Giữa thời điểm nắng nóng đầu hè, một đợt không khí lạnh bất ngờ xuất hiện và ảnh hưởng đến miền Bắc. Hiện tượng này được ghi nhận sau hơn một thập kỷ không xuất hiện trong tháng 6, kéo theo mưa lớn diện rộng và nền nhiệt giảm mạnh.

Theo thông tin từ Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, ngày 8-6, một khối không khí lạnh ở phía Bắc đang dịch chuyển hướng về phía nước ta. Cơ quan chức năng nhận định bộ phận không khí lạnh này sẽ bắt đầu gây ảnh hưởng trực tiếp đến thời tiết đất liền từ khoảng chiều tối và đêm 8-6.

Sự xuất hiện của đợt không khí lạnh vào giai đoạn chính Hè khiến dư luận đặc biệt chú ý. Dù vậy, dưới góc nhìn chuyên môn, các chuyên gia khí tượng nhận định thời điểm đầu tháng 6 vẫn có không khí lạnh tác động đến Việt Nam "không phải là chuyện chưa từng xuất hiện".

Dữ liệu thống kê hành trình 47 năm (từ 1979 đến 2025) cho thấy tháng 6 từng ghi nhận 25 đợt không khí lạnh, đạt tỷ lệ trung bình 0,53 đợt/năm. Tuy nhiên, nếu xét trong 35 năm trở lại đây (từ 1991 đến nay), tần suất giảm mạnh chỉ còn 7 đợt, trung bình vỏn vẹn 0,2 đợt/năm.

Đặc biệt, giai đoạn từ năm 2014 đến năm 2025 hoàn toàn vắng bóng không khí lạnh trong tháng 6. Thực tế này chứng minh xu thế biến đổi khí hậu toàn cầu và hiện tượng nóng lên của trái đất đã làm giảm thiểu rõ rệt các đợt không khí lạnh tràn xuống nước ta vào mùa hè.

khong-khi-lanh-mien-bac
Không khí lạnh dự báo gây ra đợt mưa vừa, mưa to trên diện rộng ở Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ

Về lộ trình di chuyển, khoảng chiều tối 8-6, khối khí lạnh sẽ tiếp cận vùng núi phía Bắc thuộc Bắc Bộ. Hệ thống thời tiết này sau đó lan rộng sang các địa phương khác thuộc Đông Bắc Bộ, một số nơi tại Tây Bắc Bộ và khu vực Bắc Trung Bộ.

Do tác động của khối khí, gió trên đất liền sẽ chuyển hướng Đông Bắc đạt cấp 2-3, riêng vùng ven biển ghi nhận cấp 3. Đồng thời, sự kết hợp giữa không khí lạnh và hội tụ gió ở mực 5.000m sẽ kích hoạt một đợt mưa vừa, mưa to diện rộng từ chiều tối 8-6 đến ngày 9-6.

Tại khu vực Tây Bắc Bộ cùng phía Bắc hai tỉnh Phú Thọ, Tuyên Quang, lượng mưa phổ biến từ 80-160 mm, có nơi đặc biệt to trên 250 mm. Hai tỉnh Thanh Hóa và Nghệ An cũng đón mưa vừa, mưa to từ 50-100 mm, cục bộ vượt ngưỡng 150 mm.

khong-khi-lanh-ha-noi
Do không khí lạnh gây mưa, dự báo Hà Nội chuyển mát từ đêm nay 8.6. Ảnh: Tuấn Anh

Trong khi đó, từ chiều tối 8-6 đến sáng 9-6, các nơi khác tại Bắc Bộ ghi nhận lượng mưa dao động 20-50 mm, cục bộ có nơi trên 100 mm. Các chuyên gia đặc biệt cảnh báo nguy cơ xuất hiện mưa có cường độ lớn cực đoan vượt quá 100 mm trong vòng 3 giờ.

Cơ quan khí tượng lưu ý người dân cần phòng ngừa tố, lốc, mưa đá và gió giật mạnh trong mưa dông. Riêng các tỉnh vùng núi phía Tây Bắc Bộ và khu vực phía Bắc Phú Thọ, Tuyên Quang phải chủ động đề phòng hiện tượng lũ quét kèm trượt lở đất nguy hiểm.

Song song với mưa lớn, nền nhiệt tại Đông Bắc Bộ và Thanh Hóa trong ngày 9-6 sẽ giảm mạnh từ 5-7 độ C. Nhiệt độ cực đại trong ngày giảm xuống dưới mức 31 độ C; từ đêm 8-6 thời tiết chuyển mát với mức nhiệt thấp nhất phổ biến 22-25 độ C, vùng núi có nơi dưới 21 độ C.

Tại miền Trung, từ ngày 9-6, khu vực nắng nóng sẽ thu hẹp lại, chỉ còn xảy ra từ TP Huế trở vào đến vùng phía Đông tỉnh Đắc Lắk. Đến ngày 10-6, đợt nắng nóng kéo dài liên tục từ ngày 31-5 tại dải đất miền Trung về cơ bản sẽ chấm dứt hoàn toàn.

Không chỉ tác động đến đất liền, không khí lạnh còn gây thời tiết xấu trên biển. Từ đêm 8-6, khu vực Bắc vịnh Bắc Bộ có gió Đông Bắc mạnh cấp 4-5, có lúc tăng lên cấp 6, giật cấp 7. Sóng biển cao từ 1,5-2,5 m gây ra tình trạng biển động.