Tổng Bí thư, Chủ tịch nước: "Vào lớp 10 căng thẳng hơn thi đại học, sao lại tạo tâm lý bất an như vậy?"

Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trương của Nhà nước là phổ cập giáo dục đến hết lớp 12, vì vậy thi cử cần hướng đến việc đánh giá chất lượng học tập chứ không phải trở thành công cụ để loại học sinh khỏi hệ thống trường học. Tuy nhiên, thực tế hiện nay cho thấy kỳ thi vào lớp 10 đang tạo ra áp lực rất lớn đối với xã hội.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho rằng nguyên nhân trực tiếp của tình trạng này là sự thiếu hụt về cơ sở hạ tầng giáo dục, bao gồm thiếu trường học, thiếu lớp học và thiếu giáo viên. Riêng tại Hà Nội, hệ thống giáo dục hiện còn thiếu khoảng 1.000 trường học. Trong bối cảnh thành phố có hơn 9 triệu dân, với hơn 3 triệu người dưới 18 tuổi, học sinh chiếm gần một phần ba dân số, áp lực đối với ngành giáo dục là rất lớn.

Theo số liệu được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đưa ra, cả nước hiện có khoảng 1,8–1,9 triệu công chức và viên chức, trong đó ngành giáo dục chiếm hơn 80%, tương đương khoảng 1,5 triệu người, còn lĩnh vực y tế chiếm khoảng 10%. Tuy vậy, việc phân bổ nguồn nhân lực cần được tính toán lại cho phù hợp với nhu cầu thực tế. Trong giáo dục, có thể dựa trên nguyên tắc mỗi lớp từ 25 đến 30 học sinh cần ít nhất một giáo viên để xác định nhu cầu nhân lực.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu các cơ quan liên quan tiến hành rà soát toàn bộ hệ thống nhằm bảo đảm đủ trường, lớp và giáo viên để đáp ứng nhu cầu học tập của học sinh. Những hoạt động dịch vụ trong trường học như tổ chức bữa ăn nên được giao cho doanh nghiệp thực hiện, giúp nhà trường tập trung vào nhiệm vụ giảng dạy, đồng thời giảm áp lực và hạn chế rủi ro cho giáo viên.

"Đang chuẩn bị vào kỳ thi lớp 10 nhưng lại căng thẳng hơn cả thi đại học, tại sao lại tạo tâm lý bất an như vậy, không những nặng nề cho học sinh, phụ huynh mà còn gây khó khăn cho thầy, cô", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nói.

Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, khi hệ thống giáo dục được bảo đảm đầy đủ về điều kiện học tập, áp lực thi cử tự nhiên sẽ giảm. Những học sinh chưa đạt yêu cầu cần được hỗ trợ để cải thiện kết quả học tập, trong khi học sinh khá giỏi cần được bồi dưỡng để trở thành nguồn nhân lực chất lượng cao, thay vì dồn áp lực vào các kỳ thi.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng lưu ý rằng nếu không bảo đảm cơ hội học tập, nhiều học sinh sau lớp 9 hoặc lớp 10 có thể phải ở nhà, kéo theo nhiều hệ lụy xã hội. Vì vậy, cần phân cấp rõ ràng cho chính quyền địa phương trong việc quy hoạch trường lớp, dự báo số lượng học sinh dựa trên dữ liệu dân cư để chủ động chuẩn bị. Đồng thời, biên chế giáo viên cũng cần được điều chỉnh linh hoạt theo sự biến động của số lượng học sinh.

Bên cạnh vấn đề giáo dục, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng nhấn mạnh yêu cầu tăng cường quản lý an toàn thực phẩm tại khu vực quanh trường học. Ông cảnh báo tình trạng một số hàng quán bán thực phẩm giá rẻ, kém chất lượng hoặc gần hết hạn sử dụng, có thể ảnh hưởng đến sức khỏe học sinh. Do đó, chính quyền cơ sở cần kiểm soát chặt chẽ hoạt động kinh doanh quanh trường, bảo đảm môi trường an toàn cho học sinh.

Trong lĩnh vực y tế, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho rằng cần chuyển trọng tâm sang chăm sóc sức khỏe ban đầu và lấy hệ thống y tế cơ sở làm nền tảng. Ông đề xuất phát triển mô hình bác sĩ gia đình và xây dựng hồ sơ sức khỏe điện tử cho mỗi người dân từ khi sinh ra, giúp theo dõi xuyên suốt quá trình khám chữa bệnh, tiêm chủng và chăm sóc sức khỏe.

Kết quả thí điểm khám sức khỏe định kỳ tại một số địa phương cho thấy khoảng 30% người dân được phát hiện mắc bệnh mà trước đó họ không hề biết, trong đó có cả những bệnh nghiêm trọng. Điều này cho thấy việc tầm soát và theo dõi sức khỏe từ sớm đóng vai trò rất quan trọng.

Để triển khai hiệu quả, ông đề nghị các cơ quan liên quan nghiên cứu lại tỷ lệ bác sĩ trên dân số, có thể tính toán theo các mức như 500, 1.000 hoặc 2.000 người dân trên một bác sĩ tùy theo điều kiện từng địa bàn. Đồng thời, hệ thống y tế cần chú trọng hơn đến chăm sóc người cao tuổi, trẻ em và các nhóm yếu thế, cũng như phát triển các chuyên ngành như lão khoa và nhi khoa.

Ngoài ra, ngành y tế cũng cần chủ động kiểm soát và tiến tới xử lý triệt để một số bệnh truyền nhiễm đã có vaccine, tránh tình trạng bùng phát trở lại gây lãng phí nguồn lực. Song song với đó, cần tập trung nhiều hơn vào việc phòng và điều trị các bệnh không lây nhiễm như tim mạch, huyết áp và các bệnh nội tiết.