thi cần được tập huấn kỹ càng để nâng cao nhận thức pháp luật, ý thức trách nhiệm công vụ và bản lĩnh chính trị, từ đó kiên quyết nói không với tiêu cực cũng như các can thiệp từ bên ngoài. Tổ chức kỳ thi tốt nghiệp là trách nhiệm chung của toàn bộ hệ thống chính trị từ Trung ương đến địa phương theo phân cấp rõ ràng.