Vụ 5 công nhân tử vong ở Thanh Hóa: Tình trạng 8 người đang cấp cứu, vì sao các nạn nhân gục nhanh

Sau nhiều giờ kích hoạt hệ thống "báo động đỏ" và huy động nhiều chuyên khoa phối hợp cấp cứu, 8 công nhân bị ngộ độc khí hydro sulfua (H₂S) trong vụ tai nạn tại hầm biogas của một trang trại chăn nuôi lợn ở Thanh Hóa đã qua giai đoạn nguy kịch. Các bác sĩ cho biết sức khỏe của các bệnh nhân hiện cải thiện rõ rệt so với thời điểm nhập viện.

Theo thông tin từ Bệnh viện Bạch Mai, cả 8 nạn nhân đang được điều trị tại Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình. Đây được đánh giá là một vụ ngộ độc tập thể hiếm gặp nhưng đặc biệt nguy hiểm, bởi khí H₂S có thể khiến nạn nhân bất tỉnh chỉ sau vài nhịp thở.

Kích hoạt "báo động đỏ" cứu 8 nạn nhân

TS.BS Nguyễn Trung Nguyên, Giám đốc Trung tâm Chống độc, cho biết từ tối 18/7 đến trưa 19/7, bệnh viện liên tiếp tiếp nhận 8 nam bệnh nhân, tuổi từ 32 đến 46, được chuyển đến sau vụ ngạt khí tại hầm biogas của một trang trại chăn nuôi lợn ở Thanh Hóa.

Qua xác minh ban đầu, khu vực xảy ra tai nạn là bể chứa chất thải chăn nuôi dạng kín, kích thước khoảng 2 x 2 x 3 m, miệng bể rộng hơn một mét.

Sự cố bắt đầu khi một công nhân rơi xuống bể và nhanh chóng bất tỉnh. Những người khác lần lượt xuống ứng cứu nhưng cũng liên tiếp gục ngã do hít phải khí độc tích tụ trong không gian kín.

Hai người xuống sau cùng được buộc dây an toàn nên được kéo lên kịp thời ngay khi xuất hiện biểu hiện khó thở, lơ mơ và nhanh chóng hồi tỉnh. Sáu người còn lại tham gia kéo nạn nhân từ phía trên miệng bể cũng bị phơi nhiễm khí độc.

Khi nhập viện, toàn bộ bệnh nhân đều tỉnh táo nhưng đau đầu dữ dội. Một số trường hợp bị kích ứng mắt, nhiễm toan chuyển hóa lactic và tiêu cơ vân - những dấu hiệu thường gặp ở các ca ngộ độc H₂S mức độ nặng.

Ngay sau khi tiếp nhận thông tin, PGS.TS Đào Xuân Cơ, Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai, đã chỉ đạo kích hoạt hệ thống "Báo động đỏ toàn viện". Các chuyên khoa chống độc, hồi sức cấp cứu, truyền nhiễm, chấn thương và chẩn đoán hình ảnh được huy động để hội chẩn khẩn cấp ngay tại giường bệnh.

Ngoài xử trí ngộ độc, các bác sĩ đồng thời đánh giá nguy cơ chấn thương do bệnh nhân ngã xuống bể, đồng thời tầm soát tổn thương đa cơ quan và các biến chứng nhiễm trùng.

Sau nhiều giờ điều trị tích cực, sức khỏe của cả 8 bệnh nhân đều có chuyển biến tích cực.

Khí H₂S nguy hiểm thế nào?

Theo TS.BS Nguyễn Trung Nguyên, hydro sulfua (H₂S) là một trong những loại khí độc nguy hiểm nhất thường tồn tại tại các hầm biogas, giếng sâu, bể chứa chất thải, cống rãnh hoặc các không gian kín.

Khí này có cơ chế gây độc tương tự xyanua khi ức chế quá trình hô hấp ở cấp độ tế bào, khiến cơ thể không thể sử dụng oxy dù người bệnh vẫn hít thở bình thường. Não và tim là hai cơ quan bị tổn thương sớm nhất.

Ở nồng độ thấp, H₂S có mùi trứng thối đặc trưng. Tuy nhiên, khi nồng độ tăng cao, khí này nhanh chóng làm tê liệt dây thần kinh khứu giác, khiến nạn nhân không còn ngửi thấy mùi và mất khả năng nhận biết nguy hiểm.

Trong y văn, hiện tượng ngộ độc H₂S nồng độ cao trong không gian kín còn được gọi là "hội chứng búa tạ" (knockdown syndrome), bởi người hít phải có thể gục ngã gần như ngay lập tức.

"Bệnh nhân không chết vì thiếu oxy trong không khí mà vì tế bào không còn khả năng sử dụng oxy", TS.BS Nguyễn Trung Nguyên cho biết.

Ông cũng lưu ý nhiều người vẫn lầm tưởng các vụ ngạt trong hầm biogas chủ yếu do khí metan (CH₄). Trên thực tế, metan chủ yếu gây thiếu oxy khi chiếm chỗ không khí, còn H₂S mới là tác nhân khiến nạn nhân tử vong rất nhanh vì độc tính cực mạnh.

Theo thống kê của Trung tâm Chống độc, mỗi năm đơn vị tiếp nhận nhiều trường hợp ngộ độc tương tự xảy ra khi người dân xuống vét giếng, hầm biogas, bể chứa nước thải, cống ngầm hoặc các khoang kín trên tàu cá.

Không được xuống cứu người khi chưa có thiết bị bảo hộ

Từ vụ việc này, các chuyên gia khuyến cáo người dân tuyệt đối không lao xuống cứu nạn nhân theo phản xạ khi phát hiện có người bất tỉnh trong hầm biogas hoặc các không gian kín, bởi nguy cơ trở thành nạn nhân tiếp theo là rất lớn.

Theo các bác sĩ, việc cần làm đầu tiên là mở thông gió, sử dụng quạt hoặc bơm khí sạch để đẩy khí độc ra ngoài, đồng thời nhanh chóng gọi lực lượng cứu hộ.

Trong trường hợp bắt buộc phải tiếp cận hiện trường, người cứu chỉ được xuống khi có mặt nạ phòng độc kèm bình dưỡng khí hoặc các thiết bị bảo hộ chuyên dụng. Nếu chưa có đầy đủ phương tiện, cần sử dụng dây an toàn và luôn có người đứng phía trên sẵn sàng kéo lên khi xuất hiện dấu hiệu bất thường.

Các bác sĩ cũng nhấn mạnh mọi hầm biogas, bể chứa chất thải, giếng sâu và không gian kín đều phải được xem là khu vực có nguy cơ tồn lưu khí độc. Người lao động chỉ nên xuống làm việc sau khi đã được thông khí đầy đủ, kiểm tra điều kiện an toàn và trang bị đầy đủ phương tiện bảo hộ theo đúng quy định.