Vì sao cuối tháng 5, thời tiết miền Bắc vẫn mát mẻ? Nắng nóng khi nào xuất hiện?

Sau đợt nắng nóng gay gắt những ngày cuối tháng 4, Hà Nội cũng như các tỉnh, thành miền Bắc trải qua thời kỳ đầu Hè với liên tiếp các ngày mưa dông, có nơi mưa to đến rất to. Nhiều ngày, nhiệt độ cao nhất không quá 32 độ C, thời tiết dễ chịu, mát mẻ như cuối Xuân. Về đêm, nhiệt độ thấp nhất có nơi giảm xuống chỉ 23 độ C.

Hình thái thời tiết này khiến nhiều người bất ngờ bởi trước đó, cơ quan khí tượng dự báo trong tháng 5, áp thấp nóng phía Tây hoạt động mạnh nên ở khu vực Bắc Bộ và các tỉnh từ Thanh Hóa đến Phú Yên xuất hiện nhiều ngày nắng nóng và nắng nóng gay gắt, có nơi đặc biệt gay gắt.

PGS.TS Phan Văn Tân, Khoa Khí tượng thuỷ văn và hải dương học, Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội cho biết, những đợt mưa trong thời gian qua là do sự kết hợp của nhiều hình thế thời tiết, trong đó chủ yếu là sự xâm nhập của các đợt không khí lạnh từ phía Bắc, hoạt động của dải mây front Meiyu ở phía Bắc và dải hội tụ nhiệt đới đang trong quá trình đi lên phía Bắc ở khu vực miền Trung.

Thời tiết tháng 5 năm nay gần giống với những ngày đầu Hè năm 2022. Các đợt mưa được cho là một trong những nguyên nhân khiến thời tiết Hà Nội và các tỉnh Bắc Bộ duy trì được trạng thái mát mẻ trong nhiều ngày. Hiện tại đang là giai đoạn chuyển mùa, vẫn có các sóng lạnh tác động, gây mưa nên trời mát mẻ.

Còn theo TS Nguyễn Ngọc Huy, chuyên gia về biến đổi khí hậu và cảnh báo thiên tại cho biết, sự bất thường của thời tiết đầu năm 2024 ở Việt Nam là do ảnh hưởng bởi giai đoạn chuyển đổi từ pha nóng El Nino sang pha ENSO (pha trung tính có khí hậu ôn hòa) và sắp tới sẽ chuyển sang pha lạnh La Nina.

Khi nào nắng nóng gay gắt gia tăng ở miền Bắc?

Bà Trần Thị Chúc, Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia cho biết, từ nay đến cuối tháng 6, nhiệt độ trung bình trên cả nước phổ biến cao hơn từ 0,5-1,0 độ C so với trung bình nhiều năm. Tổng lượng mưa tại khu vực Bắc Bộ cao hơn từ 5-15%, Bắc và Trung Trung Bộ cao hơn 20-40%, có nơi cao hơn so với trung bình nhiều năm; các khu vực còn lại phổ biến xấp xỉ so với trung bình nhiều năm cùng thời kỳ.

Dự báo từ nay đến hết tháng 5, nắng nóng có cường độ giảm trên phạm vi toàn quốc. Sang tháng 6/2024, nắng nóng và nắng nóng gay gắt có khả năng gia tăng trở lại tại Bắc Bộ và Trung Bộ.

Trong thời kỳ dự báo, khu vực Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ sẽ có nhiều ngày mưa. Tại phía Nam, gió mùa Tây Nam có xu hướng hoạt động mạnh dần nên mưa có khả năng gia tăng hơn ở khu vực Tây Nguyên và Nam Bộ. Khô hạn. Tình trạng khô hạn ở khu vực Trung và Nam Trung Bộ vẫn tiếp diễn; khô hạn tại khu vực Tây Nguyên và Nam Bộ tiếp tục có xu hướng giảm dần.

Ông Hoàng Phúc Lâm, Phó Giám đốc Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia cho biết, trong 2 năm 2023 và 2024, Việt Nam đối diện với thời tiết nắng nóng, khô hạn khắc nghiệt.

Năm 2023, cả nước có 20 đợt nắng nóng (nhiều nhất tính từ năm 2017, nhiều hơn 5 đợt so với trung bình nhiều năm). Mực nước nhiều hồ chứa thủy điện lớn khu vực Bắc Bộ cuối tháng 5/2023 đã xuống mức thấp nhất trong 5 năm gần đây.

Năm 2024, nắng nóng vẫn diễn ra trên cả nước ngay từ đầu năm. Số đợt nắng nóng có khả năng nhiều hơn và gay gắt hơn so với trung bình nhiều năm. Theo dự báo, nắng nóng duy trì khu vực phía Bắc đến tháng 7, trong đó khu vực tỉnh Thanh Hóa đến Thừa Thiên Huế là từ tháng 4 đến tháng 8, cao điểm tháng 6, 7.

Các tỉnh từ Đà Nẵng đến Khánh Hòa sẽ có nắng nóng từ tháng 5 đến 8, cao điểm là tháng 7. Riêng Nam Bộ và Tây Nguyên sắp kết thúc mùa nắng nóng nhưng lưu ý thời tiết nguy hiểm như dông lốc, sét, vòi rồng trên biển.

El Nino suy yếu dần từ nay đến khoảng tháng 6/2024, sau đó chuyển sang trạng thái trung tính với xác suất 80-85%. Từ khoảng tháng 7-9/2024, La Nina sẽ bắt đầu với xác suất từ 60-70% tức là mưa nhiều, bão nhiều, khả năng tập trung vào nửa cuối mùa bão. Ước lượng sẽ có 10 đến 11 cơn bão, trong đó 5 đến 6 cơn bão sẽ đổ bộ đất liền nước ta.

"Mưa lớn có khả năng xuất hiện nhiều trong các tháng cuối năm tại khu vực Trung Bộ trong các tháng chính của mùa mưa từ tháng 9 - 11/2024 nên các địa phương cần lưu ý" – ông Lâm cho hay.

(Tổng hợp)

Biên Thùy (SHTT)