Vì sao nhiều trạm quan trắc ở Hà Nội ngừng hoạt động?

Trạm quan trắc chất lượng không khí cảm biến Khương Trung (đặt tại Trường mầm non Khương Trung, quận Thanh Xuân) một trong các thông số quan trắc của trạm gồm: bụi PM10, bụi PM2.5, khí NO2, khí CO và các thông số khí tượng khác (nhiệt độ, độ ẩm, áp suất, khí quyển).

Theo quan sát của chúng tôi, trạm quan trắc đặt tại nóc tầng 3 của Trường mầm non Khương Trung, sử dụng năng lượng mặt trời để hoạt động. Tuy nhiên, theo Sở TN&MT Hà Nội , hiện trạm quan trắc này đang dừng hoạt động. “Trạm quan trắc lắp đặt trên nóc tầng 3 của trường cũng đã lâu. Khoảng 1-2 tháng lại có cán bộ phụ trách đến kiểm tra, ghi chép”, một giáo viên trường mầm non Khương Trung chia sẻ.

Ngoài trạm quan trắc Khương Trung, nhiều trạm quan trắc chất lượng không khí cảm biến khác cũng đang ngừng hoạt động. Ví như, Trạm quan trắc Văn Quán (đặt tại Trường THCS Văn Yên, Hà Đông); Trạm quan trắc Kim Liên (đặt tại Trường mầm non Kim Liên, quận Đống Đa); Trạm quan trắc Đầm Trấu (đặt tại trường Mầm non Bạch Đằng, quận Hai Bà Trưng); Trạm quan trắc Tân Mai (đặt tại khuôn viên trụ sở UBND phường Hoàng Văn Thụ, quận Hai Bà Trưng)...

Theo Sở TN&MT Hà Nội, hiện Sở đang quản lý, vận hành 32 trạm QTMT không khí cảm biến; 2 trạm QTMT không khí cố định; 6 trạm QTMT nước mặt, 1 trạm QTMT nước thải sau xử lý và 1 trạm QTMT không khí di động tại Khu liên hợp xử lý chất thải Nam Sơn; 1 trạm QTMT nước thải sau xử lý và 1 trạm QTMT không khí di động tại Khu xử lý chất thải rắn Xuân Sơn.

Sở TN&MT Hà Nội cho biết, hầu hết các trạm QTMT này đều được các doanh nghiệp tài trợ từ nhiều năm trước.

Cũng theo Sở TN&MT Hà Nội, tính đến tháng 7/2024, có 14 trạm QTMT không khí cảm biến đang tạm dừng hoạt động. Nguyên nhân do các cảm biến đã tới thời hạn thay thế, không thể tiếp tục sử dụng. Ngoài ra, 1 trạm quan trắc nước mặt không thể tiếp tục hoạt động do bị sét đánh khiến hệ thống các thiết bị quan trắc bị hỏng.

Theo Sở TN&MT Hà Nội, hiện thành phố đang triển khai dự án đầu tư “Hệ thống mạng quan trắc môi trường trên địa bàn thành phố”. Tuy nhiên, do thành phố đang điều chỉnh chủ trương đầu tư nên đến nay dự án vẫn chưa thể triển khai.

Một cán bộ phụ trách của Sở TN&MT Hà Nội cho biết, các trạm QTMT không khí cảm biến có hạn sử dụng 12 tháng. Hết thời gian đó, thì phải thay vật tư, thiết bị mới. Tuy nhiên, việc thay vật tư phụ thuộc vào các kế hoạch vốn, mua sắm của thành phố. Vì thế, có những đợt vốn cấp về cho Sở TN&MT không đủ nên Sở chỉ thay được 50%, số còn lại phải đợi đến đợt sau. Giữa những thời điểm thay thế bổ sung, có những trạm cảm biến hết thời hạn sử dụng nên phải tạm ngừng hoạt động.

Vị cán bộ này cũng cho biết, một số trạm QTMT không khí cảm biến do địa phương hỗ trợ sử dụng điện lưới, còn cơ bản là sử dụng năng lượng mặt trời. Trong khi đó, với thời tiết Hà Nội, có những ngày không đủ nắng nên một số trạm cũng bị mất số liệu.