Điện thoại thông minh là “vật bất ly thân” với nhiều người, kể cả khi đi ngủ. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo thói quen này có thể gây ảnh hưởng tiêu cực đến giấc ngủ, sức khỏe tinh thần và mối quan hệ cá nhân.

Ánh sáng xanh cản trở giấc ngủ

Màn hình điện thoại phát ra ánh sáng xanh (blue light), có bước sóng ngắn và cường độ mạnh. Loại ánh sáng này được chứng minh làm ức chế sự tiết melatonin – hormone điều hòa chu kỳ giấc ngủ – khiến cơ thể khó nhận tín hiệu “đã đến giờ nghỉ ngơi”.

Hậu quả là người dùng khó đi vào giấc ngủ, thời gian ngủ ngắn hơn và dễ bị rối loạn nhịp sinh học. Thiếu melatonin còn làm giảm giai đoạn ngủ REM (xuất hiện trong khoảng 70-90 phút sau khi ngủ), vốn quan trọng cho việc củng cố trí nhớ và xử lý cảm xúc.

Não bộ khó thư giãn trước khi ngủ

Không chỉ ánh sáng, nội dung trên điện thoại cũng là tác nhân gây mất ngủ. Email công việc, tin tức, mạng xã hội hay trò chơi điện tử đều kích thích não bộ, làm tăng mức độ căng thẳng. Khi não phải xử lý quá nhiều thông tin, cơ thể khó “chuyển sang chế độ nghỉ ngơi”, dẫn đến trằn trọc.

Một số nhà tâm lý học khuyến nghị nên coi phòng ngủ là “không gian an toàn” cho việc nghỉ ngơi, thay vì mang theo những yếu tố gây áp lực vào giường ngủ.

4j1biyxy.png
Dùng điện thoại trước khi ngủ gây tác động tiêu cực đến sức khỏe và mối quan hệ. Ảnh: The One Liner

Thông báo làm gián đoạn giấc ngủ

Ngay cả khi không trực tiếp sử dụng, điện thoại trong phòng vẫn có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ. Âm thanh tin nhắn, cuộc gọi, rung hoặc ánh sáng báo hiệu khiến não bộ phản ứng tức thời, làm người dùng giật mình tỉnh giấc.

Khi giấc ngủ bị gián đoạn nhiều lần trong đêm, cơ thể khó đạt tới giai đoạn ngủ sâu, dẫn tới mệt mỏi vào ngày hôm sau. Về lâu dài, tình trạng này có thể làm tăng nguy cơ mất ngủ mạn tính, lo âu và suy giảm khả năng tập trung.

Nguy cơ cháy nổ khi sạc

Một số người có thói quen để điện thoại dưới gối hoặc trong chăn khi ngủ, đặc biệt là lúc đang sạc pin. Việc này hạn chế khả năng tản nhiệt, khiến pin quá nóng. Trong những trường hợp hiếm gặp, thiết bị có thể gây bỏng hoặc dẫn đến hỏa hoạn. Các chuyên gia khuyên nên sạc điện thoại ở nơi thông thoáng, cách xa giường ngủ.

Ảnh hưởng đến mối quan hệ

Ngoài yếu tố sức khỏe, điện thoại trong phòng ngủ còn tác động đến đời sống cá nhân. Nhiều cặp vợ chồng cho biết việc mỗi người “ôm” một chiếc điện thoại trước khi ngủ làm giảm thời gian trò chuyện và sự gắn kết. Điều tương tự cũng xảy ra giữa bố mẹ và con nhỏ.

Chuyên gia của Headspace nhận định: “Điện thoại giống như một bức tường vô hình, ngăn cản sự kết nối thật sự giữa các thành viên trong gia đình. Khi bạn lướt mạng, bạn đánh mất cơ hội dành cho người thân”.

Với những lý do kể trên, chuyên gia khuyến nghị để điện thoại ngoài phòng ngủ; thiết lập giờ “giới nghiêm” cho thiết bị, tắt điện thoại ít nhất 30–60 phút trước khi ngủ; nếu cần để điện thoại trong phòng, hãy đặt xa giường, bật chế độ “Không làm phiền” và giảm độ sáng màn hình.

Bên cạnh đó, nên tạo thói quen thay thế như đọc sách, nghe nhạc nhẹ hoặc thiền trước khi ngủ để thư giãn tự nhiên.

Việc loại bỏ điện thoại khỏi phòng ngủ không chỉ giúp nâng cao chất lượng giấc ngủ mà còn tạo ra không gian nghỉ ngơi đúng nghĩa. Đây là bước quan trọng để bảo vệ sức khỏe tinh thần, thể chất và nuôi dưỡng những mối quan hệ gần gũi trong gia đình.