Vụ xịt nước vào thợ xây ở Hà Nội: Cái giá phải trả khi không tự tháo dỡ công trình lấn sang hàng xóm

Theo luật sư, trong trường hợp bị cưỡng chế thi hành án, người có nghĩa vụ thi hành án thường phải gánh phần lớn các khoản chi phí phát sinh, từ việc thông báo cưỡng chế, thuê nhân công, chuẩn bị vật tư cho đến khoản bồi dưỡng lực lượng tham gia cưỡng chế.

Vụ hàng xóm xịt nước vào thợ xây tại xã Tây Phương, Hà Nội, xuất phát từ tranh chấp đất đai giữa hai hộ dân. Vụ việc đã được tòa án có thẩm quyền giải quyết bằng bản án dân sự có hiệu lực pháp luật từ năm 2020.

Tuy nhiên, do chủ căn nhà không tự giác thực hiện việc tháo dỡ phần công trình xây dựng lấn sang nhà bên cạnh, ngày 9/6, Phòng Thi hành án dân sự Khu vực 10 - Hà Nội đã tổ chức cưỡng chế, buộc tháo dỡ phần công trình vi phạm.

Việc chủ nhà không tự nguyện chấp hành bản án khiến cơ quan thi hành án phải áp dụng biện pháp cưỡng chế, huy động lực lượng chức năng và thuê đơn vị thực hiện tháo dỡ. Từ đây, nhiều người đặt câu hỏi: Khoản chi phí cưỡng chế này sẽ do ai chi trả?.

Luật sư Hoàng Trọng Giáp, Giám đốc Công ty Luật Hoàng Sa, Đoàn Luật sư TP Hà Nội, cho biết theo Điều 73 Luật Thi hành án dân sự 2008, người phải thi hành án có trách nhiệm thanh toán chi phí cưỡng chế thi hành án.

Các khoản chi phí này bao gồm chi phí thông báo cưỡng chế; mua vật liệu, thiết bị, công cụ phục vụ việc cưỡng chế; chi phí định giá, giám định, bán đấu giá hoặc định giá lại tài sản; chi phí thuê trông coi, bảo quản, bốc dỡ, vận chuyển tài sản; thuê nhân công phục vụ việc xây ngăn, phá dỡ; chi phí đo đạc, xác định mốc giới để thi hành án; chi phí tạm giữ, thu giữ tài sản, giấy tờ và tiền bồi dưỡng cho những người trực tiếp tham gia, bảo vệ quá trình cưỡng chế.

Đối với người được thi hành án, họ có thể phải chịu một số khoản chi phí nhất định như chi phí xác minh điều kiện thi hành án của bên phải thi hành án; chi phí định giá lại tài sản nếu chính họ yêu cầu việc định giá lại. Ngoài ra, họ cũng có thể phải chịu một phần hoặc toàn bộ chi phí xây ngăn, phá dỡ nếu trong bản án xác định rõ nghĩa vụ này thuộc về họ.

Về phía Nhà nước, ngân sách sẽ chi trả một số trường hợp nhất định, chẳng hạn chi phí định giá lại tài sản khi có sai phạm trong quá trình định giá; chi phí xác minh điều kiện thi hành án trong trường hợp cơ quan chức năng chủ động ra quyết định thi hành án; cùng một số khoản cần thiết khác như chi phí họp bàn trước cưỡng chế, thuê phiên dịch, biên dịch hoặc chi phí cưỡng chế trong trường hợp không thu được tiền từ người phải thi hành án.

Từ các quy định trên, đối chiếu với vụ việc tại xã Tây Phương, chủ căn nhà có phần công trình bị buộc tháo dỡ sẽ là người phải chịu phần lớn chi phí cưỡng chế thi hành án.

Những khoản này có thể gồm chi phí thông báo cưỡng chế, định giá tài sản, mua vật liệu, thuê nhân công tháo dỡ, đo đạc xác định ranh giới và bồi dưỡng cho lực lượng trực tiếp tham gia, bảo vệ việc cưỡng chế theo quy định pháp luật.

Trong khi đó, người được thi hành án chỉ phải chịu một số chi phí nhất định nếu có yêu cầu riêng hoặc nếu bản án xác định họ cũng có trách nhiệm trong phần chi phí phá dỡ, xây ngăn.