TP.HCM đang lấy ý kiến rộng rãi về dự thảo nghị quyết của HĐND thành phố liên quan đến lộ trình chuyển đổi phương tiện, chính sách phát triển giao thông xanh và thiết lập vùng phát thải thấp (LEZ).

Theo định hướng mới, thành phố dự kiến sẽ bắt đầu hạn chế các loại phương tiện không đạt chuẩn khí thải lưu thông vào khu vực lõi trung tâm từ năm 2028, sau đó mở rộng phạm vi kiểm soát ra toàn bộ khu vực bên trong Vành đai 2 từ năm 2030. So với các phương án nghiên cứu gần nhất, một số mốc thời gian đã được chủ động lùi lại nhằm đồng bộ hệ thống hạ tầng xanh, đồng thời tạo thêm khoảng đệm để người dân và doanh nghiệp chuẩn bị điều kiện chuyển đổi phương tiện.

14-1791933169-tphcm-de-xuat-lap-vung-phat-thai-thap-du-kien-siet-xe-xang-dau-duoi-chuan-vao-trung-tam-tu-nam-2028
Ảnh minh hoạ.

Hai giai đoạn thiết lập vùng phát thải thấp tại nội đô

Theo nội dung dự thảo, đề án vùng phát thải thấp (LEZ) được phân kỳ thực hiện theo hai giai đoạn rõ rệt. Giai đoạn đầu tiên sẽ chính thức áp dụng từ ngày 1/1/2028 và kéo dài đến hết năm 2029 tại khu vực một, bao gồm vùng lõi trung tâm hiện hữu và khu đô thị mới Thủ Thiêm. Ranh giới kiểm soát của vùng lõi này được khép kín bởi mạng lưới các tuyến đường và công trình giao thông trọng điểm, khởi đầu từ cầu Sài Gòn, đi qua đường Nguyễn Hữu Cảnh, cầu Văn Thánh 2, cầu Thị Nghè 2, đường Hoàng Sa, Võ Thị Sáu, Cách Mạng Tháng Tám, Nguyễn Thái Học, Võ Văn Kiệt, hầm sông Sài Gòn, sang khu vực Thủ Thiêm, đường Trần Quý Kiên, Mai Chí Thọ, Lương Đình Của, Trần Não rồi quay trở lại điểm kết nối tại cầu Sài Gòn.

Bước sang giai đoạn hai, kể từ ngày 1/1/2030, phạm vi của vùng LEZ sẽ được mở rộng ra toàn bộ khu vực hai, nằm trọn bên trong đường Vành đai 2. Ranh giới bao quanh vùng mở rộng này được xác định bởi chuỗi các trục đường huyết mạch gồm tuyến Đỗ Mười - Lê Đức Anh - Lê Khả Phiêu (quốc lộ 1 cũ) - Nguyễn Văn Linh - cầu Phú Mỹ - Võ Chí Công - Nguyễn Thị Định - Đồng Văn Cống - Mai Chí Thọ - Võ Nguyên Giáp và xa lộ Hà Nội. Đây cũng chính là khu vực mà hiện nay thành phố đang triển khai việc cấm, hạn chế lưu thông theo khung giờ đối với xe tải trọng lớn và xe khách giường nằm vào nội đô.

14-1791933169-tphcm-de-xuat-lap-vung-phat-thai-thap-du-kien-siet-xe-xang-dau-duoi-chuan-vao-trung-tam-tu-nam-2028

Đáng chú ý, so với phương án gần nhất từng được đưa ra xem xét, thời điểm chính thức kích hoạt vùng phát thải thấp tại khu vực một đã được điều chỉnh lùi lại 6 tháng, trong khi mốc áp dụng cho khu vực hai được lùi thêm 1 năm nhằm đảm bảo tính khả thi trong thực tiễn triển khai.

Mở rộng kiểm soát sinh thái ra hải đảo và lộ trình theo từng nhóm xe

Song song với khu vực đô thị trung tâm, dự thảo nghị quyết cũng chú trọng đến các khu vực sinh thái đặc thù của thành phố. Cụ thể, ngay từ năm 2028, đặc khu Côn Đảo cùng với xã đảo Thạnh An dự kiến sẽ áp dụng quy chế vùng bảo vệ nghiêm ngặt về phát thải. Đến năm 2030, mô hình vùng hạn chế phát thải sẽ tiếp tục được nhân rộng và đưa vào vận hành tại địa bàn các xã Bình Khánh, An Thới Đông và khu vực Cần Giờ.

Đối với các phương tiện hoạt động trong phạm vi vùng phát thải thấp, dự thảo đã xây dựng lộ trình quy định chi tiết về tiêu chuẩn khí thải cũng như các điều kiện lưu thông bắt buộc theo từng nhóm đối tượng cụ thể. Danh mục này bao quát toàn diện các loại hình từ xe taxi, xe hợp đồng, xe khách, xe tải vận chuyển hàng hóa cho đến ô tô cá nhân, mô tô và xe gắn máy hai bánh. Các tiêu chí kỹ thuật sẽ được siết chặt dần theo từng mốc thời gian để từng bước loại bỏ những phương tiện có mức xả thải ô nhiễm cao.

Đi đôi với các biện pháp hạn chế mang tính bắt buộc, chính quyền thành phố dự kiến sẽ ban hành các chính sách khuyến khích, gói hỗ trợ thiết thực để đồng hành cùng người dân chuyển đổi phương tiện cá nhân sang các dòng xe điện hoặc các loại xe sử dụng nguồn năng lượng sạch thân thiện với môi trường. Để phục vụ công tác thực thi và quản lý vùng LEZ một cách minh bạch, hiệu quả, dự thảo cũng đưa ra yêu cầu phải hoàn thiện đồng bộ hệ thống biển báo hướng dẫn, xây dựng cơ sở dữ liệu số về phương tiện giao thông, kết hợp ứng dụng phần mềm chuyên dụng và hệ thống camera giám sát công nghệ cao trên toàn địa bàn.

PV (SHTT)