Mỹ đang dẫn đầu thế giới trong làn sóng ứng dụng trí tuệ nhân tạo vào môi trường làm việc, nhưng tốc độ phát triển chóng mặt này cũng kéo theo những khoản chi khổng lồ.

Trí tuệ nhân tạo đang ngày càng hiện diện sâu rộng trong hoạt động của các doanh nghiệp Mỹ. Từ các tập đoàn công nghệ lớn đến những công ty hoạt động trong nhiều lĩnh vực khác nhau, AI được kỳ vọng sẽ trở thành công cụ giúp nâng cao năng suất, tối ưu quy trình và tạo ra lợi thế cạnh tranh trong tương lai.

Một khảo sát gần đây của Gallup cho thấy khoảng một nửa người lao động Mỹ hiện sử dụng AI trong công việc ít nhất vài lần mỗi năm, tăng đáng kể so với mức dưới 40% ghi nhận trước đó. Xu hướng này phản ánh tốc độ phổ cập nhanh chóng của công nghệ AI tại nền kinh tế lớn nhất thế giới.

Theo nghiên cứu được Viện Brookings công bố hồi tháng 3, khoảng 43% lao động Mỹ đã đưa AI vào công việc hằng ngày, cao hơn đáng kể so với tỷ lệ 32% tại châu Âu. Ở cấp độ doanh nghiệp, khoảng 7% công ty Mỹ đang sử dụng AI để tạo ra hàng hóa và dịch vụ, trong khi con số tương ứng tại châu Âu chỉ là 4%.

05-1780627900-cai-gia-dat-do-cua-cuoc-dua-ai-doanh-nghiep-my-mat-hang-tram-trieu-usd-vi-trien-khai-qua-nhanh
Nhiều công ty Mỹ phải chi trả hóa đơn khổng lồ cho ứng dụng AI. Ảnh: wharton

Làn sóng đầu tư mạnh mẽ này xuất phát từ kỳ vọng AI sẽ sớm tạo ra những bước nhảy vọt về hiệu quả kinh doanh. Tuy nhiên, thực tế cho thấy phần lớn doanh nghiệp vẫn đang trong giai đoạn thử nghiệm và chưa thể biến các khoản đầu tư lớn thành lợi nhuận rõ ràng.

Dù vậy, AI đã bắt đầu mang lại một số kết quả tích cực. Brookings ước tính công nghệ này đang giúp tiết kiệm lượng thời gian tương đương 2,3% tổng số giờ làm việc tại Mỹ, cao hơn mức 1,4% tại châu Âu. Đây được xem là nền tảng để các doanh nghiệp kỳ vọng hiệu quả sẽ tiếp tục gia tăng khi nhân viên quen thuộc hơn với công nghệ và các công cụ AI ngày càng hoàn thiện.

Song song với kỳ vọng đó là áp lực tài chính không nhỏ. Nhiều công ty đang phải chi những khoản tiền khổng lồ ngay từ bây giờ cho một lợi ích có thể phải mất nhiều năm mới được chứng minh rõ ràng.

Một trong những ví dụ đáng chú ý là Uber. Theo thông tin được đề cập trong bài viết, công ty này đã sử dụng hết toàn bộ ngân sách lập trình AI dành cho năm 2026 chỉ trong bốn tháng đầu năm, phần lớn do các chi phí liên quan đến Claude Code. CEO Andrew MacDonald cũng thừa nhận doanh nghiệp vẫn đang loay hoay tìm cách chuyển hóa quy mô sử dụng AI thành những sản phẩm thực sự mang lại lợi ích rõ rệt cho khách hàng.

Không chỉ Uber, nhiều doanh nghiệp công nghệ khác cũng chứng kiến mức độ sử dụng AI tăng mạnh. CEO Google Sundar Pichai cho biết hệ thống của hãng hiện xử lý khoảng 3,2 triệu tỷ đơn vị dữ liệu AI mỗi tháng, cao gấp bảy lần so với cùng kỳ năm trước.

Tại nhiều công ty công nghệ lớn, việc khai thác AI thậm chí đã trở thành một cuộc cạnh tranh nội bộ, khi nhân viên được khuyến khích tận dụng các công cụ trí tuệ nhân tạo trong công việc hằng ngày.

Tuy nhiên, chi phí ngày càng leo thang đang buộc các doanh nghiệp phải thay đổi cách tiếp cận. Khi phần lớn vẫn phụ thuộc vào các mô hình AI tiên tiến nhưng có mức giá rất cao, nhiều tập đoàn lớn đã bắt đầu siết chặt việc sử dụng công nghệ này.

Theo Wall Street Journal, các doanh nghiệp như Meta, Microsoft và Salesforce đã yêu cầu nhân viên sử dụng AI hiệu quả hơn, đồng thời hạn chế những trường hợp sử dụng không thực sự cần thiết nhằm kiểm soát chi phí vận hành.

Một trường hợp được Axios tiết lộ cho thấy mức độ tốn kém có thể vượt xa dự đoán. Một doanh nghiệp đã phải chi tới 500 triệu USD cho AI chỉ vì không thiết lập bất kỳ giới hạn nào đối với việc sử dụng công cụ này trong nội bộ.

Dù đối mặt với những khoản chi ngày càng lớn, làn sóng đầu tư AI tại Mỹ vẫn chưa có dấu hiệu chững lại. Dữ liệu từ Ramp cho thấy tỷ lệ doanh nghiệp Mỹ chi tiền cho các dịch vụ AI đã tăng từ 46,8% vào đầu năm lên 50,6% ở thời điểm hiện tại.

Nhiều chuyên gia cho rằng những công ty tiên phong có thể gặt hái thành quả lớn trong tương lai. Một nghiên cứu gần đây của Viện Kinh tế Quốc tế Peterson nhận định AI có khả năng đang tạo ra tới 250 tỷ USD giá trị kinh tế mà các phương pháp thống kê truyền thống chưa thể đo lường đầy đủ.

Dẫu vậy, khoảng cách giữa kỳ vọng và thực tế vẫn còn khá lớn. Khảo sát của Accenture đối với các doanh nghiệp Anh cho thấy 90% công ty vẫn chưa thể tích hợp AI thành công vào hoạt động kinh doanh và đang gặp khó khăn trong việc chuyển đổi công nghệ này thành nguồn doanh thu mới.

Phần lớn doanh nghiệp cho biết lợi ích từ AI hiện chủ yếu xuất hiện ở cấp độ cá nhân, giúp nhân viên làm việc hiệu quả hơn, trong khi tác động đối với toàn bộ tổ chức vẫn chưa thực sự rõ nét.

Việc đi đầu trong cuộc đua AI đang giúp doanh nghiệp Mỹ sở hữu nhiều cơ hội hơn so với phần còn lại của thế giới. Tuy nhiên, chính họ cũng là những người đầu tiên phải đối mặt với câu hỏi quan trọng nhất của kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo: liệu những khoản đầu tư khổng lồ hôm nay có thực sự mang lại giá trị tương xứng trong tương lai hay không.

Bích Ngọc (SHTT)