Vì sao tem thu phí đường bộ trên kính ô tô bị bỏ sau hơn một thập kỷ áp dụng?

Liên quan đến việc thực hiện Nghị định số 364/2025 của Chính phủ, Cục Đăng kiểm Việt Nam đã có hướng dẫn các cơ sở đăng kiểm dừng dán tem thu phí sử dụng đường bộ trên kính lái ô tô. Từ ngày 1/1/2026, khi đưa xe đi đăng kiểm, chủ phương tiện chỉ còn nhận tem đăng kiểm thay vì hai loại tem như trước đây.

Thực tế tại Hà Nội, anh Nguyễn Trọng T., trú tại phường Phú Diễn, cho biết khi đưa xe đi đăng kiểm ngày 8/1, anh chỉ được dán một tem duy nhất trên kính lái. Thắc mắc về sự thay đổi này, anh được nhân viên đăng kiểm giải thích rằng quy định mới đã bỏ tem thu phí đường bộ, nên phương tiện không còn phải dán loại tem này nữa.

Đại diện một trung tâm đăng kiểm trên địa bàn Hà Nội cũng xác nhận việc bỏ tem được thực hiện thống nhất theo Nghị định 364 và nhiều chủ xe đã được giải thích để nắm rõ quy định mới.

Lý giải về quyết định trên, ông Võ Thanh Bình, Trưởng phòng Kế hoạch – Tài chính của Cục Đăng kiểm Việt Nam, cho biết việc bỏ tem thu phí không mang tính hình thức mà xuất phát từ những bất cập kéo dài trong công tác quản lý. Khi tem được áp dụng từ năm 2013, mục tiêu là giúp cơ quan chức năng dễ nhận biết phương tiện đã hoàn thành nghĩa vụ nộp phí hay chưa. Tuy nhiên, trên thực tế, tem này gần như không có tác dụng kiểm soát.

Theo ông Bình, phí sử dụng đường bộ là khoản thu thuộc lĩnh vực tài chính, không liên quan trực tiếp đến an toàn giao thông. Do đó, lực lượng CSGT không có thẩm quyền dừng xe để kiểm tra, xử phạt việc chưa nộp phí. Trong khi đó, các cơ quan tài chính, thuế cũng không thể kiểm tra phương tiện ngoài đường. Việc dán tem vì thế không hỗ trợ được cho công tác quản lý thực chất.

Bên cạnh đó, chi phí in ấn tem cũng là một yếu tố khiến cơ quan chức năng cân nhắc loại bỏ. Mỗi tem có giá khoảng 2.000 đồng, nhưng với số lượng phương tiện rất lớn trên cả nước, tổng chi phí mỗi năm lên tới hàng tỷ đồng. Trong khi đó, toàn bộ dữ liệu về việc nộp phí sử dụng đường bộ đã được cập nhật, quản lý đầy đủ trên hệ thống phần mềm, cho phép cơ quan đăng kiểm tra cứu chính xác tình trạng của từng phương tiện mà không cần tem dán trên kính.

Từ những bất cập nêu trên, Bộ Xây dựng đã đề xuất Bộ Tài chính bỏ tem thu phí sử dụng đường bộ và nhận được sự thống nhất. Sau khi bỏ loại tem này, trên kính xe chỉ còn tem đăng kiểm – công cụ pháp lý phục vụ trực tiếp cho công tác tuần tra, kiểm soát giao thông. Với tem đăng kiểm, nếu phương tiện quá hạn, lực lượng CSGT có thể dừng xe và xử phạt theo quy định hiện hành.

Không dừng lại ở đó, ngành đăng kiểm cũng đang hướng tới việc bỏ giấy chứng nhận đăng kiểm bản cứng, thay thế hoàn toàn bằng dữ liệu điện tử. Khi hệ thống liên thông giữa đăng kiểm và CSGT được triển khai đồng bộ, việc kiểm tra thông tin phương tiện sẽ thực hiện hoàn toàn trên nền tảng số, giúp giảm phiền hà cho người dân.

Tuy vậy, theo ông Đặng Văn Chung, Phó Chủ tịch Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam, quá trình chuyển đổi số cần được thực hiện thận trọng. Ông cho rằng trong bối cảnh một số hệ thống dịch vụ công còn xảy ra tình trạng nghẽn mạng, đặc biệt tại các khu vực miền núi, vùng sâu, vùng xa, cơ quan chức năng nên có phương án dự phòng, cho phép sử dụng giấy tờ bản giấy khi hệ thống điện tử không thể truy cập, nhằm bảo đảm việc kiểm tra, xử lý được thông suốt.