Tuyến cáp quang biển AAE-1 vừa gặp sự cố tại phân đoạn Thái Lan, khiến Việt Nam mất khoảng 3.700 Gbps dung lượng kết nối quốc tế, tương đương gần 10% tổng băng thông. Tuy nhiên, cơ quan quản lý và các nhà mạng khẳng định dịch vụ Internet trong nước vẫn được đảm bảo nhờ hệ thống dự phòng.

Theo thông tin từ Cục Viễn thông (Bộ Khoa học và Công nghệ), tuyến AAE-1 đã bị đứt trong dịp Tết Nguyên đán tại đoạn đi qua Thái Lan và hiện chưa được khắc phục. Sự cố làm gián đoạn khoảng 3.700 Gbps dung lượng quốc tế. Dù vậy, mức suy giảm này chỉ chiếm gần 10% tổng năng lực kết nối quốc tế của Việt Nam, hiện đạt khoảng 45.000 Gbps, nên chưa tạo ra tình trạng mất cân đối cung – cầu băng thông.

Cơ quan quản lý đánh giá ảnh hưởng đến người dùng là không đáng kể. Các doanh nghiệp viễn thông đã chủ động chuẩn bị dung lượng dự phòng cao hơn nhu cầu khai thác thực tế. Đại diện FPT Telecom cho biết vào giờ cao điểm, tổng băng thông quốc tế của đơn vị vẫn nằm trong mức an toàn. Trong khi đó, MobiFone ghi nhận tải kênh quốc tế trung bình ở mức 56%; sau sự cố, con số này tăng lên 64,2% nhưng vẫn chưa vượt ngưỡng kiểm soát. Các nhà mạng lớn khác như Viettel và VNPT cũng khẳng định đã nâng cấp và phân bổ đủ dung lượng dự phòng, nên phần thiếu hụt từ AAE-1 không gây xáo trộn lớn.

Ngay khi phát sinh sự cố, các doanh nghiệp đã kích hoạt phương án ứng cứu, chuyển hướng lưu lượng sang các tuyến cáp khác và các kênh thay thế. Sự phối hợp giữa nhà mạng trong nước và đối tác quốc tế được triển khai kịp thời, không ghi nhận tình trạng gián đoạn cục bộ.

27-1772165579-cap-quang-bien-aae-1-gap-su-co-internet-viet-nam-hut-gan-10-bang-thong-quoc-te.webp
Sơ đồ tuyến cáp AAE-1. Ảnh:Telecomreviewasia

Hiện nay, người dùng Internet Việt Nam kết nối ra thế giới chủ yếu qua ba hình thức: cáp quang biển, cáp đất liền và Internet vệ tinh, trong đó cáp biển vẫn giữ vai trò chủ đạo. Việt Nam đang khai thác sáu tuyến cáp quang biển gồm AAG, IA, AAE-1, APG, ADC và SJC2. Trong đó, ADC và SJC2 là hai tuyến mới được đưa vào vận hành, góp phần tăng cường năng lực kết nối quốc tế.

Từ năm 2022 đến nay, hệ thống cáp biển ghi nhận gần 40 sự cố, trung bình khoảng 10 lỗi mỗi năm. Có thời điểm bốn trên năm tuyến đồng loạt gặp trục trặc, khiến lưu lượng quốc tế suy giảm mạnh. Tuyến AAE-1, được khai thác từ tháng 7/2017, đóng vai trò kết nối Việt Nam với châu Âu, Trung Đông và bổ sung dung lượng dự phòng hướng Hong Kong, Singapore.

Chia sẻ về công tác sửa chữa, Tổng giám đốc VNPT Huỳnh Quang Liêm cho biết do phụ thuộc nhiều yếu tố khách quan, thời gian khắc phục sự cố cáp biển thường kéo dài từ vài tháng đến nửa năm, thậm chí có trường hợp mất tới một năm.

Nhằm giảm phụ thuộc vào cáp quang biển, năm 2025 Việt Nam lần đầu làm chủ tuyến cáp quang đất liền VSTN với dung lượng thiết kế 4 Tbps và có thể mở rộng lên 12 Tbps. Tuyến này cho phép đơn vị vận hành kiểm soát toàn bộ quá trình khai thác, góp phần hạn chế rủi ro gián đoạn kết nối quốc tế.

Song song đó, Việt Nam cũng đồng ý cho thí điểm Internet vệ tinh. Sau khi hoàn tất thủ tục vào giữa tháng 2, Starlink đã được cấp phép hoạt động, dù thời điểm triển khai và mức giá cụ thể tại thị trường trong nước chưa được công bố. Đại diện Cục Viễn thông nhận định Internet vệ tinh sẽ đóng vai trò bổ trợ hạ tầng mặt đất, đặc biệt hữu ích tại vùng lõm sóng và trong các tình huống thiên tai do không phụ thuộc vào đường truyền truyền thống.

Bích Ngọc (SHTT)