Vị tướng duy nhất của Quân đội Nhân dân Việt Nam được chào điều lệnh bằng tay trái

Thiếu tướng Nguyễn Thái Dũng sinh năm 1919 tại Cao Bằng. Ông nhập ngũ vào tháng 8/1945, trong những ngày đầu của cách mạng. Năm 1948, khi đang giữ cương vị Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 1, Trung đoàn 147, ông bị thương nặng trong một trận đánh với thực dân Pháp, dẫn đến việc cụt nửa cánh tay phải.

Vết thương chưa lành, thay vì chấp nhận về tuyến sau điều dưỡng hoặc làm công tác cơ quan, ông đã trực tiếp gặp Tổng Tham mưu trưởng Hoàng Văn Thái để xin trở lại đơn vị chiến đấu. Trước ý chí kiên định và tinh thần chiến đấu của người chỉ huy trẻ tuổi, đề nghị của ông được chấp thuận. Ông quay trở lại chiến trường, tiếp tục đảm nhiệm vai trò Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn Lũng Vài.

Ngày 28/8/1949, khi Đại đoàn Quân Tiên Phong (Sư đoàn 308) được thành lập, Nguyễn Thái Dũng được bổ nhiệm làm Trung đoàn trưởng Trung đoàn 88. Dù mất đi cánh tay phải – tay thuận – trong điều kiện chiến đấu vô cùng khắc nghiệt, ông vẫn cùng đơn vị lập nên nhiều chiến công vang dội: từ Chiến dịch đường số 4 Thu Đông 1949 với các trận đánh Nà Han, Bản Bé; đến Chiến dịch Biên giới 1950, nơi quân ta tiêu diệt binh đoàn Charton và Lepage; và tiếp đó là Chiến dịch Hòa Bình (1951-1952), góp phần quan trọng vào thế trận chung.

Một kỷ niệm đặc biệt theo ông suốt cuộc đời là sau Chiến dịch Biên giới, ông được gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Biết ông bị thương mất một tay, Bác Hồ đã khen ngợi: “tàn nhưng không phế”, đồng thời động viên ông tiếp tục rèn luyện, học hỏi để trở thành người cán bộ quân sự toàn diện.

Suốt cuộc đời binh nghiệp, Nguyễn Thái Dũng gắn bó với những chiến dịch lớn của dân tộc, từ chiến trường này đến chiến trường khác. Sau Chiến thắng Điện Biên Phủ, ông từng đảm nhiệm cương vị Cục phó Cục Tác chiến (1955-1961). Đến năm 1964, ông trở lại đơn vị, làm Sư đoàn trưởng Sư đoàn 308 chiến đấu tại chiến trường ác liệt Quảng Trị, sau đó giữ chức Tham mưu trưởng Mặt trận Tây Nguyên giai đoạn 1966-1967.

Cuối đời binh nghiệp, Thiếu tướng Nguyễn Thái Dũng được bổ nhiệm làm Hiệu trưởng Trường Sĩ quan Lục quân 1, đồng thời là chuyên viên tại Học viện cấp cao. Thiếu tướng Nguyễn Thái Dũng qua đời năm 2003, để lại hình ảnh một người lính kiên cường, vượt lên thương tật, cống hiến trọn đời cho sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc.